ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – To Best Seller Βιβλίο Του Γιάνη Βαρουφάκη (8o μέρος/11)

Standard

 

 

Του Στάθη

`

 

(…) B.Σόϊμπλε: «Δεν πρόκειται να διαπραγματευθώ µαζί σου. Όπως σου είπα την τελευταία φορά, να πας στους θεσµούς!» ήταν η στυγνή απάντηση του.

«Αλλά, Bόλφγκανγκ», διαμαρτυρήθηκα, «Ο χρόνος τελειώνει σε µία η δύο εβδοµάδες θα αναγκασθούμε να αθετήσου το χρέος µας προς το ΔΝΤ, µε συνέπειες για όλους. Μου λες να πάω στους θεσµούς. Ωστόσο, οι θεσµοί απλώς δεν έχουν την αρμοδιότητα (..) για να διαπραγµατευτούν µαζί µας µια βιώσιµη συµφωνία εντός της ευρωζώνης. Σου τα λέω όλα αυτό επειδή υπάρχουν δυνάµεις που προσπαθούν να εκτροχιάσουν τη διαδικασία, με κίνδυνο ατυχήματος».

Το πρόσωπο του Βόλφγκανγκ άλλαξε έκφραση και από τη φαινομενική απάθεια πέρασε στη συγκρατημένη εγρήγορση. Παρόλο που είχα µάθει (…) ότι τέτοιες αλλαγές στην έκφραση του Βόλφγκανγκ δεν οδηγούσαν σε κάτι αξιοσημείωτο, σε εκείνη την περίπτωση απέτυχα να προβλέψω την αναπάντεχα απάντηση του.

«Δε νοµίζω ότι καµία κυβέρνηση μπορεί να κρατήσει την Ελλάδα στην ευρωζώνη», δήλωσε κουνώντας το κεφάλι µε τρόπο που σηματοδοτούσε την παντελή έλλειψη πίστης του, ή ενδιαφέροντος στην εναλλακτική ενός Grexit.

«Αυτή είναι και η άποψη της καγκελαρίου;» ρώτησα κρύβοντας την έκπληξη μου.

«Εκείνη έχει διαφορετικές απόψεις», απάντησε απαξιωτικά.

Ήταν άλλη μία επιβεβαίωση ότι είχαν διαγράψει, στο μυαλό τους, τα δανεικά που είχαν δώσει στο κράτος μας για να οθούν αμέσως μετά στις τράπεζες τους …

 

Προηγούμενο 7ο Μέρος ΕΔΩ

` `

(**Διευκρίνηση: Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη, Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και επιστημονικές του ικανότητες του. ….Δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω, ούτε τον ψήφισα ποτέ, ούτε διαφαίνεται, ιδίως τώρα, που κατεβαίνει στις εκλογές, λόγω, κυρίως μη πολιτικής συμφωνίας (για Καπιταλισμό-ΕΕ κ.α.)…

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ)

498 `

Κεφάλαιο

`

11°

` `

Το κουτσούρεμα µιας Άνοιξης

`

κείνη τη χρονιά η Άνοιξη έφτασε νωρίς στην Ελλάδα. Χάρη στον βροχερό χειµώνα, ο πρώτος ήλιος του Μάρτη πυροδότησε µια εξέγερση αγριολούλουδων. Καλύτερο σκηνικό για την εξέγερση του λαού µας απέναντι στους δανειστές δεν υπήρχε. Η επέκταση της δανειακής σύµβασης είχε εγκριθεί, δίνοντας µας περιθώριο µέχρι τις 30 Ιουνίου για να σφυρηλατήσουμε το πολυπόθητο νέο συµβόλαιο. Παρά την γκρίνια στην κοινοβουλευτική µας οµάδα, στη χώρα επικρατούσε κλίµα ανάτασης

Για τους τροϊκανούς που παρακολουθούσαν από το λουσµένα στον τεχνητό φωτισµό γραφεία τους, στις Βρυξέλλες, στη Φρανκφούρτη, στην Ουάσινγκτον, τα τεκταινόµενα στην Ελλάδα ήταν εφιάλτης. Χωρίς τη δυνατότητα να περιφέρονται στην Αθήνα μέσα σε κοµβόι από BMW και Mercedeς, δεν είχαν τρόπο να επιδεικνύουν την εξουσία τους ώστε να επανακτήσουν τον ψυχολογικό έλεγχο της κοινωνίας µας. Αν δεν πρόσεχαν, υπήρχε κίνδυνος επικίνδυνες ιδέες να εξαπλωθούν σε άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, η Ιταλία, ακόµα και η Γαλλία. Όπως, παραδείγµατος χάριν, η ιδέα ότι υπήρχε η δυνατότητα σε αυτή την Ευρώπη να ανακτήσει ένας λαός την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπειά του. Το να πάρουν τα χρήματα τους πίσω θα τους ικανοποιούσε, όπως κάθε δανειστή, αλλά δεν ήταν η κύρια επιδίωξή τους. Γνώριζαν ότι η αυξανόμενη λιτότητα και η απόρριψη των ανταλλαγών οµολόγων που πρότειναν θα είχαν ως συνέπεια τη συρρίκνωση των εισοδημάτων των Ελλήνων, µε κόστος µακροπρόθεσµα και για τους ίδιους, αλλά δεν τους ένοιαζε. Όπως χαρακτηριστικά είπε μήνες μετά ο Σλοβάκος υπουργός οικονοµικών, ο μεγαλύτερος χειροκροτητής του Σόϊµπλε στο Eurogroup, «έπρεπε να είµαστε σκληροί µε τους Έλληνες λόγω της Ελληνικής Άνοιξης». Όπως τα σοβιετικά τάνκς συνέτριψαν την Άνοιξη της Πράγας, την Άνοιξη της Αθήνας θα τη συνέτριβαν χρησιμοποιώντας κάτι άλλο που, αγγλιστί, κάνει ρίµα με τα το βαθύ κράτος δηλαδή τις τράπεζες.

Η στρατηγική του κουτσουρέματος της Ελληνικής Άνοιξης συνίστατο από τρία μέρη. Πρώτο, αρνούμενοι τον οποιονδήποτε οδικό χάρτη προς την έντιµη συµφωνία, θα καλλιεργούσαν βαθιά αβεβαιότητα στην ελληνική κοινωνία µε διαβρωτικό αποτέλεσμα στο ηθικό της. Κάθε προγραμματισμός, βραχυπρόθεσμος η µακροπρόθεσµος, είχε καταστεί αδύνατος για επιχειρήσεις, οργανισµούς η ακόµα και για τους απλούς πολίτες που ήθελαν να κάνουν τα «κουµάντα» τους. Αυτή η στρατηγική της «διαρκούς προσωρινότητας» είναι αποτελεσματικός τρόπος να κρατάει ένας κατακτητής µια χώρα υπό κατοχή

Παράλληλα, εφήρμοζαν την τακτική του «εικονικού δηµοσιονοµικού πνιγµού», όπως περιέγραψα αλλού, την προσομοίωση του γνωστού βασανιστηρίου που εφαρµόζεται από το 2010 στις μνημονιακές χώρες της ευρωζώνης: ένα κράτος, εκβιαζόµενο από την τρόϊκα να αποδεχθεί κοινωνικά καταστροφές πολιτικές, σπρώχνεται στο χείλος της οικονομικής ασφυξίας και της επίσημης χρεοκοπίας, υποκύπει (περνώντας τους μνημονιακούς νόµους καθ’ υπαγόρευσιν της τρόϊκας), λαµβάνει από τους δανειστές όση ρευστότητα χρειαστεί για να μην πεθάνει αµέσως κ.ο.κ. Στην περίπτωση της δικής µας διακυβέρνησης η δημοσιονοµική ασφυξία είχε ξεκινήσει, µε την ενορχηστρωμένη φυγή καταθέσεων (ελέω των κ. Σαµαρά και Στουρνάρα), δύο μήνες προτού καν εκλεγούµε, και βέβαια πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις μετά την 4η Φλεβάρη 2015 και την κίνηση της ΕΚΤ να στερήσει το waiver από τις ελληνικές τράπεζες.

Θέτοντας µπροστά µας ένα πραγµατικό ναρκοπέδιο από δόσεις που έπρεπε να αποπληρωθούν, η τρόϊκα ήλπιζε να σπείρει τόσο αβεβαιότητα στις ψυχές των πολιτών ώστε να σταματήσουν να καταβάλλουν φόρους. Έτσι θα επιδείνωναν την ασφυξία του κράτους µας σπρώχνοντας µας κοντύτερα στην υποταγή προτού ακόµα φτάσουμε στον Ιούνιο. Ο µόνος κίνδυνος για το σχέδιό τους θα προέκυπτε αν ο Αλέξης αποφάσιζε να τηρήσει τη συµφωνία µας: στάση πληρωµών προς το ΔΝΤ από τον Μάρτιο, εξαγγελία ότι το οµόλογα SMP της ΕΚΤ είτε θα αναδιαρθρωθούν είτε θα κουρευτούν τον Ιούλιο-Αύγουστο, ετοιμότητα ενεργοποίησης του παραλλήλου συστήµατος πληρωµών σε περίπτωση κλεισίµατος των τραπεζών στα τέλη Iουνίου και … αναµονή της αντίδρασης της κ. Μέρκελ.

Το τρίτο µέρος της στρατηγικής τους ήταν η τακτική µε την οποία, επί χρόνια, η Βρετανική Αυτοκρατορία κυβερνούσε χώρες, π.χ. την lνδία, ακόµα και χωρίς να διαθέτει στρατιωτική υπεροπλία: το διαίρει και βασίλευε. Από το 2010 οι πιστωτές είχαν στρατεύσει την ελληνική ολιγαρχία (το Τρίγωνο της Αµαρτίας, όπως την αποκαλούσα), προκειµένου να υλοποιεί εκ µέρους τους το σχέδιο κατοχής της χώρας. Εκτός του ότι προέβη σε διαχωρισµό της άρχουσας τάξης από τον υπόλοιπο πληθυσμό, η τρόϊκα φρόντισε να πάρει, όπως είδαµε σε προηγούµενα κεφάλαια, υπό τον έλεγχό της και τους κοµβικούς κρατικούς θεσµούς: τη Γενική Γραµµατεία Δημοσίων Εσόδων, τον μηχανισμό διάσωσης των τραπεζών (το ΤΧΣ), τη στατιστική υπηρεσία ΕΛΣΤΑΤ και, βεβαίως, την Τράπεζα της Ελλάδος. Παράλληλα, λειτουργούσε πλέγµα «δεξαµενών σκέψης», ΜΜΑ (µέσων µαζικής αποβλάκωσης) και εταιρειών μάρκετινγκ που φρόντιζαν µε την προπαγάνδα τους να νομιμοποιηθούν στις συνειδήσεις του κόσµου η τρόϊκα και η δράση της. «Το µνηµόνιο είναι το µοναδικό αναπτυξιακό σχέδιο για τη χώρα», έλεγαν και ξαναέλεγαν τα διάφορα φερέφωνα. Μακάρι να ήταν, σκεφτόµουν κάθε φορά που άκουγα αυτή την ανοησία. Δεν ήταν όµως.

Η εκλογή της κυβέρνησης µας κατάφερε µέγα πλήγμα σε αυτό το πλέγµα εξουσίας. Δεν μπορούσαν να το αποδεχθούν, να το χωνέψουν, ότι το αφήγημα τους κατέρρευσε µαζί µε τον έλεγχο µιας κοινής γνώµης που, ξάφνου, θύµισε

τους λαούς της Σοβιετικής Ένωσης στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ήταν, ότι και να έλεγαν τα «µέσα», το κόµµα και η νομενκλατούρα, εκείνοι δεν τους πίστευαν πια. Μετά το σοκ και δέος της 25ης Ιανουαρίου 2015, είχε καταστεί επιτακτική ανάγκη για την τρόϊκα να αναπτύξει πιο εκλεπτυσμένες µεθόδους ώστε να διχάσει και, έτσι, να ελέγξει την κυβέρνηση µας.

Αυτή λοιπόν ήταν η στρατηγική τους. Πώς θα εφαρμοζόταν;

`

Επιλέγοντας τους αντιπάλους τους ;

πό το πρώτα µου Eurοgrοup κι έπειτα, ο Ντάισελμπλουμ προσπαθούσε συνεχώς να µε παρακάµψει. Τηλεφωνούσε απευθείας στον Αλέξη, τον επισκεπτών στο δωμάτιο του στις Βρυξέλλες, συμπεριφερόταν ως πρωθυπουργός που µιλάει µε τον δικό µας πρωθυπουργό, αψηφώντας τον ομόλογο του υπουργό οικονοµικών. Ήταν σαν να του λέει Απάλλαξέ µε από τον Βαρουφάκη κι εγώ θα φανώ ηπιότερος απέναντι σου. Στόχος του, βέβαια, ήταν να αποδυναµώσει τη θέση µου στο Eurogroup, ώστε να αποδυναµώσει εν τέλει τον Αλέξη και την κυβέρνηση του, δεδοµένου ότι το Eurοgrοup είναι το κύριο πεδίο της μάχης.

Ίσως ακόµα πιο σημαντικό ήταν η ικανότητα της τρόϊκας να διαλέγει αντίπαλο στο τεχνικό επίπεδο, δηλαδή στο Eurogrοup Working Group -το σκιώδες Eurοgrοup στο οποίο προεδρεύει ο Τόµας Βίζερ µε µοναδικό στόχο την πλήρη κυριαρχία της τρόϊκας στα Eurοgrοup που ακολουθούν κάθε προπαρασκευαστική συνεδρίαση του Eurogrοup Working Group . Στις 27 Φεβρουαρίου, συγκλονισµένος από την απάθεια του Αλέξη όταν του µετέφερα την απειλή του Χουλιαράκη να περάσει στο αντίπαλο στρατόπεδο, αποφάσισα να κάνω έναν ελιγµό.

Ενθυµούµενος ότι ο εκπρόσωπος του Σόϊµπλε στο Eurogrοup Working Group δεν ήταν ο πρόεδρος του δικού του ΣΟΕ (του Συµβουλίου Οικονοµικών Εµπειρογνωµόνων) αλλά ένας από τους υφυπουργούς του, είχα την εξής ιδέα: Να κρατήσω τον Χουλιαράκη στο ΣΟΕ, αποφεύγοντας µια απόλυση που θα δηµιουργούσε τριγµούς εκείνη την ευαίσθητη στιγµή (δεδοµένης μάλιστα της στενής του σχέσης µε τον Δραγασάκη, ίσως και µε τον ίδιο τον Αλέξη κρίνοντας από την αινιγματική ανοχή του τελευταίου σε µια πράξη καθαρής αποστασίας), αντικαθιστώντας τον όµως στο Eurogrοup Working Group µε τον Νίκο Θεοχαράκη, τον οποίο θα διόριζα επισήµως γενικό γραµµατέα Δηµοσιονοµικής πολιτικής. Ήταν µια φρικτή ιδέα, για την οποία θα μετάνιωνα γρήγορα.

Η πρώτη συνεδρίαση του Eurogrοup Working Group μετά τον διορισµό του Νίκου πήρε τη µορφή τηλεδιάσκεψης στις 17 Μαρτίου. Ο Τόµας Βίζερ, που προήδρευε, δεν έχασε χρόνο να απαιτήσει το δικαίωµα της τρόϊκας στην επιλογή του Έλληνα αντιπάλου της: «Είναι κρίµα που δεν μπορεί να είναι µαζί µας ο Γιώργος Χουλιαράκης αντί του Νίκου Θεοχαράκη», δήλωσε χωρίς περιστροφές, χωρίς αιδώ, και µε τον στόµφο του επικυρίαρχου µιας χώρας που τόλμησε να διεκδικήσει την κυριαρχία της, το δικαίωµά της να επιλέγει τους αντιπροσώπους της. Από τότε και μετά η τρόϊκα, και κυρίως οι Βίζερ και Ντάισελμπλουμ, ξεκίνησαν ξεδιάντροπή εκστρατεία για την επαναφορά του Χουλιαράκη. Τους πήρε δύο µηνές, αλλά τελικά κατάφεραν να εξασφαλίσουν την επιστροφή του ανθρώπου τους στο κεντρικό καθοδηγητικό όργανο της τρόϊκας στο Eurogrοup Working Group .

Καταλάβαινα πολύ καλά γιατί ήθελαν να βγάλουν από τη µέση, πέραν εµού, και τον Νίκο. Εν αντιθέσει µε τον Χουλιαράκη, ο Νίκος Θεοχαράκης κατανοούσε τα οικονοµικά µοντέλα που χρησιµοποιούσε η τρόϊκα για τις δηµοσιονοµικές προβλέψεις της καλύτερα απ’ότι ο Βίζερ και οι υπόλοιποι. ‘Ήξερε τις αδυναµίες των οικονοµικών τους επιχειρημάτων και υποδειγμάτων και ήταν αποφασισµένος να μην επιτρέψει στο Eurogrοup Working Group να τροφοδοτήσει το Eurοgrοup µε στοιχειά σαθρά, προβλέψεις του ποδιού και ανόητες αναλύσεις που απλώς βόλευαν την τρόϊκα.

Όσο για µένα, ένα ήταν το πρόβλημα τους: Διέγνωσαν ότι δε θα υπέγραφα ποτέ ένα 3ο µνηµόνιο. Δεδοµένου ότι µόνο ο υπουργός οικονοµικών κράτους-µέλους της ευρωζώνης έχει το δικαίωµα να υπογράψει µνηµόνιο µε την τρόϊκα, η απομάκρυνση µου ήταν απαραίτητη. Γενικότερο, βεβαίως, το να μπορεί κανείς να διαλέγει τον αντίπαλο του αποτελεί τεράστιο πλεονέκτημα σε οποιαδήποτε µάχη. Ποιός στρατηγός η επιχειρηματίας έχει την ευκαιρία και δεν το κάνει; Αυτό που δεν είχα διαβλέψει ήταν η προθυµία του Αλέξη να υποκύψει. Κάτι που ξεκίνησε, όπως ήταν φυσιολογικό και προβλέψιµο, ως στρατηγική διαίρει και βασίλευε εκ µέρους της τρόϊκας κατέληξε σε φάρσα, µε την τρόϊκα να διορίζει εκείνον που θα διαπραγματευτεί µαζί της. Εκ µέρους µιας κυβέρνησης που είχε εκλεγεί για να της αντισταθεί

`

Το γαϊτανάκι της ευρωζώνης

άποτε ο Χένρυ Κίσινγκερ είχε, εύστοχα, παραπονεθεί ότι «όταν θέλω να µιλήσω µε την Ευρώπη, δεν ξέρω ποιόν να πάρω τηλέφωνο». Στην περίπτωση µας τα πράγματα ήταν χειρότερα. Όπως αφηγήθηκα προηγουµένως, κάθε προσπάθεια ουσιαστικής συζήτησης µε τον Bόλφγκανγκ Σόϊµπλε προσέκρουε στην απάντησή του: «Πήγαινε να τα πεις στους θεσµούς». Κι όταν «πήγαινα στους θεσµούς», διαπίστωνα ότι οι θεσµοί ήταν διχασµένοι η ότι δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να συνοµιλήσουν µαζί µου για εκείνο που ο Σόϊµπλε αρνούνταν να κουβεντιάσουµε.

Η διάσταση απόψεων μεταξύ των δανειστών µας δεν ήταν κάτι κρυφό. Το ΔΝΤ ήταν αναφανδόν υπέρ µιας αναδιάρθρωσης του χρέους µας ενώ η ΕΚΤ κάθετα αντίθετη. Με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όµως τα πράγματα ήταν χειρότερα σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις ο επίτροπος Μοσκοβισί συµφωνούσε µε ενθουσιασµό µε τις θέσεις µου για µια σταθερή και βιώσιµη δημοσιονοµική πολιτική, καθώς και αναφορικά µε τις εργασιακές σχέσεις. Όταν όµως συνεδρίαζε το Eurogrοup Working Group , ο εκπρόσωπος της Eπιτροπής Ντέκλαν Κοστέλλο απέρριπτε ασυζητητί τις ίδιες εκείνες θέσεις-προτάσεις µας.

Οι μη γνωρίζοντες δικαίως θα υποθέσουν ότι αυτό το γαϊτανάκι της ευρωζώνης είναι άλλη µία ένδειξη της ανικανότητας ή της ανοργανωσιάς των Βρυξελλών. Αν και όντως η αναποτελεσµατικότητα, η ελλιπής κατάρτιση (ιδίως όσον αφορά τα µακροοικονοµικά) και η ανοργανωσιά χαρακτηρίζουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το γαϊτανάκι που αντιμετωπίζαµε είχε άλλη, ισχυρότερη, εξήγηση: Αποτελεί τον τρόπο µε τον οποίο η τρόϊκα ελέγχει τις οικονοµικά πιεσμένες κυβερνήσεις. Ας το σκεφτούμε ψύχραιµα: Για πολιτικούς όπως ο Βόλφγκαvγκ Σόιµπλε, που προσπαθούν να αποφύγουν έναν υπουργό οικονοµικών ο οποίος θέλει να καταθέσει προτάσεις, π.χ., για αναδιάρθρωση του χρέους, το γαϊτανάκι είναι ότι καλύτερο. Ο εν λόγω υπουργός απλώς δε βρίσκει κανέναν για να του καταθέσει τις προτάσεις του, ούτε καν να τις συζητήσει. Οι δε γραφειοκράτες που ανελίσσονται ως περικοκλάδες στα διάφορα κέντρα εξουσίας της ΕΕ, π.χ. ο Βίζερ και ο Κοστέλλο, σε ένα τέτοιο σύστηµα βρίσκουν το κατάλληλο περιβάλλον για την προσωπική τους αναρρίχηση.

`

Η τακτική του Εθνικού Ύµνου της Σουηδίας

ποθέτοντας ότι η κατάθεση αξιόλογων ιδεών βοήθα να διεξαχθεί γόνιµος διάλογος και να ξεπεραστεί το αδιέξοδο, η οµάδα µου κι εγώ δουλέψαµε σκληρά ώστε να παρουσιάσουµε προτάσεις που ήταν βασισμένες σε σοβαρή οικονομοτεχνική δουλειά και στέρεη οικονοµική ανάλυση. Αφού είχαν ήδη κριθεί επαρκείς από µερικούς εκ των καλυτέρων αναλυτών της Γουόλ Στριτ και του Σίτυ (π.χ. τον Βίλλεµ Μπούιτερ, διευθυντή του Τµήµατος Οικονοµικών Μελετών της Cίtibank, και συνεργάτες του Νόρµαν Λάμοντ, πρώην υπουργού οικονοµικών της Βρετανίας), αλλά και από κορυφαίους ακαδημαϊκούς (όπως ο Τζεφ Σακς και ο Τζο Στίγκλιτς), τις παρουσιάσαµε στους εκπροσώπους των δανειστών.

Η αντίδραση τους θα µου µείνει αξέχαστη. Θυµάµαι να ολοκληρώνω τις παρουσιάσεις µου, να κάθοµαι στην καρέκλα µου και να βλέπω στα μάτια τους το απόλυτο κενό. Ήταν σαν να μην είχα µιλήσει-σαν να μην είχαν µπροστά τους τα διαγράµματα και τις αναλύσεις µας. Το πρόβλημα δεν ήταν ότι διαφωνούσαν ή θεωρούσαν ηλίθια την ανάλυση που µόλις τους είχα παρουσιάσει. Πού τέτοιο τύχη; Από τη γλώσσα του σώματος τους φαινόταν ότι απέρριπταν την ίδια την ιδέα ότι υπάρχουν µπροστά τους επιχειρήµατα, διαγράµµατα, αναλύσεις. Κι όταν έπαιρναν τον λόγο, το λόγια τους ήταν πλήρως και απολύτως άσχετα µε αυτό που είχα πει και παρουσιάσει. Θα μπορούσα κάλλιστα να είχα τραγουδήσει τον Εθνικό Ύµνο της Σουηδίας. Δε θα είχε κάνει οποιανδήποτε διαφορά.

Ίσως λόγω του πανεπιστημιακού µου παρελθόντας, εκείνη η εµπειρία στις αίθουσες των Βρυξελλών ήταν η πιο ανυπόφορη. Στα πανεπιστήµια, ιδίως στα αγγλοσαξονικά, όπου έµαθα την τέχνη του ακαδημαϊκού διαλόγου, είθισται να σου επιτίθενται οι συνάδελφοι σε κάθε υπόθεση εργασίας που διατυπώνεις, σε κάθε θεωρία που καταθέτεις, σε κάθε στατιστική πρόβλεψη την οποία παρουσιάζεις. Πολλές φορές η κριτική ασκείται άνευ οίκτου και χωρίς περιστροφές. Άλλες φορές γίνεται ευγενικά, αλλά πάντα έντονα και µε εστίαση στην ουσία τού τι είπες. Αυτό όµως που δε συµβαίνει ποτέ είναι, µετά την κατάθεση µιας θέσης, να επικρατεί νεκρική σιγή, απουσία αντιπαράθεσης µε την ουσία του τι είπες, προσποίηση ότι δεν κατέθεσες µια θέση, µια άποψη.

Σε µια κοινωνική συναναστροφή, αν βρεθείς εγκλωβισµένος σε συζήτησn µε κάποιον βόρειο τύπο που µιλάει χωρίς να δίνει καµία σημασία στα λεγόμενα σου, μπορείς κάλλιστα να πάρεις το ποτό σου και να εξαφανιστείς στην άλλη άκρη του δωματίου. Όταν όµως από την έκβαση της συζήτησης εξαρτάται η ανάκαμψη της χώρας σου, όταν δεν υπάρχει άλλη άκρη του δωµατίου για να εξαφανιστείς, τότε ο εκνευρισμός μπορεί να μετατραπεί σε απελπισία – εκτός αν έχεις καταλάβει τι πραγματικά συµβαίνει, ότι όλο αυτό γίνεται στο πλαίσιο µιας ευρύτερης στρατηγικής να εξουδετερωθεί οτιδήποτε υπονοµεύει την αυθαίρετη, και παράνοµη, εξουσία της τρόϊκας.

`

Το τέχνασμα της Πηνελόπης

τακτική της καθυστέρησης εφαρµόζεται πάντα από εκείνους που θεωρούν τον χρόνο σύµµαχο τους. Η προσέγγιση των εκπροσώπων της τρόϊκας ήταν, από τη µία, να αντιμετωπίσουν τις προτάσεις µου σαν να τραγουδούσα τον Εθνικό Ύµνο της Σουηδίας ενώ, από την άλλη, να αρνούνται να καταθέσουν oποιοδήποτε δική τους πρόταση, πέραν του αποδεδειγµένα μη βιώσιµου μνημονιακού προγράμματος. Οσο η καθυστέρηση συνεχιζόταν, ήλπιζαν ότι θα συνεχίζαµε να αποπληρώνουμε δισεκατοµµύρια στο ΔΝΤ κατά τη διάρκεια εκείνης της Άνοιξης, φοβούµενοι τη ρήξη, έως ότου στεγνώσουν και το τελευταίο αποθέματα ρευστότητας του ελληνικού κράτους.

Την καθυστέρηση τη συντηρούσαν µάλιστα και µ’ ένα έξυπνο τέχνασµα που θύµιζε εκείνο της Πηνελόπης, η οποία για να αναβάλει επ’ άπειρον την επιλογή συζύγου μεταξύ των δελφίνων όλη τη μέρα έραβε κι όλη τη νύκτα ξήλωνε το σάβανο του Λαέρτη του οποίου η ολοκλήρωση ήταν όρος για να διαλέξει σύζυγο. Η αντίστοιχη τακτική της τρόϊκας περιελάµβανε δύο σκέλη. Το πρώτο σκέλος ήταν η απειλή ότι θα διέκοπταν τις διαπραγματεύσεις αν τολμούσαμε να φέρουμε τις προτάσεις μας στη δημοσιότητα όπως η Πηνελόπη είχε πει στους μνηστήρες ότι όποιος δελφίνος της έκανε πρόταση πριν τελειώσει το υφαντό θα αποκλειόταν. Το δεύτερο σκέλος ήταν να απαιτούν συνεχώς από εμάς νέα λεπτομερή στοιχεία για κάθε μέρος της δημόσιας διοίκησης. Κάθε βάση δεδομένων που τους δίναμε την ημέρα τους έδινε πάτημα να ζητήσουν περαιτέρω δεδομένα κατά τη διάρκεια της νύχτας το οποία «ξήλωναν» την επόμενη ημέρα απαιτώντας νέες εξηγήσεις και νέα δεδομένα ….

Κι επειδή, όπως φαίνεται, τους αρέσει να προσθέτουν προσβολές στις επιδείξεις ισχύος τους, απαιτούσαν από εμάς να τους δίνουμε στοιχεία που αφορούσαν το χρήματα του κράτους που ήδη βρίσκονταν υπό τον απόλυτο έλεγχό τους π.χ. τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων: Έτσι, πιάναμε τον εαυτό μας να τους δίνουμε στοιχεία που εκείνοι είχαν στη διάθεσή τους πριν από εμάς, και σίγουρα με περισσότερες λεπτομέρειες. Όσο περισσότερα «δεδομένα» συνέλεγαν, τόσο χειρότερη εμφάνιζαν την πραγματικότητα, τόσο ανέβαλλαν τις ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και τόσο εξανέμιζαν η ρευστότητα του κράτους.

Η αντιστροφή της αλήθειας και η τακτική «όλα η τίποτα»

το μεταξύ η «Επιχείρηση Αντιστροφής της αλήθειας» βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη. Μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, από διαρροές και από την οργανωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης από το προσκείμενο στις Βρυξέλλες μιντιακό σύμπλεγμα η τρόικα με εμφάνιζε ως τον άνθρωπο που καθυστερεί τη διαδικασία και που προσέρχεται στις συναντήσεις με άδεια χέρια είτε χωρίς προτάσεις είτε με προτάσεις «θεωρητικές» και ιδεολογικά υποκινούμενές, στερούμενες ποσοτικών δεδομένων. Στον αντίποδα, η τρόϊκα παρουσιαζόταν να έχει ολοκληρωμένο πακέτο λύσεων, που συμπεριελάμβανε μεταρρυθμίσεις κάθε πτυχής της ελληνικής κοινωνικής οικονομίας. Πόσο θα ήθελα πραγματικά αυτό να ήταν αλήθεια! Πόσο θα ήθελα οι προτάσεις της τρόικας να μην επικαλούνταν κατ’ όνομα μεταρρυθμίσεις που, στην πράξη, απορρύθμιζαν και χαντάκωναν ό,τι είχε μείνει όρθιο στη χώρα.

Επειδή έχει σημασία να μη χάνουμε τον ειρμό των πραγματικών αιτίων εκείνης της συμπεριφοράς των τροϊκανών, αξίζει μια υπενθύμιση του διακυβεύματος: Κανένα μεταρρυθμιστικό σχέδιο δεν μπορούσε να αποδώσει αν δεν περιελάμβανε ουσιαστική αναδιάρθρωση του χρέους και πρόβλεψη για την αντιμετώπιση της χρεοκοπίας των τραπεζών. Χωρίς αυτά καμία δημοσιονομική πολιτική δε θα έφερνε αποτελέσματα και η ανάκαμψη θα παρέμενε καθηλωμένη στον ορίζοντα τον οποίο δε θα φτάναμε ποτέ, όσο γρήγορα και να τρέχαμε προς αυτόν. Όμως το Βερολίνο απλώς αρνούνταν οποιαδήποτε συζήτηση για αναδιάρθρωση του χρέους. Αυτό ήταν το πρόβλημα.

Δεδομένου του ελαχίστου χρόνου που είχαμε στη διάθεση μας για να καταλήξουμε σε συμφωνία, η ρεαλιστική προσέγγιση θα ήταν να εντοπίσουμε τέσσερις η πέντε τομείς όπου θα μπορούσε σύντομα να επιτευχθεί συμφωνία, να προετοιμαστούν τα κατάλληλα νομοσχέδια και να πάνε στη Bουλή προς ψήφιση κτίζοντας έτσι τα θεμέλια για τη μακροπρόθεσμη συμφωνία. Ο στόχος όμως της τρόικας ήταν να μη συμφωνήσουμε τελικά σε τίποτα που να ξεφεύγει από το μνημόνιό της. Η τακτική των μελών της, λοιπόν, για να εκτροχιαστεί η διαπραγµάτευση και να μην υπάρξει καμία συμφωνία, ήταν να επιμένουν σε μια συνολική συμφωνία για τα πάντα όπου θα έπρεπε όλα να συμφωνηθούν μονομιάς, με εξαίρεση βέβαια την αναδιάρθρωση του χρέους, που ήταν το παν.

`

Παρουσιάζοντας το αιτιατό ως αίτιο

πό τις αυλές των σχολείων μέχρι και τους διαδρόμους των Βρυξελλών οι θύτες πάντα ρίχνουν το φταίξιμο στα θύματα τους. Πρόκειται για πάγια τακτική των δειλών νταήδων, των «μπούλις» αγγλιστί, η εξυπνάδα των οποίων εξαντλείται στο να φανεί αυταπόδεικτη η υποτιθέμενη ενοχή των θυμάτων τους. Από τους τρείς θεσμούς των δανειστών μας η ΕΚΤ αποδείχθηκε εξπέρ σε αυτό το άσχημο παιχνίδι με αιχμή του δόρατος τα έντοκα γραμμάτια του δημοσίου.

Τα έντοκα γραμμάτια είναι βραχυπρόθεσμες υποσχετικές (IOU ) που εκδίδει μια κυβέρνηση για να αποχτήσει άμεση πρόσβαση σε ρευστότητα. Ως επένδυση θεωρούνται ασφαλή. Καθώς κατά τη βραχεία διάρκεια ωρίμανσης τους, ας πούμε τριών μηνών, είναι σχετικά απίθανο να προλάβει να χρεοκοπήσει ένα κράτος. Άρα υπάρχει γι’ αυτό ισχυρό ενδιαφέρον από θεσμικούς επενδυτές, όπως τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες, που θέλουν να εναποθέσουν κάπου ασφαλώς το κεφάλαιά τους, εισπράττοντας όμως κάποιον τόκο. Επιπλέον, μπορούν ανά πάσα στιγμή να τα καταθέσουν ως υποθήκη στην κεντρική τράπεζα με αντάλλαγμα ρευστό χρήμα. Εν ολίγοις, τα έντοκα γραµµάτια είναι περίπου ρευστό χρήμα, μόνο που δίνουν και τόκο. Γι’ αυτό αγοράζονται σχετικά εύκολα, εφόσον είναι γνωστό ότι η κεντρική τράπεζα τα δέχεται ανά πάσα στιγμή.

Από τότε που σχεδιάζονταν η ευρωζώνη, ως μια ακολουθία περιοριστικών κανόνων (π.χ. ότι το δημόσιο χρέος και το κρατικό έλλειμμα δεν πρέπει να ξεπερνούν το 60% και το 3% του εθνικού εισοδήματος αντίστοιχα), είχε συμφωνηθεί πως η ΕΚΤ θα όριζε το ανώτατο όριο των έντοκων γραµµατίων της κυβέρνηση τους που θα μπορούσαν να αγοράζουν οι τράπεζες μιας χώρας. Ουσιαστικά ήταν κάτι σαν το όριο της πιστωτικής κάρτας μιας κυβέρνησης την οποία εξέδιδε η ΕΚΤ μέσω των εγχώριων τραπεζών που ελέγχει. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το όριο αυτό είχε θεσπιστεί, από χρόνια, στα 15 δισ. ευρώ, αλλά η αλλαγή του ήταν στη διακριτική ευχέρεια της ΕΚΤ. Παραδείγματος χάριν, αμέσως μετά την εκλογή της κυβέρνησης Σαμαρά, η ΕΚΤ αύξησε το όριο εκείνο από το 15 δισ. στο 18,3 δισ., μόνο και μόνο για να επιτρέψει στο ελληνικό κράτος να δανειστεί 3,3 δισ. παραπάνω απ’ ό,τι συνήθως, ώστε να το επιστρέψει στην … ΕΚΤ ως αποπληρωμη ενός των ελληνικών κρατικών ομολόγων που η ΕΚΤ είχε αγοράσει από τις γαλλογερμανικές τράπεζες στο πλαίσιο του προγράμματος SMP. Στη δική μας περίπτωση, τι νομίζετε ότι έκανε η ΕΚΤ, δεδομένου ότι έπρεπε να αποπληρώσουμε πάνω από 5 δισ. εντός της άνοιξης του 2015 στο ΔΝΤ; Ανέβασε και σε εμάς το όριο πάνω από τα 15 δισ.; Όχι βέβαια! Για την ακρίβεια, το κατέβασε στα 9 δισ., απαγορεύοντας στις ελληνικές τράπεζές, μετά την απόσυρση του waiver την 4η Φεβρουαρίου, να μετακυλύουν τα έντοκα γραµµάτια του ελληνικού δημοσίου που είχαν στη διάθεση τους (δηλαδή, τους απαγόρευσε να αγοράζουν καινούρια έντοκα γραµµάτια μετά τη λήξη παλαιότερων),

Ήταν μια κατάφωρη επιθετική κίνηση, που απέδειξε μάλιστα ότι η ΚΤ λειτουργούσε με καθαρά πολιτικά κριτήρια. Τόσο το καλοκαίρι του 2012 όσο και τον χειμώνα του 2015 το ελληνικό μνημονιακό «πρόγραμμα» είχε εκτροχιαστεί, η κυβέρνηση ήταν σε διαπραγματεύσεις με τους δανειστές και μια μεγάλη αποπληρωμή προς έναν από τους θεσμούς ήταν προ των πυλών. Κι όμως, η ΕΚΤ συμπεριφέρθηκε εντελώς διαφορετικά τον Ιούνιο του 2012 απέναντι στη μνημονιακή κυβέρνηση Σαμαρά απ’ότι τον Φεβρουάριο του 2014 απέναντι στην αντιμνημονιακή δική μας. Μάλιστα, η απόφαση της ΕΚΤ να μειώσει, αντί να αυξήσει, το όριο της πιστωτικής κάρτας του κράτους μας έθετε σε άμεσο κίνδυνο εκτροχιασμού τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου, καθώς το τρίμηνο διαπραγµατεύσεων που «εξασφάλισε» εκείνη η συμφωνία εξαρτιόταν καίρια από το εάν θα μπορούσε το υπουργείο μου να πουλήσει αρκετά έντοκα γραμμάτια . Περιορίζοντας στα 9 δισ. την αξία των γραµµατίων που επιτρεπόταν να αγοράσουν οι ελληνικές τράπεζες η ΕΚΤ έβαζε ουσιαστικά τρικλοποδιά στην τρίμηνη διαπραγµάτευση.

Και ποιά εξήγηση έδωσε η ΕΚΤ γι’ αυτό το νταηλίκι, αυτό το «μπόουλινγκ» εναντίον της κυβέρνησης μας; Την εξήγηση ότι η ζήτηση για τα έντοκα γραµμάτια του ελληνικού κράτους είχε εξαφανιστεί, είχε στεγνώσει, από οποιονδήποτε επενδυτή πέραν των ελληνικών τραπεζών. «Εφόσον δεν υπάρχει ζήτηση για το γραµμάτια σας από ξένους», μου είπε ο Μάριο Ντράγκι, «αυτό σημαίνει ότι η αγορά κρίνει πως δεν αποτελούν ασφαλή επένδυση. Εμείς, ως κεντρική τράπεζα εντεταλµένη να προστατεύουμε τις ελληνικές τράπεζες, έχουμε συνεπώς υποχρέωση να τους απαγορεύσουμε να τα αγοράζουν». Το γεγονός ότι, «θωρακίζοντας» κατ’ αυτό τον τρόπο τις ελληνικές τράπεζες (απαγορεύοντας τους, δηλαδή, να δανείζουν βραχυπρόθεσμα το κράτος), καταδίκαζαν σε θάνατο το κράτος που τόσο χρόνια τις κρατάει ζωντανές, με αποτέλεσμα έτσι να αυτοκτονούν και οι ίδιες, δεν ήταν κάτι που ο Μάριο ήθελε να το συζητήσει

Επρόκειτο για κλασική περίπτωση αντιστροφής της σχέσης του αιτίου με το αιτιατό. Το αιτιατό ήταν η εξαφάνιση της ζήτησης των έντοκων γραµµατίων μας από ξένους επενδυτές. Και το πραγματικό αίτιο (αυτής της εξαφάνισης) ήταν η απειλή της ΕΚΤ, προτού καν εκλεγούμε, ότι μια κυβέρνηση Σύριζα θα βιώσει τον εικονικό οικονομικό πνιγμό στα χέρια -της ΕΚΤ. Ποιός ξένος επενδυτής αγοράζει έντοκα γραµμάτια κράτους το οποίο οδηγεί στην ασφυξία, εσκεµµένα, η κεντρική του τράπεζα; Αντί όµως γι’ αυτή την πραγματική σχέση αιτίου-αιτιατού, η ΕΚΤ παρουσίαζε ως αίτιο την εκλογή µας και την αποφασιστικότητα µας να αναδιαπραγµατευτούµε το αποτυχηµένο µνηµόνιο και ως αιτιατό την εξαφάνιση της ζήτησης των έντοκων γραμματίων µας.

Όταν είπα στον Μάριο Ντράγκι, σε µία από τις κατ’ ιδίαν επαφές µας, πως αναστρέφει, το αίτιο με το αιτιατό, µου απάντησε ότι αυτό δεν μπορεί να ισχύει, καθώς το αίτιο έρχεται πάντα πριν από το αιτιατό. Στην προκειμένη περίπτωση, είπε συνεχίζοντας το επιχείρημα του, «πρώτα αρχίσατε εσείς [σηµ: εννοούσε τον Σύριζα] να κάνετε εξαγγελίες, προτού καν εκλεγείτε», περί αμφισβήτησης του μνημονίου, «και µετά στέγνωσε η ζήτηση έντοκων γραµµατίων». Αυτό που ήθελε να πει ήταν οτι, εφόσον το αίτιο προηγείται πάντα του αιτιατού, υπεύθυνοι για την εξαφάνιση της ζήτησης έντοκων γραµµατίων, και συνεπώς για την απαγόρευση που εξέδωσε η ΕΚΤ επαναγοράς τους από τις ελληνικές τράπεζες, ήµασταν εµείς! Όχι µόνο θύματα δεν ήµασταν της ΕΚΤ αλλά, υπό το σκεπτικό του, ήμασταν οι υπεύθυνοι για τα βάσανά µας.

Του απάντησα ότι, ακόµα και με το δικό του σκεπτικό, πρώτα ήρθε η δήλωση περί µελλοντικής» έλλειψης ρευστότητας της 14ης Δεκεµβρίου του Στουρνάρα, του δικού του εκπροσώπου εν Ελλάδι, και αµέσως μετά άρχισε να στερεύει η ζήτηση για τα έντοκα γραµµάτια µας (παράλληλα µε την εκροή καταθέσεων). «Οµως, ακόµα κι αν ξεχάσουµε αυτό το θλιβερό επεισόδιο», ρώτησα τον Μάριο, «επιμένεις πραγματικά ότι τα αίτια πάντοτε προηγούνται του αιτιατού; «Ναι, πάντα », µου απάντησε σαν να ήταν κάτι αυταπόδεικτο. «Σε αυτή την περίπτωση», συνέχισα, «θα πρέπει να πιστεύετε ότι τα Χριστούγεννα προκαλούνται από µια πρότερη αύξηση της ζήτησης παιχνιδιών».

Ο Μάριο κατάλαβε τι του έλεγα. Υπάρχουν περιπτώσεις που το αίτιο ακολουθεί χρονικά το αιτιατό. Η περίπτωση με τα Χριστούγεννα και τη ζήτηση παιχνιδιών ήταν µία από αυτές. Το ίδιο ίσχυε και για την ασφυξία που µας προκαλούσε η ΕΚΤ και τη ζήτηση των έντοκων γραμματίων µας: Η ζήτηση τους εξαφανίστηκε όταν κατέστη ηλίου φαεινότερο ότι η ΕΚΤ θα µας έπνιγε επικαλούμενη την εξαφάνιση -της ζήτησης τους …

Συνοπτικά, η τραγωδία της ΕΚΤ είναι ότι το καταστατικό της επιβάλλει στον πρόεδρο και στο Διοικητικό Συμβούλιο της κανόνες που, από το 2008 και έπειτα, ήταν αδύνατον να εφαρµοστούν χωρίς να καταρρεύσει η ευρωζώνη. Εξού και το φοβερό παράδοξο µιας πανίσχυρης και ταυτόχρονα αποδυναμωμένης κεντρικής τράπεζας. Καθώς η ΕΚΤ αναγκάζεται, εκ των πραγµάτων, να ακολουθεί τους κανόνες της επιλεκτικά και αυθαίρετα, άγεται και φέρεται από τους επικυρίαρχους πολιτικούς που πρέπει να καλύπτουν τον επιλεκτικό σεβασµό των διοικούντων της ΕΚΤ στους κανόνες της. Έτσι η ΕΚΤ δεν μπορεί παρά να παίζει σαφώς μεροληπτικά πολιτικό ρόλο, πότε εφαρµόζοντας τους κανόνες της κατά γράµµα ενώ άλλοτε κάνει τα στραβά μάτια, πότε στραγγαλίζοντας µια κυβέρνηση (π.χ. τη δική µας) ενώ άλλοτε της δίνει ανάσες (π.χ. την κυβέρνηση Σαµαρά το καλοκαίρι του 2012).

Το αποτέλεσµα είναι ότι η ΕΚΤ κατέληξε να είναι η πιο πολιτικοποιημένη κεντρική τράπεζα του κόσµου, η οποία, παράλληλα, επιµένει ότι είναι η πιο ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα παγκοσµίως. Μόνο η Ευρώπη µπορούσε να σκαρφιστεί ένα τέτοιο παράδοξο.

`

Τα δόντια του δράκου

σο η εξόφθαλμη απειλή πιστωτικής ασφυξίας εκ µέρους της ΕΚΤ αποµάκρυνε τη ζήτηση για τα έντοκα γραµμάτια του ελληνικού κράτους, κάποιοι υπουργοί της κυβέρνησης µας έπεφταν πιο βαθιά στην παγίδα του Ντράγκι αναμασώντας µια αριστερίστικη εχθρότητα προς χρήσιμες ξένες επενδύσεις. Η τρόϊκα πατούσε πάντα σε αυτή την εχθρότητα για να µας παρουσιάσει ως αμετανόητους, στους οποίους άξιζε η πιστωτική ασφυξία που επέβαλλε η ΕΚΤ.

Ήµουν αποφασισµένος να θέσω τέλος σε αυτό προσπαθώντας να πετύχω µε έναν σµπάρο δυο τρυγόνια να προσελκύσω ξένες επενδύσεις που θα κινούσαν την πραγματική οικονοµία ενώ ταυτόχρονα να αποδείξω την ικανότητα µας να προσελκύσουμε αγοραστές για τα έντοκα γραµµάτια µας.

Το ένστικτο του Σύριζα είχε, κατά µία έννοια, τη λογική του: η Ελλάδα δε χρειαζόταν άλλες ιδιωτικοποιήσεις τύπου ξεπουλήµατος. Αυτό που χρειαζόμασταν ήταν υπομονετικοί επενδυτές, πρόθυμοι να ρίξουν μεγάλα ποσά συναλλάγματος στις σκουριασμένες μας υποδομές, τα οποία θα έδιναν πνοή στην ασθμαίνουσα βιομηχανία και στις υποδομές μας. Αν γι’ αυτό χρειαζόταν η μερική ιδιωτικοποίηση κάποιων οργανισμών, ας ήταν. Η καλύτερη αρχή που θα μπορούσα να κάνω προς την κατεύθυνση εκείνη ήταν να ακυρώσω τη στενόμυαλη δέσμευση του Σύριζα να ξεφορτωθεί την Cosco, την κινεζική κρατική εταιρεία, από το λιμάνι του Πειραιά.

Από το 2008 η Cosco λειτουργούσε 2 από τις 3 αποβάθρες κοντέινερ στο λιμάνι του Πειραιά. Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις με την προηγούμενη κυβέρνηση, η Cosco είχε προχωρήσει πολύ κοντά στο να εξασφαλίσει το 67% του μετοχικού πακέτου ενός συμβολαίου 35 χρόνων εκμετάλλευσης και της τρίτης αποβάθρας, αποκτώντας έτσι τον έλεγχο σχεδόν ολόκληρου του λιμανιού. Από το 2008 έως το 2015 ο Σύριζα έκανε εκστρατεία όχι μόνο ενάντια στη νέα αυτή συμφωνία αλλά και για την ακύρωση της προϋπάρχουσας συμφωνίας με την κινεζική εταιρεία. Για την ακρίβεια, δύο από τους συναδέλφους μου υπουργούς χρωστούσαν την εκλογή τους ακριβώς σε αυτή την εκστρατεία. Φυσικό ήταν λοιπόν η εκλογή του Σύριζα να προκαλέσει ανησυχία στο Πεκίνο.

Από στρατηγικής απόψεως, μου φαινόταν λάθος να ανοίξουμε μέτωπο και με το Πεκίνο τη στιγμή που ήμασταν στα χαρακώματα με το Βερολίνο, τις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη. Αλλά και πέραν της στρατηγικής διάστασης της υπόθεσης, πίστευα στ’ αλήθεια ότι ήταν λάθος η στοχοποίηση της Cosco και των κινεζικών επιχειρήσεων γενικότερο. Χρόνια προτού ανέλθει ο Σύριζα στην εξουσία, κι ενώ οι μετέπειτα συνάδελφοί μου στον Σύριζα μάχονταν ενάντια στην Cosco, δημοσίευα άρθρα όπου υποστήριζα όχι μόνον την επένδυση της Cosco στον Πειραιά, αλλά και την πώληση των απαρχαιωμένων, δυσλειτουργικών και ελλειμματικών σιδηροδρόμων σε κινεζικές εταιρείες. Όπως εξηγούσα και τότε, ενώ ήμουν κάθετα αντίθετος στην αντίστοιχη ιδιωτικοποίηση των βρετανικών σιδηροδρόμων, η περίπτωση της Ελλάδας διέφερε όσο η μέρα με τη νύχια. Ανοιξη Πράγας - Αθήνας

Τα λιμάνια και οι σιδηρόδρομοι μας ήταν στην ουσία μουσειακά εκθέματα του 19ου αιώνα που απαιτούσαν σοβαρές επενδύσεις, τις οποίες η ελληνική οικονομία δεν είχε τους πόρους να αναλάβει. Παράλληλα, οι γαλλογερμανικές εταιρείες που ίσως ενδιαφέρονταν για το τρένα μας δεν ήταν διατεθειμένες να προβούν στις επενδύσεις που απαιτούνταν ώστε η χώρα να αποκτήσει σύγχρονη σιδηροδρομική υποδομή. Αυτό καθιστούσε την Κίνα την προφανή επιλογή: οι κινεζικές εταιρείες είχαν πρόσβαση σε δισε-κατομμύρια επενδυτικών κεφαλαίων, διέθεταν αξιοσημείωτες τεχνικές ικανότητες, ενώ έδειχναν και μακροπρόθεσμο ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του περίφημου Νέου Δρόμου του Μεταξιού που θα ένωνε την Κίνα με την καρδιά της Ευρώπης, μέσω της ανανεωμένης Διώρυγας του Σουέζ και ενός σιδηροδρόμου από τον Πειραιά προς την Κεντρική Ευρώπη. Έτσι θα μείωναν τον χρόνο μεταφοράς ενός κοντέινερ από τη Σαγκάη προς την κεντρική Ευρώπη κατά οκτώ ολόκληρες μέρες, σε σύγκριση με τη διαδρομή που διαπλέει το Γιβραλτάρ και φτάνει στο Ρότερνταμ. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν μια αμοιβαίως επωφελή s συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων που εκπροσωπούσαν τους δύο αρχαίους πολιτισμούς μας.

Από τις πρώτες μου μέρες στο υπουργείο επιδίωξα να προωθήσω εκείνη τη διαδικασία. Ο Γκλεν Κιμ ερεύνησε το ζήτημα, και τα αποτελέσματα δε μου προξένησαν έκπληξη: ναι, το Πεκίνο ανησυχούσε από τη ρητορική εναντίον της Cosco εκ μέρους των συναδέλφων μου. Όμως, σύμφωνα με τον Γκλεν, είχα μια πολύ καλή ευκαιρία να ενθουσιάσω τους Κινέζους αξιωματούχους με μια απροσδόκητη επίθεση φιλίας. Ο Γκλεν πρότεινε το εξής:

Πρώτη προτεραιότητα είναι να εξασφαλίσουµε βραχυπρόθεσµη χρηματοδότηση της χώρας, που θα αποδεικνυόταν ζωτικής σημασίας τις επόµενες κιόλας μέρες . Δεύτερον, να εξασφαλίσουµε µακροπρόθεσµες επενδυτικές ροές στη χώρα που θα βελτίωναν τις εμπορικές υποδοµές της, δηµιουργώντας παράλληλα θέσεις εργασίας. Τρίτον, να καταδείξουμε στους Ευρωπαίους εταίρους ότι η νέα κυβέρνηση είναι ικανή να προσελκύσει σημαντικά ξένα κεφάλαια από τις πρώτες κιόλας µέρες της διακυβέρνησης της.

Κινούμασταν ακριβώς στο ίδιο μήκος κύματος. Για να δοκιμάσω το κλίµα, ζήτησα από τη γραµµατέα µου να αποδεχτεί εκ µέρους µου πρόκληση του Κινέζου πρέσβη σε δείπνο το βράδυ της 25ης Φεβρουαρίου.2 Το γεγονός ότι άφησα πίσω όλα το άλλα για να παραστώ σε εκείνο το δείπνο έδειχνε πόσο σημαντική θεωρούσα την αποκατάσταση των σχέσεων με το Πεκίνο και πόσο πολύ επένδυα στην οικοδόμηση µιας σχέσης διαρκείας µαζί του.

Την προηγούμενη νύκτα εξηγούσα στη Δανάη τη σημασία του εν λόγω δείχνου. Εκείνο το βράδυ, γυρίζοντας βιαστικά από το Μαξίµου στο διαµέρισµα µας, είδα µε ευχαρίστηση τη Δανάη ντυµένη µε ένα εξαιρετικό µεταξένιο φόρεμα που είχε αγοράσει το 2006 στη Σαγκάη, σε ένα από το ταξίδια µας που έµοιαζε τώρα τόσο µακρινή ανάµνηση Ο πρέσβης και η σύζυγός του είχαν µεν ενθαρρυνθεί από την αποδοχή της πρόσκλησης τους, κι από το φόρεμα της Δανάης, όµως παρέμεναν σε κατάσταση επιφυλακτικής ευγένειας. Παρ’ όλα αυτό, προς το τέλος της βραδιάς, η διάθεση είχε βελτιωθεί και το κλίµα έγινε αρχικά φιλικό πριν η ατµόσφαιρα καταλήξει εορταστική.

Όσο σερβίρονταν το ορεκτικά και το κυρίως μενού, άκουγα τον πρέσβη να αναπτύσσει το σκεπτικά του καθεστώτος το οποίο εκπροσωπούσε. Ήταν ένας µονόλογος, που πρόδιδε εσωτερική ένταση, µε τον οποίο µε παρακαλούσε να αποφύγουµε εχθρικές ενέργειες απέναντι στην Cosco. Μπερδεύοντας µε αρχικά με συντρόφους από εκείνους που ήθελαν να διώξουν την εταιρεία από τον Πειραιά, δε φαίνεται να είχε μεγαλύτερες προσδοκίες από το να με πείσει πως θα ήταν τροµερά κακή ιδέα η ακύρωση όσων είχε κάνει η Cosco µέχρι εκείνη τη στιγµή.

Ετσι, όταν έφτασε η ώρα να αναπτύξω τις δικές µου θέσεις, ταυτόχρονα με το σερβίρισµα του επιδορπίου, ο πρέσβης δεν µπορούσε να κρύψει την ικανοποίηση του. Αφού παραδέχτηκα ότι θα υπάρχουν δυσκολίες εντός του Σύριζα με το ζήτημα, μοιράστηκα µαζί του το όραµα µου ένα όραµα που δεν περιελάµβανε µόνο την αναβαθµισµένη παρουσία της Cosco στο λιµάνι του Πειραιά, αλλά προχωρούσε πολύ παραπέρα.

«Τα Ελληνικά ναυπηγεία αργοπεθαίνουν, και οι δεξιότητες που αποκτήθηκαν από γενιές εργαζοµένων χάνονται µαζί τους », Είπα στον πρέσβη. Μοιράστηκα έτσι µαζί του τη σκέψη µιας δεύτερης φάσης συνεργασίας µας με επενδύσεις της Cosco και άλλων κινέζικων εταιρειών στα τρία κύρια ναυπηγεία µας, που θα τα μετέτρεπαν σε επισκευαστική ζώνη για τα πλοία του κινεζικού εµπορικού στόλου στη Μεσόγειο. Πριν προλάβει να συνέλθει από το ξάφνιασµα ο οικοδεσπότης µας, συνέχισα: «Όµως, ποιο το νόημα του να εξασφαλίσει το λιµάνι του Πειραιά, αν ο σιδηρόδρομος που θα μεταφέρει το κοντέινερ σας στην κεντρικό Ευρώπη είναι απαρχαιωμένος, αργός και μη ασφαλής;» Πρότεινα λοιπόν µια αντίστοιχη επένδυση και στους ελληνικούς σιδηροδρόµους. Τέλος, είπα: «Στην Ελλάδα διαθέτουμε ιδιαίτερο αξιόλογο ανθρώπινο κεφάλαιο, επιστήμονες και εν γένει εργαζόµενους με υψηλή τεχνική κατάρτιση, µε τους µισθούς να έχουν μειωθεί κατά 40%. Γιατί να μην προσελκύσουμε κινεζικές εταιρείες ώστε να δημιουργηθούν παραγωγικές µονάδες σε τεχνολογικό πάρκο, ίσως µε ειδικό φορολογικό καθεστώς, σε µια περιοχή κοντά στον Πειραιά, π.χ. στο Θριάσιο Πεδίο»

Από εκεί που θα περνούσε, όπως νόµιζε, όλο το βράδυ υπερασπιζόμενος την παραµονή της Cosco, τώρα είχε χαλαρώσει και µιλούσε µε την αυτοπεποίθηση ενός μελλοντικού συνεργάτη για τα πλεονεκτήματα του οράματος που µόλις του είχα περιγράψει. Αν και η καχυποψία είχε κάνει φτερά, η επιφύλαξη παρέμεινε.

Υπουργέ, πρέπει να καταλάβετε ότι για το Πεκίνο η Cosco είναι το σαγόνι του Δράκου. Πρώτο πρέπει να σιγουρευτούμε ότι το δόντια δαγκώνουν γερά και το κεφάλι έχει βρει στέρεο πρόσβαση, ώστε να εξασφαλιστεί η παρουσία του Δράκου. Άπαξ και αυτό συµβεί, μην έχετε αµφιβολία ότι θα ακολουθήσει κι όλος ο υπόλοιπος Δράκος.

Το µήνυµα ήταν σαφές: ας ολοκληρώσουμε πρώτα τη συµφωνία με τον Cosco και θα έρθουν και τα υπόλοιπα. Συμφώνησα.

«Θα ενημερώσετε το Πεκίνο ότι οι ανησυχίες τους για την κυβέρνησή µας είναι αβάσιµες;» τον ρώτησα.

«Την επόµενη στιγμή από όταν εσείς και η σύζυγός σας θα µας στεναχωρήσετε µε την αναχώρηση σας», απάντησε και πρόσθεσε:

«Το Πεκίνο θα εκτιμούσε µια δημόσια ένδειξη της δέσµευσης στη νέα µας σχέση µια χειρονοµία που θα δείξει και στους δύσπιστους ότι η κατάσταση έχει αλλάξει».

«Πώς θα σας φαινόταν να επισκεφθούµε µαζί τις εγκαταστάσεις της Cosco στον Πειραιά µία από τις επόµενες ηµέρες; θα βοηθούσε;» ρώτησα.

«Στ’ αλήθεια θα το κάνετε αυτό, Υπουργέ;» ρώτησε µε χαµόγελο µικρού παιδιού που του έδωσαν ένα θαυμαστό δώρο.

«Φυσικά. Όταν λέω κάτι, το εννοώ», τον διαβεβαίωσα.

«Γίνεται να φέρουµε κι ένα κινεζικό τηλεοπτικό συνεργείο για να καλύψει την επίσκεψη;» ρώτησε µε επιφύλαξη.

«Επιβάλλεται».

Μετά από αυτήν τη στιχομυθία το δείπνο εξελίχθηκε σαν συνάντηση «‘παλιών συμμαθητών. Η επίσκεψη στον Πειραιά κανονίστηκε για την επαύριον, και θα ακολουθούσε συνάντηση στο γραφείο µου όπου θα συµφωνούσαµε τους αρχικούς όρους.

Όταν ο Σπύρος Σαγιάς, γραµµατέας της κυβέρνησης, έµαθε για τη συµφωνία µου µε τον πρέσβη και την επερχόµενη επίσκεψή µου στις εγκαταστάσεις της Cosco, δε µπορούσε να κρύψει τη χαρά του. Πριν από τις εκλογές ο Σαγιάς είχε παράσχει νοµικές υπηρεσίες στην Cosco, και αυτή η σύγκρουση συµφερόντων τον απέτρεπε από το να πάρει θέση υπέρ της εταιρείας. Έχοντας κάνει αυτό αποκλειστικά µε δική µου πρωτοβουλία, είχα κατευθύνει όλα το πυρά των πολεµίων της επένδυσης εντός του Σύριζα επάνω µου. Ήταν µια κίνηση µε ρίσκο από πλευράς µου, αλλά, όπως του εξήγησα, πίστευα πως ήταν σημαντική και πως, γι’ αυτό, κάποιος έπρεπε να βγάλει τον … Δράκο από τον τρύπα. «Έκανες πολύ καλά», µου είπε ο Σαγιάς.

Η επίσκεψη στον Πειραιά εκπλήρωσε τον στόχο της στο ακέραιο. Παρ’ όλη την έντονη βροχή που έπεφτε από το πρωί ως το µεσηµέρι, η Δανάη κι εγώ ξεναγηθήκαμε σε όλες τις εγκαταστάσεις. Ο Κάπτεν Φογκ, µάνατζερ της Cosco εδώ, ήταν σκληροτράχηλος ναυτικός, είχε τον πλήρη έλεγχο της καθημερινής επιχειρηματικής δραστηριότητας και, το πιο σημαντικό, φαινόταν οξυδερκέστατος. Έδωσε τον ρόλο του ξεναγού στον Έλληνα μάνατζερ και στον δικηγόρο της εταιρείας, που είχε αντικαταστήσει τον Σαγιά, ενώ ο ίδιος καθοδηγούσε την επίσκεψη µε χειρονοµίες, πλατύ χαµόγελο και λίγες προσεκτικά επιλεγμένες κουβέντες. Χωρίς να το πει φωναχτά, φρόντισε να προσέξουµε τη διαφορά μεταξύ του κομματιού του λιµανιού που διαχειριζόταν η Cosco, το οποίο ήταν σύγχρονο και λειτουργούσε άψογα, και του κομματιού που παρέµενε υπό τον έλεγχο του κρατικού ΟΛΠ (του Οργανισµού Λιµένος Πειραιώς), το οποίο έδειχνε θλιβερό, µε ελάχιστη εµπορική κίνηση, σχεδόν παρατημένο.

Καθώς παγαίνανε προς το εστιατόριο της Cosco στον πάνω όροφο του κτιρίου των γραφείων, µε όμορφη θέα προς τη Σαλαµίνα, το µάτι µου πήρε µια καντίνα όπου κολάτσιζαν εργάτες στο διάλειµµα τους. Χωρίς δεύτερη σκέψη απομακρύνθηκα από τους οικοδεσπότες µου για να τους µιλήσω. Έσφιξαν το χέρι µου και µου χάρισαν πολλά χαµόγελα, αλλά όταν τους ρώτησα πώς είναι να δουλεύεις στην Cosco, φάνηκαν συγκρατημένοι

«Καλά είναι», ήταν το µόνο που είπαν. Δεν ήταν εύκολο να ερμηνεύσω τι πραγματικά θα ήθελαν να µου πουν. Κοιτώντας πίσω µου, είδα τον Κάπτεν Φογκ και τη συνοδεία του από στελέχη, Έλληνες στην πλειονότητα τους, να µας κοιτούν, επιβεβαιώνοντας τη µεγάλη σημασία που είχε να τεθούν ως ρητοί όροι σε οποιαδήποτε νέα συµφωνία µε την εταιρεία η απόδοση πλήρων εργασιακών δικαιωµάτων στους εργαζόµενους, ο τερµατισµός των πρακτικών ενοικιαζόµενης εργασίας και η θεσµοθέτηση της συνδικαλιστικής εκπροσώπησης και των συλλογικών συµβάσεων.

Από πού θέλετε να αρχίσω, Υπουργέ, από τα καλά νέα η από τα κακά;

ετά το γεύµα, που ήταν ένα παράξενο αλλά ευχάριστο µείγµα ελληνικών και κινεζικών πιάτων, και µια γρήγορη συνέντευξη στο κινεζικό τηλεοπτικό κανάλι που είχαµε συµφωνήσει να µας ακολουθεί, κανονίσατε συνάντηση µε τον Έλληνα εκπρόσωπο της Cosco και τον Σπύρο Σαγιά, για να συµφωνήσουµε, προκαταρκτικά, στους βασικούς όρους της νέας µας συνεργασίας.

Λίγες μέρες μετά, το απόγευμα της 2ας Μαρτίου, πράγματι βρεθήκαμε στο γραφείο μου. Η συνάντηση ήταν σύντομη και αποτελεσµατική Επανέλαβα τη δέσμευση μου για επιτάχυνση της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης, που θα ακολουθούνταν από μεγαλύτερα και τολμηρότερα κοινά εγχειρήµατα, και επανέλαβα τους όρους τους οποίους είχα ήδη εξηγήσει στον Κινέζο πρέσβη:

⦁ Η Cosco δε θα επέμενε να λάβει το 67% των μετοχών του ΟΛΠ, αλλά θα έμενε στο 51 %, με τη διαφορά του 16% να πηγαίνει στο κράτος με την προοπτική να περάσει στα χειμαζόμενα ταμεία των ναυτικών, ναυτεργατών και δημοτικών υπαλλήλων.

⦁ H Cosco θα δεσμευόταν να επενδύσει 300 εκατομμύρια τους επόμενους 18 μήνες στο λιμάνι.

⦁ Όλοι οι εργαζόμενοι θα ήταν ενταγμένοι σε σωματείο, θα ίσχυαν συλλογικές συμβάσεις εργασίας και δε θα προσλαμβάνονταν εργαζόμενοι μέσω υπεργολάβων.

⦁ Ο Δήμος Πειραιά, οι όμοροι δήμοι και οι δήμοι των νησιών που εξυπηρετούνταν από τον Πειραιά θα αναλάμβαναν τη διαχείριση της ακτοπλοΐας συμμετέχοντας στη διοίκηση της και στα κέρδη.

Τέλος, σε ένδειξη καλής θέλησης απέναντι στη δοκιμαζόμενη χώρα μας, ζήτησα τη δέσμευση από πλευράς κινέζικης κυβέρνησης να αγοράσει αμέσως έντοκα γραμμάτια ύψους 1,5 δισ., από εκείνα που ο Μάριο Ντράγκι είχε απαγορεύσει στις ελληνικές τράπεζες να αγοράζουν. Και, όταν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα είχε ολοκληρωθεί το αδιέξοδο με τους δανειστές μας, τους είπα, «Ο λαός μας θα είναι ευγνώμων προς τον κινεζικό λαό αν μας βοηθούσατε στην έκδοση του πρώτου μας ομολόγου με μια αγορά της τάξης των 10 δισ. ευρώ τουλάχιστον».

Ο εκπρόσωπος της Cosco είχε την πεποίθηση ότι οι όροι μου θα έβρισκαν ανταπόκριση στο Πεκίνο. Σε περαιτέρω επικοινωνία με τον Κινέζο πρέσβη επιβεβαιώθηκε ότι οι νέοι μου φίλοι ήταν όντως ικανοποιημένοι με την πρόταση συμφωνίας, και μια θετική απάντηση θα ερχόταν σύντομα από τον κινεζικό Δράκο, τώρα που θεωρούσε ότι είχε μπήξει γερά τα δόντια του στο λιμάνι. Πράγματι, ένα απτό δείγμα καλής πίστης ακολούθησε σε λιγότερο από 48 ώρες, το πρωινό της 4ης Μαρτίου, όταν ο επικεφαλης, του ΟΔΔΗΧ3 του υπουργείου μου με κάλεσε για να μου ανακοινώσει ότι η Κίνα είχε αγοράσει, εμμέσως και με μυστικότητα, έντοκα γραμμάτια 100 εκατ. ευρώ. Ικανοποιήθηκα.

Βέβαια, το ποσό ήταν ταν συμβολικό. Δύο μέρες μετά έπρεπε να έχω βρει 301,8 εκατομμύρια για το ΔΝΤ. Μία εβδομάδα μετά, στις 13 Μαρτίου), έπρεπε να βρω άλλα 339,6 εκατοµµύρια, τρείς μέρες αργότερα, στις 16 Μαρτίου, ακόμα 565,9 εκατομμύρια έπρεπε να σταλούν στο Ταμείο της Κριστίν Λαγκάρντ κι έπειτα, στις 20 Μαρτίου, ένα νέο χαράτσι 339,6 εκατομμυρίων έπρεπε να βγει από το ταλαίπωρο το ταμείο μας και πάλι για να πληρωθεί το ΔΝΤ. Μόνο για τον Μάρτιο η αιμορραγία μας προς το ΔΝΤ έφτανε το 1,5 δισ. Αν οι Κινέζοι φίλοι μας αγόραζαν, όπως είχαμε συμφωνήσει, έντοκα γραμμάτια μας 1,5 δισ. ευρώ, θα μας είχαν δώσει μια ανάσα τριών εβδομάδων πριν ξαναρχίσει ο εικονικός δηµοσιονοµικός πνιγμός στις 13 Απριλίου, οπότε έπρεπε να πληρωθούν ακόμη 452,7 εκατοµµύρια στο ΔΝΤ. Μετά από αυτό, μεταξύ 12ης Μαίου και 19ης Iουνίου, οφείλαμε άλλες 6 δόσεις συνολικής αξίας 2,52 δισ. οι καυτοί μήνες όμως ήταν εκείνοι που έρχονταν μετά: τον Ιούλιο έπρεπε να πληρώσουμε σχεδόν 4 δισ. στους δανειστές μας και άλλα 3,2 δισ. τον Αύγουστο.

Με άλλα λόγια, η κινεζική ένεση ρευστότητας του 1,5 δισ. € θα βοηθούσε μεν, δε θα μας έφτανε δε. Πράγματι, όσο καλή θέληση και να έδειχνε το Πεκίνο, κανένα δάνειο δε θα μπορούσε να μας σώσει από την αδυναμία πληρωμής. Αυτή είναι, βεβαίως, η μοίρα των πτωχευµένων: να μην μπορούν να διασωθούν με δανεικά. Όπως έλεγα επί χρόνια, το μόνο που θα μπορούσε να κάνει την πραγματική διαφορά ήταν η ουσιαστική αναδιάρθρωση του χρέους μας. Εντούτοις, αυτό το 1,5 δισ. θα μας εξασφάλιζε έως και δύο μήνες προτού ξεκαθαρίσουμε αν ήταν δυνατό να καταλήξουμε σε συμφωνία με τους πιστωτές, ενώ ταυτόχρονα θα στερούσε από τον Ντράγκι το επιχείρημα ότι κανένας άλλος, πλην των ελληνικών τραπεζών, δεν ήταν διατεθειμένος να αγοράσει το έντοκα γραμμάτια μας. Ταυτόχρονα, θα προέβαλλε παγκοσμίως την ικανότητα της κυβέρνησης μας να προσελκύει ξένες επενδύσεις, την ευελιξία μας και τη δυνατότητα να μετατρέψουμε ένα αποικιακού τύπου ξεπούλημα δηµόσιας περιουσίας σε µια αµοιβαίως επωφελή συµφωνία µε µια από τις παγκόσμιες υπερδυνάμεις.

Μαζί με τον Σαγιά ενημερώσαμε τον Αλέξη και ξεκινήσαμε τις προετοιμασίες. Η πρόθεση ήταν να ξαναρχίσει η δημοπρασία για το λιµάνι του Πειραιά υπό τους νέους όρους στους οποίους οι Κινέζοι είχαν συµφωνήσει, ενώ παρασκηνιακά οι κυβερνήσεις µας θα έκλειναν τη συµφωνία δανειοδότησης του ελληνικού κράτους. Σύντοµα το πλάνο είχε ολοκληρωθεί και ήταν έτοιµο προς υλοποίηση: Πρώτα, το Πεκίνο θα αγόραζε τα υπόλοιπα έντοκα γραµµάτια αξίας 1,4 δισ. από το 1,5 δισ. € που είχαν υποσχεθεί. Σχεδόν ταυτόχρονα ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Δραγασάκης θα ταξίδευε στο Πεκίνο, επισήµως για σύσφιξη των σχέσεων µεταξύ των δύο χωρών, ανεπίσημα για να επισφραγιστεί και να µονογραφεί η συµφωνία µας. Τέλος, ο Αλέξης θα ακολουθούσε µε µια επίσημη κρατική επίσκεψη τον Απρίλη ή τον Μάη, για να υπογραφεί και να ανακοινωθεί και επισήμως η συµφωνία Αθηνών -Πεκίνου. Ήταν χρυσή ευκαιρία και για τις δύο χώρες. Μια βαθιά ανάσα για την Ελλάδα και ένα γιγαντιαίο βήµα για την Κίνα στην πορεία ολοκλήρωσης του Νέου της Δρόµου του Μεταξιού προς την καρδιά της Κεντρικής Ευρώπης. Ο Δραγασάκης έφυγε για το Πεκίνο τη μέρα της εθνικής µας εορτής, την 25η Μαρτίου, συνοδευόµενος από τον υπουργό Εξωτερικών.

Υπολογίζοντας στα 1,4 δισ. € που θα εισέρρεαν στο τέλος του μήνα, έξυσα τον πάτο του βαρελιού για να βρω το 1,5 δισ. € που έπρεπε να πληρώσουµε στο ΔΝΤ τον Μάρτιο. Όπως το έβλεπα, η ιδέα ήταν να αξιοποιήσουμε εκείνο τον μήνα για να δώσουµε την τελευταία ευκαιρία στους δανειστές να προσέλθουν µε µια βιώσιµη πρόταση. Η Κίνα ενδιαφερόταν να πετύχουµε, και η ικανότητα µας να προσελκύσουµε την επένδυση της θα ήταν ένα καλό διαπραγµατευτικό χαρτί. Έπειτα το ίδιο το ρευστό θα µας έδινε ακόµα έναν μήνα περιθώριο για να θέσουµε επί τάπητος το δικό µας ολοκληρωμένο σχέδιο ανάκαµψης της χώρας.

Την ηµέρα που το Πεκίνο είχε υποσχεθεί να προχωρήσει στη µεγάλη αγορά των έντοκων γραµµατίων των 1,4 δισ. ευρώ ήµουν στο γραφείο µου, καθηλωµένος δίπλα στο τηλέφωνο περιµένοντας το να κτυπήσει µε τα χαρµόσυνα νέα. Η δημοπρασία θα ολοκληρωνόταν περίπου στις 11 π.µ. Στις 10.30 π.μ., ανήμπορος να συγκρατηθώ, πήρα τηλέφωνο τον υπεύθυνο του ΟΔΔΗΧ. «Ακόµα δεν έχουµε νέα, αλλά μην ανησυχείτε», µου είπε. «οι Κινέζοι συνηθίζουν να µπαίνουν στις δημοπρασίες την τελευταία στιγµή» .’Eτσι περίµενα …

Στις 11.02 π.μ. χτύπησε το τηλέφωνο µου. Το άρπαξα. ‘Ηταν ο πρόεδρος του ΟΔΔΗΧ πάλι. «Από πού θέλετε να αρχίσω, Υπουργέ, από τα καλά νέα η από τα κακά;» µε ρώτησε

.

«Ας αρχίσουμε µε τα καλά νέα», απάντησα.

«Τα καλά νέα είναι ότι οι Κινέζοι φίλοι µας µπήκαν στη δημοπρασία».

«Και τα κακά νέα» ρώτησα εναγωνίως.

«Αγόρασαν µόνο 100 εκατομμύρια ευρώ».

`

Πριν ακόµα κλείσω το σταθερό που κρατούσα στο δεξί µου χέρι, το αριστερό µου χέρι καλούσε στο κινητό τον Κινέζο πρέσβη. Όταν του είπα τι είχε συµβεί, µου λέει «Δεν µπορώ να το πιστέψω. Μου επιτρέπετε να έρθω αµέσως στο γραφείο σας ;»

«Βεβαίως», είπα. Μισή ώρα αργότερα ο Κινέζος πρέσβης καθόταν εξαντληµένος στον κόκκινο καναπέ του γραφείου µου. Έµοιαζε να αγωνιά πραγµατικά όταν µε παρακάλεσε να πιστέψω ότι δεν είχε καµία ένδειξη πως θα συνέβαινε κάτι τέτοιο, ότι ντρεπόταν πολύ και ότι θα έκανε ότι περνούσε από το χέρι του για να βρει την αιτία της ατυχούς εξέλιξης. Επιτόπου κάλεσε το κινεζικό Υπουργείο Οικονοµικών αλλά δεν µπόρεσε να μιλήσει µε κάποιον υπεύθυνο, καθώς στο Πεκίνο η ώρα ήταν µετά τα µεσάνυκτα. Έτσι, γύρισε στο γραφείο του, αφού µου υποσχέθηκε ότι θα µε έπαιρνε αµέσως µόλις είχε νεότερα.

Λίγες ώρες αργότερα µε κάλεσε και ακουγόταν ιδιαίτερα καθησυχαστικός «Υπουργέ, µπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι ήταν τεχνικό το πρόβλημα. Το Πεκίνο λυπάται πολύ γι’ αυτό. Σε δύο μέρες , που θα γίνει νέα δημοπρασία, η αγορά θα πραγματοποιηθεί». Με διαπέρασε ένα µείγµα ανακούφισης αλλά και δυσπιστίας. Από τη µία, δεν έβγαζε νόημα το Πεκίνο να βάλει τον πρέσβη, που έδειχνε να ενδιαφέρεται ειλικρινά να κλείσει η συµφωνία µας, να πει ψέµατα. Από την άλλη, το ίδιο απίθανο ήταν οι Κινέζοι τεχνοκράτες να έκαναν απλώς ένα λάθος. Μόνο ο χρόνος θα έδειχνε ποιά εκδοχή ήταν η αληθινή.

Δύο μέρες μετά ήμουν στο γραφείο μου περιμένοντας το αντίστοιχο τηλεφώνημα από τον διευθυντή Δημοσίου Xρέους. Στις 11.05′ το τηλέφωνο χτύπησε. «Από πού θέλεις να αρχίσω, Υπουργέ, από το καλά νέα η από το κακά;» Όχι πάλι, σκέφτηκα. «Πες μου σε παρακαλώ ότι δεν αγόρασαν πάλι μόνο 100 εκατομμύρια». «Αυτό ακριβώς έκαναν» ήταν η απάντηση. Αυτή τη φορά δεν μπήκα καν στον κόπο να καλέσω τον πρέσβη. Πήγα κατευθείαν στο Μέγαρο Μαξίμου. Εκεί είπα ήταν Αλέξη τι έγινε και του συνέστησα να τηλεφωνήσει το συντομότερο στον Κινέζο πρωθυπουργό.

Την επομένη ο Αλέξης μου μετέφερε το νέα από το Πεκίνο. Απ’ ό,τι μας είπαν, «κάποιος» τους τηλεφώνησε από το Βερολίνο μ’ ένα απότομο μήνυμα: Αποφύγετε οποιανδήποτε συμφωνία με τους ‘Ελληνες μέχρι να τελειώσουμε μαζί τους. Όταν ξαναμίλησα με τον Κινέζο πρέσβη, προσπάθησα να του εξηγήσω πώς ένοιωθε ο λαός μας όταν ξένες δυνάμεις, υποτίθεται εταίροι μας, ποδοπατούν τις ελπίδες μας για ανάκαμψη και αξιοπρέπεια. «Καταλαβαίνω, καταλαβαίνω», απάντησε. Και πιστεύω πως πράγματι κατάλαβε, δεδομένης της προϊστορίας της Κίνας κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα, όταν ήταν το κλοτσοσκούφι ξένων αυτοκρατοριών.

Έτσι έληξε ακόμα ένα επεισόδιο με τους πιστωτές που, αν κρίνει κανείς από τη συμπεριφορά τους, δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον να πάρουν τα χρήματα τους πίσω: με τον τορπιλισμό από το Βερολίνο μιας θαυμάσιας συμφωνίας μεταξύ δύο χωρών με περήφανη ιστορία και ονομαστούς αρχαίους πολιτισμούς.4

`

Μάρτης γδάρτης

τις αρχές Μαρτίου ήταν σαν τα νερά της ελπιδοφόρας παλίρροιας του προηγούμενου μήνα να είχαν αποσυρθεί, αφήνοντας στη λάσπη του βυθού τις ελπίδες που μου είχε δώσει η συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου εκτεθειμένες, πνιγμένες στα φύκια. Η υπόσχεση των δανειστών να ξαναγράψουμε μαζί το πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων και να δούμε σοβαρά το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους είχε γίνει σκόνη κάτω από τις ερπύστριες της τρόϊκας. Ενώ το ψύχος του Φλεβάρη είχε ατσαλώσει τον συλλογικό μας αγώνα, το ζεστό άγγιγμα του Μάρτη πάγωνε κάθε μέρα και περισσότερο τις ελπίδες μου.

Η διαφορά ήταν η ρωγμή που είχε εμφανιστεί στη σχέση εμπιστοσύνης μου με τον Αλέξη: ήταν λεπτή η ρωγμή αλλά αδύνατον να παραβλεφθεί. Όσο κι αν απέστρεφα το βλέμμα μου, ήταν εκεί, εμφανής. Με κάθε συμβιβασμό που κάναμε τον Μάρτιο εκείνο, με κάθε καθυστερημένη αντίδραση του Αλέξη στις επιθέσεις της τρόϊκας, βυθιζόμουν πιο βαθιά στην αμφιβολία. Θα ήταν έτοιμος να ενεργοποιήσει το σχέδιο αποτροπής μας όταν η τρόϊκα θα του έβαζε το μαχαίρι στον λαιμό; Μέχρι το τέλος Μαρτίου, και σίγουρα στις αρχές Απριλίου, η φωνή του ψυχρού παρατηρητή μέσα μου είχε πειστεί ότι οι αντίπαλοι μας είχαν καταφέρει να τον καταβάλουν. Μου πήρε λίγο καιρό μέχρι να πάψω να την αγνοώ.

Υπήρχαν δύο διαστάσεις στις διαπραγματεύσεις μας με τους δανειστές: η διαπραγµάτευση για το πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων, που έπρεπε να έχει τελειώσει ως το μέσα Απρίλη, και η διαπραγµάτευση ως προς την αναδιάρθρωση του χρέους και τον τερματισμό της λιτότητας. Για να κρατήσουμε τη φλόγα της ελπίδας ζωντανή, ήταν βασικό αυτές οι δύο διαστάσεις της διαπραγµάτευσης να προχωρούν ταυτόχρονα μόνο με μια αναδιάρθρωση του χρέους και τερματισμό της λιτότητας είχε νόημα το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα.

Η ενότητα της κάθε πλευράς θα έκανε τη διαφορά στο αποτέλεσμα της τιτάνιας σύγκρουσης. Παρ’ όλες τις μεγάλες αντιθέσεις μεταξύ τους, οι δανειστές ήταν εντυπωσιακά ενωμένοι στην προσπάθεια να διαχωριστούν τα δύο σκέλη της διαπραγμάτευσης: μόνο αν αποδεχόµασταν το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα θα συζητούσαν την όποια αναδιάρθρωση. Από την άλλη, τη δική μας, πλευρά, η ενότητα διαρρηγνυόταν κάθε μέρα και πιο πολύ. Ο Αλέξης, ο Παππάς, ο Δραγασάκης, σε μικρότερο βαθμό ο Ευκλείδης, έδειχναν όλο και πιο πρόθυμοι να δεχτούν μια συμφωνία, με μοναδική προϋπόθεση να μη θιγούν κάποιες από τις «ιερές αγελάδες» του Σύριζα η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων και η διατήρηση των κύριων συντάξεων, για παράδειγμα. Όσο οι σύντροφοι μου αποδέχονταν την απαίτηση των Βρυξελλών να διαχωριστούν οι συζητήσεις ως προς τις μεταρρυθμίσεις από το ζήτημα του χρέους-λιτότητας η συζήτησn του οποίου παραπεμπόταν στις καλένδες), τόσο πιο μοναχικό γινόταν το μονοπάτι μου.

`

Η αντίθεση μεταξύ της αλύγιστης θέλησης της τρόϊκας και της ολοένα συρρικνούµενης φιλοδοξίας της δικής μας πλευράς με έκανε να νιώθω αποκαρδιωμένος και απομονωμένος. Οι συναντήσεις του πολεμικού συμβουλίου έμοιαζαν, επί της ουσίας, να αναλώνονται στην εξεύρεση της «πολιτικά διαχωρίσιμης» υποχώρησης με άλλα λόγια, του τρόπου συνθηκολόγησης που θα μας έκανε τη λιγότερη ζημιά στο κόμμα, δημοσκοπικά και, βεβαίως, στις επόμενες εκλογές. Σε κάτι τέτοιες στιγμές ένιωθα αποστροφή για τα εσωκομματικά μικροπολιτικά παιχνίδια χαιρόμουν που είχα μείνει έξω από αυτά

Ο Παππάς επικεντρωνόταν στη διατήρηση του ορίου ομαδικών απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα, που το ΔΝΤ είχε ιδεολογική εμμονή να το καταργήσει. Ο Αλέξης στις συντάξεις που είχαν θέσει στο στόχαστρο τους οι Βρυξέλλες. Άλλοι στις ιδιωτικοποιήσεις. Δεν μπορούσα να το αντέξω. Κι εγώ νοιαζόμουν για όλα αυτά, Τι νόημα όμως θα είχαν αν δεν μπορούσαμε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο του μη αποπληρώσιμου χρέους, της αυτοτροφοδοτούμενης λιτότητας και της ύφεσης που καθιστούσε το χρέος ακόμα λιγότερο αποπληρώσιμο και τη νέα, σκληρότερη λιτότητα αναπόφευκτη ;Τι νόημα είχε να διατηρηθεί η απαγόρευση των ομαδικών απολύσεων αν η διπλή λιτότητα-ύφεση, που μας επιβαλλόταν οδηγούσε μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις στο λουκέτο; Για πόσο θα είχε νόημα η διατήρηση των συντάξεων αν το κράτος που θα έπρεπε να τις καταβάλει βυθιζόταν όλο και βαθύτερα στη χρεοκοπία;

Όσο περνούσε ο Μάρτιος, οι προσπάθειές μου να μετατοπίσω τη συζήτησn σε αυτά που πραγματικά είχαν νόημα (την αναδιάρθρωση του χρέους, το τέλος της λιτότητας, τις επενδύσεις και τις τράπεζες) έπεφταν στο κενό. Είμαστε διατεθειμένο, ρωτούσα, να προχωρήσουμε σε στάση πληρωμών απέναντι στο ΔΝΤ στα τέλη Μαρτίου αρχικά κι έπειτα να ανακοινώσουμε ότι, βρέξει χιονίσει, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, εφόσον οι δανειστές δεν έχουν συµφωνήσει στην αναδιάρθρωση του χρέους μας τουλάχιστον προς το ΕΚΤ (των ομολόγων SMP της ΕΚΤ, ύψους 27 δισ. ευρώ), θα κουρέψουμε μονομερώς εκείνα τα ομόλογα; Ήµαστε αποφασισμένοι να αγνοήσουµε τις απειλές για capital cοntrοls με την ενεργοποίηση του παράλληλου συστήματος πληρωμών; Οι σύντροφοι μου στο πολεμικό συμβούλιο από τη μία με καθησύχαζαν ότι, «προφανώς», αν τα πράγματα φτάσουν εκεί, αυτό θα κάναμε. Από την άλλη όμως το ύφος τους έδειχνε ότι τους κούραζα με το συνεχές, επαναλαμβανόμενο ερώτημά μου, το οποίο απαντούσαν θετικά μόνο και μόνο για να δώσουν τέλος στη συζήτηση και να καταπιαστούν με τα ήσσονος σημασίας.

Πίσω στο υπουργείο προσπαθούσα να ανασυγκροτηθώ και να προχωρώ μπροστά. Το γεγονός ότι η όποια συμφωνία χρειαζόταν απαραιτήτως την υπογραφή μου, και μόνον αυτή, με έκανε να νιώθω ταυτόχρονα απαραίτητος και αναλώσιμος. Αλλά μέχρι να «αναλωθώ», σκεφτόμουν, είχα τη δυνατότητα να κρατήσω ψηλά το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους, να υπενθυμίζω στον Αλέξη τη συμφωνία μας ως προς τα μέσα και τον σκοπό μας, να αναζητώ διεθνείς συμφωνίες, να κυνηγώ τα έσοδα από τους μεγάλους φοροφυγάδες και εν τέλει να υποστηρίζω το νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, στο οποίο δούλευε με τέτοιο προσήλωση και ζέση η Νάντια Βαλαβάνη αναπληρώτρια υπουργός στο υπουργείο μου. Ήταν το ελάχιστο που μπορούσα να κάνω για τον Λάμπρο και τα εκατοµµύρια πολιτών που μας είχαν δώσει, όπως έλεγε η γιαγιά μου, «ευχή και κατάρα» να πετύχουµε.

Το επόμενο Eurοgrοup στις Βρυξέλλες, που θα επανεκτιμούσε την πορεία των διαπραγµατεύσεων, ήταν προγραµµατισμένο για τις 9 Μαρτίου. Εν όψει ακόμη ενός «κρίσιμου» Eurogroup, την 1η Μαρτίου, ο Πόουλ Τόμσεν του ΔΝΤ μου τηλεφώνησε για να τα πούμε λίγο. Καθώς τα λέγαμε, μου πέταξε, σαν να μην έτρεχε» τίποτα, την ανακοίνωση ότι η τρόϊκα ήταν έτοιμη να μεταβεί στην Αθήνα για να «βοηθήσει» στη συλλογή δεδομένων πριν από το Eurogroup. Θα αστειεύεται, σκέφτηκα! Μετά από όλες τις συζητήσεις. Και τη συμφωνία ότι το έργο «Η Τρόικα στην Αθήνα» δε θα ξαναπαιχθεί, ο πρώτος διδάξας της τρόϊκας, ο Πόουλ Τόμσεν, τολμούσε να μου ανακοινώσει κάτι τέτοιο τηλεφωνικό. Δεν υπήρχε περίπτωση να συμφωνήσουμε.

Το να δεχτούμε τις ορδές τροϊκανών στα υπουργεία μας θα μας επανέφερε στο είδος της ψευτοδιαπραγµάτευσης την οποία είχαμε αποκλείσει από την πρώτη μέρα. Οι μικρομεσαίοι υπάλληλοι της ΕΚΤ, του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκης Επιτροπής θα έρχονταν, θα ανέκριναν υπουργούς και γενικούς γραμματείς για τα πάντα , αλλά οι ίδιοι δε θα είχαν την παραμικρή εξουσιοδότηση να συνομιλήσουν μαζί μας γι’ αυτά που πραγµατικά μας έκαιγαν: την αναδιάρθρωση του χρέους, το τέλος της λιτότητας, την ανάκτηση της κυριαρχίας επί του κρατικού μηχανισμού και τη σύγκρουση με την εγχώρια ολιγαρχία. Αυτός ακριβώς ήταν ο στόχος του Τόμσεν: να ηττηθούμε άνευ μάχης, και μάλιστα στο κλεινόν άστυ,

Ο μοναδικός τρόπος να αποφύγουμε μια τόσο άδοξη ήττα ήταν να απορρίψουμε την όποια διαπραγµάτευση στην Αθήνα μεταξύ μικρομεσαίων στελεχών της τρόϊκας και ημών. Η άρνηση μου, στην τηλεφωνική «ανακοίνωση» του Τόμσεν, δεν ήταν μόνο συμβολική αλλά και ουσιώδης από απόψεως στρατηγικής. Βέβαια, η τρόϊκα τη χρησιμοποίησε για να προβαίνει σε διαρροές στον Τύπο ότι αρνούμασταν να μιλήσουμε για φλέγοντα τεχνικά θέματα λόγω των ιδεολογικών μας αγκυλώσεων, ακυρώνοντας την ειλικρινή τους διάθεση να γίνει η «απαραίτητη» δουλειά.

Στις 3 Μαρτίου εξηγούσα στην ομάδα μου τη σημασία του να κρατήσουμε τις δύο διαπραγματεύσεις (για τις μεταρρυθμίσεις και για τον συνδυασμό χρέους-λιτότητας) ενοποιημένες και του να επιμείνουμε σε μια συνολική, βιώσιμη λύση. Θυμάμαι να προειδοποιώ ότι η τρόϊκα θα απαντούσε με απειλές για capital cοntrοls και να ενημερώνω τους πιο έμπιστους ότι μια πολύ μικρή ομάδα ετοίμαζε το σχέδιο αποτροπής το κούρεμα των ομολόγων SMP και το σύστημα παράλληλων πληρωμών. Ταυτόχρονα, ο Τζεφ Σάκς ήταν στην Ουάσινγκτον, όπου θα συναντούσε τον Ντέιβιντ Λίπτον , Νο 2 του ΔΝΤ, και τον Πόουλ Τόμσεν, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να γεφυρώσει τις διαφορές μας.

Η μάχη εκτυλισσόταν, στο μεταξύ , και σε μιντιακό επίπεδο. Μια-δυο μέρες αργότερο ο Μάριο Ντράγκι δημοσίως χαρακτήρισε εμένα και τον Αλέξη «πολυλογάδες». Ο Τζέιμι Γκάλμπρεϊθ απάντησε με τον κλασικό του τρόπο. «Κανονικά ένας κεντρικός τραπεζίτης θα έστελνε αυτά το μήνυμα ιδιωτικά. Το γεγονός ότι επέλεξε να το κάνει δημόσια δείχνει ότι αυτός είναι ο πολυλογάς». Όταν δε του ζητήθηκε από την ιταλική εφημερίδα Lα Repubblica να σχολιάσει την κατηγορία που μου απευθυνόταν, ότι δηλαδή μιλούσα στο Eurοgrοup με μια ειλικρίνεια που δε συνήθιζαν από υπουργούς οικονομικών, ο Τζέιμι απάντησε «Ενώ είναι αλήθεια ότι ο Βαρουφάκης ξεπερνά το επίπεδο ειλικρίνειας που συνηθίζεται για τους υπουργούς Οικονομικων, πιστεύω οτι αυτό το επίπεδο πρέπει να ανέβει έτσι κι αλλιώς. Συνεπώς, δε βλέπω πού είναι τα πρόβλημα με την ειλικρίνειά του αυτή».

Στις 5 Μαρτίου, προσπαθώντας να αντιπαλέψω τη στρατηγική της τρόϊκας, έστειλα γράμμα στον πρόεδρο του Eurοgrοup απαιτώντας να σταματήσει η τακτική της κοθυστέρησης, με τις απαιτήσεις για πρότερη έλευση των τροϊκανών στην Αθήνα, και να αρχίσουν αμέσως οι διαπραγµατεύσεις. Ως δείγμα προόδου που μπορούσε να επιτευχτεί εντός ολίγων μερών επισύναψα στην επιστολή μου κατάλογο επτά μεταρρυθμίσεων από τον κατάλογο μεταρρυθμίσεων, που οι θεσμοί είχαν εγκρίνει στην (τηλεδιάσκεψη της 24ης Φεβρουαρίου και οι οποίες μπορούσαν να εφαρμοστούν εκείνη τη στιγμή. Η απάντηση των δανειστών ήταν να προβούν σε διαρροές στον καθεστωτικό ανά τον κόσμο (και, βεβαίως, στον ελληνικό) Τύπο με τις οποίες διακωμωδούσαν τις επτά επισυναπτόμενες μεταρρυθμίσεις.

Αποσιωπώντας το τμήμα της επιστολής μου που εξηγούσε καθαρά ότι οι επτά αυτές μεταρρυθμίσεις ήταν μόνο η αρχή (οι καρποί στα χαμηλότερα κλαδιά του αλληγορικού δένδρου τους οποίους μπορούσαμε εύκολα να φτάσουμε πριν προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις που δημιουργούσαν τριβές με τους δανειστές), ο Τύπος και τα κανάλια προσπάθησαν να διακωμωδήσουν αυτές τις επτά μεταρρυθμίσεις. Τις παρουσίασαν ως «απόδειξη» ότι ο ‘Έλληνας υπουργός οικονομικών δεν έχει συνολικό μεταρρυθμιστικό πλάνο και πως αναλώνεται σε επιμέρους μεταρρυθμίσεις. Το γεγονός ότι οι επτά εκείνες μεταρρυθμίσεις προτάθηκαν για άμεση εφαρμογή ακριβώς επειδή ήταν επιμέρους, και έτσι μας έδιναν την ευκαιρία νομοθέτησης συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων, το απέκρυψαν. Απέκρυψαν το σκεπτικό μου: να κάνουμε μια καλή αρχή με σημαντικές αλλά επιμέρους μεταρρυθμίσεις πριν προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις που χρειάζονταν πολύ μεγαλύτερη επεξεργασία και διαπραγμάτευση για να συμφωνηθούν μεταξύ ημών και των δανειστών.

527

Αιχμή του δόρατος της προπαγάνδας τους εκείνη την ημέρα ήταν η ιδέα που είχαμε συλλάβει από κοινού με τον Γερμανό αντικαγκελάριο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, κατά τη διάρκεια της συνάντησης μας τον προηγούμενο Φεβρουάριο η βραχυπρόθεσµη πρόσληψη πολιτών διαφορετικών κοινωνικών ομάδων που, εφοδιασμένοι με απλά τεχνολονικά μέσα, θα κατέγραφαν συναλλαγές έτσι ώστε, αργότερα, να επιληφθούν οι εφοριακοί υπάλληλοι στις περιπτώσεις φοροδιαφυγής σε μπαρ, εστιατόρια, λιμάνια, ιατρεία, δικηγορικά γραφεία κτλ. Αγνοώντας όλη τη δουλειά που κάναμε ώστε να εξαρθρωθεί η φοροδιαφυγή (ιδίως μέσα από τους αλγοριθμικούς ελέγχους τους οποίους βάλαμε μπροστά με την ομάδα υπό τον Παναγιώτη Δάνη και το ΣΔΟΕ), τα ΜΜΑ (όπως επιλέγω, νομίζω εύλογα, να χαρακτηρίζω τα μέσα μαζικης αποβλάκωσης) αποφάσισαν να ξεκινήσουν καμπάνιες γελοιοποίησης μου με υποτιμητικές αναφορές ……. σε «καλωδιωμένους τουρίστες». Σε αυτές δεν είχα καμία αναστολή να απαντήσω πως θα ήταν μεγάλη μου χαρά, και τιμή, αν οι ιδιοκτήτες των μπαρ της Μυκόνου και οι μεγαλογιατροί των βορείων προαστίων της Αθήνας ζούσαν με τον φόβο ότι ο επόμενος πελάτης η ασθενής στον οποίο δε θα έκοβαν νόμιμη απόδειξη μπορεί να ήταν καλωδιωμένος τουρίστας, φοιτητής, ακόμα και εξωγήινος.

Την ίδια εκείνη ημέρα, με τη Νάντια Βαλαβάνη, την αναπληρώτρια υπουργό μου, εργαστήκαμε για να ολοκληρώσουμε το Νομοσχέδιο για την Αντιμετώπιση της Ανθρωπιστικής Κρίσης. Στον πυρήνα του βρίσκονταν δύο μέτρα: Πρώτον, η παροχή προπληρωμένης κάρτας σε 300.000 οικογένειες που στερούνταν τροφής, ρεύματος και στέγης . Δεύτερον, ο απεγκλωβισμός του 40% του πληθυσμού που είχε βρεθεί εκτός συστήματος λόγω οφειλών απέναντι στο Δημόσιοι 3,5 εκατομμυρίων Ελλήνων που χρωστούσαν έως 2.000 ευρώ ο καθένας και που δεν είχαν να τα πληρώσουν, με αποτέλεσμα να μην έχουν φορολογικό ενημερότητα και να αναγκάζονται να δραστηριοποιούνται στην παραοικονομία .5 Πώς θα γινόταν αυτό; Πώς θα τους βοηθούσαμε να αποδράσουν από την παραοικονομία και να επιστρέψουν στη νομιμότητα; Επιτρέποντας τους να αποπληρώνουν έστω και μ’ ένα μικρό ποσό 20 € τον μήνα τις οφειλές τους στην εφορία.

Αν και υπάρχουν εκατοµµύρια συμπολίτες μας που είχαν πληγεί τόσο από την κρίση που θα δυσκολευόνταν να δίνουν έστω κι ένα τόσο μικρό ποσό, πιστεύαμε ότι θα έκαναν ότι μπορούσαν για να αποκτήσουν ξανά φορολογική ενημερότητα και να επανέλθουν στην κοινωνική και οικονομική ζωή από το καθαρτήριο της πτώχευσης όπου βρίσκονταν. Ήταν μια πράξη ανθρωπιάς και κοινής οικονομικής λογικής. Πράγματι, μέσα σ’ έναν μήνα, από την έναρξη της λειτουργίας του συστήµατος, 700 εκατομμύρια είχαν εισρεύσει στα ταμεία από ανθρώπους που προσπαθούσαν με νύχια και με δόντια να ξεφύγουν από τη μιζέρια και την αναξιοπρέπεια της παραοικονομίας.

Με το Νομοσχέδιο για την Ανθρωπιστική Κρίση σχεδόν έτοιμο, είχα ένα σημαντικό τηλεφώνημα να κάνω. Η γραμματέας μου με ενημέρωσε ότι ο υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ, Τζακ Λιου, ήθελε να μου μιλήσει. Η συζήτησή μας ξεκίνησε καλά, με τον υπουργό να μου ζητάει ενημέρωση για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Του είπα ότι, παρότι ελπίζαμε πως η ενδιάμεση συμφωνία των 120 ημερών που υπεγράφη στις 20 Φεβρουαρίου θα οδηγούσε σε μια νέα διαδικασία με σκοπό την άρση του αδιεξόδου. Δυστυχώς, την τελευταία εβδομάδα, οι δανειστές προέβαιναν σε κινήσεις και δηλώσεις που ανέφεραν τη συμφωνία, παραβιάζοντας το γράμμα και το πνεύμα της κάτι το οποίο δεν μπορούσαμε να δεχθούμε.

ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΟΙΑΖΕ ΝΑ ΠΑΡΟΥΝ ΠΙΣΩ ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΟΥΣ, ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΤΙΜΩΡΟΥΣΑΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ!

Η απάντησή του ήταν πιο κοντά στη γραμμή του Αμερικανού πρέσβη στην Ελλάδα παρά στις δημόσιες τοποθετήσεις του προέδρου Ομπάμα: μου μήνυσε, ουσιαστικά, ότι το υπουργείο οικονομικών των ΗΠΑ συμμεριζόταν μεν τις απόψεις μας περί της ανάγκης τερµατισµού της λιτότητας αλλά ότι έπρεπε, παρ’ όλα αυτά, να υποχωρήσουμε Του απάντησα διπλωματικά ότι, ανεξαρτήτως των προθέσεών μας, τα νούμερα δεν έβγαιναν έτσι κι αλλιώς. Και να υποχωρούσαμε, τα χρήματα για την πληρωμή του ΔΝΤ στις 18 Μαρτίου ίσως να μην υπάρχουν. Ο Λιου μου απάντησε με ένα σχόλιο που είχε το εξής νόημα: Πρέπει να εμπιστευτείτε τους δανειστές!

Ο Κεμάλ Ντερβίς, πρώην υπουργός οικονομικών της Τουρκίας, πρώην στέλεχος του ΔΝΤ, ο οποίος σήμερα εργάζεται στο ινστιτούτο Μπρούκινγκς στην Ουάσινγκτον, με προειδοποίησε να μην ακολουθήσω τη συμβουλή του Αμερικανού υπουργού. Κατά τη γνώμη του, η προαγωγή του Πόουλ Τόμσεν σε διευθυντή του Ευρωπαϊκού Ταµείου, του ΔΝΤ ήταν πολύ κακή εξέλιξη για εμάς: το ελληνικό μνημονιακό πρόγραμμα ήταν σκέτη αποτυχία αλλά «ήταν δικό του παιδί», μου είπε ο Ντερβίς, προσθέτοντας:

529

«Δεν μπορεί ς ούτε εσύ ούτε κάποιος άλλος να κάνετε κάτι γι’ αυτό το πρόγραµµα, το οποίο ο Τόµσεν θα υπεραµυνθεί για προσωπικούς λόγους. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να συναντήσεις την Κριστίν Λαγκάρντ κατ’ ιδίαν. Έχω καλές σχέσεις µαζί της και να ξέρεις ότι είναι, κατά βάσιν, πολύ λογικός άνθρωπος. Αλλά αυτή τη στιγµή έχει πολλά μέτωπα ανοικτά, µε σημαντικότερο εκείνο της Ουκρανίας, που τείνει να επισκιάσει τα πάντα εδώ».

Το μήνυμα του πρώην υπουργού οικονομικών της Τουρκίας δεν απείχε πολύ από τη δική μου εκτίμηση των πραγμάτων. Υπήρχε όμως τρόπος να καταλήξουμε σε μια λογική συμφωνία με τη Λαγκάρντ παρακάμπτοντας ένα πρόγραμμα το οποίο ο υφιστάμενος της διευθυντής του ευρωπαϊκού τμήµατος του ΔΝΤ ήταν αποφασισμένος να υπερασπιστεί; Ίσως. Άξιζε την προσπάθεια. Αλλά δεν μπορούσαμε να βασιστούμε στη δυνατότητα και τη βούληση της Λαγκάρντ να στραφεί κατά του Τόμσεν. Επιπλέον, φοβόμουν πολύ ότι η Κριστίν, αν και φαινόταν να συμφωνεί σε προσωπικό επίπεδο μαζί μου για το βασικά, ενδιαφερόταν πολύ περισσότερο να κρατήσει ανέπαφη την πολιτική και προσωπική της σχέση με τον Βόλφγκαvγκ Σόιμπλε, ο οποίος θα μπορούσε να τη βοηθήσει στο μακροπρόθεσμο πλάνο της να επανακάμψει στην ευρωπαϊκή και δη στη γαλλική πολιτική σκηνή, μετά το πέρας της θητείας της στο ΔΝΤ.

Η πολιτικός που πάντα έλεγα ότι είχε περισσότερες πιθανότητες να ξεκλειδώσει τη διαδικασία ήταν η Άνγκελα Μέρκελ. Μόνο χάρη σ’ αυτήν είχε βρεθεί κοινός τόπος στο Eurοgrοup της 20ης Φεβρουαρίου. Αλλά με το που γύρισε την πλάτη της, ο Σόιμπλε και ο Ντάισελµπλουμ, με την αρωγή της Λαγκάρντ και του Ντράγκι, επανέφεραν το μνημόνιο στο τραπέζι κι η διαδικασία επίλυσης κατέρρευσε. Με το επερχόμενο Eurogroup να φαντάζει κρίσιμο, και τις διαπραγματεύσεις σε στασιμότητα, συνέστησα στον Αλέξη να επικοινωνήσει με τη Μέρκελ. «Αν δε θέλει ότι πέτυχε με την παρέμβαση της πριν από δύο εβδομάδες να πάει χαμένο, θα πρέπει να επέμβει ξανά», του είπα.,

530

Εκείνο το βράδυ ο Αλέξης μίλησε με την καγκελάριο στο τηλέφωνο. Εκείνη ανταποκρίθηκε θετικά και με θέρμη. Είπε ότι θα έστελνε τον Τόμας Βίζερ στην Αθήνα με την εντολή να βρει τρόπο η εκτροχιασμένη διαδικασία να επιστρέψει στις ράγες. Αυτό μας ενθάρρυνε. Ο Τόμας Βίζερ είναι σκοτεινός άνθρωπος με εξουσία που δεν έπρεπε κανείς γραφειοκράτης να έχει και τον οποία διατηρούσε επειδή ήξερε πώς να ισορροπεί πάνω στο τεντωμένο σκοινί που ένωνε τη Mέρκελ με τον Σόιμπλε. Ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος για την αποστολή εκείνη.

 

Απεσταλμένος χωρίς αποστολή

προϋπόθεση για να μας στείλει τον Βίζερ η καγκελάριος ήταν η απόλυτη εμπιστευτικότητα. Τα υπουργεία δε θα αναμειγνύονταν στον σχεδιασμό της επίσκεψης, δε θα τον παραλάμβανε κρατικό αυτοκίνητο από το αεροδρόμιο κι η συνάντηση θα λάμβανε χώρα σε ιδιωτικό χώρο μακριά από τα δημόσια βλέμματα. Αποφάσισα ότι το διαμέρισμά μας ήταν το ιδανικό. Θα στέλναμε ιδιωτικό αυτοκίνητο να τον παραλάβει και να τον φέρει κατευθείαν σε εμάς. Ο άδειος δρόμος έξω από το σπίτι μας, εξαιτίας του ψύχους, καθησύχασε τους φόβους μου ότι κάποιος από τους επισκέπτες στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης απέναντι θα τον αναγνώριζε.

Mπαίνοντας ο Τόμας Βίζερ ήταν πραγματικά λες κι έφερε μέσα στο διαμέρισμά μας τον παγωμένο αέρα που φυσούσε απέξω. Η επιμελής συντροφιά μας -ο Δραγασάκης, ο Χουλιαράκης, ο Θεοχαράκης, ο Ευκλείδης, η γραμματέας του Αλέξη, η Δανάη κι εγώ έβαλε το δυνατά της για να τον καλωσορίσει θερμά. Ο Βίζερ έβαλε κι αυτός το δυνατά του για να κρατήσει αποστάσεις. Με την πρώτη του κιόλας φράση φρόντισε να μας αποκαρδιώσει «Χαίρομαι που είμαι εδώ, αν και δεν ξέρω γιατί ακριβώς είμαι εδώ». «Σίγουρα το πρόσωπο που σου ζήτησε να μας επισκεφτείς θα σου εξήγησε τον λόγο», είπα. «Δεν έχω ιδέα ποιός με έστειλε», απάντησε. «Βρήκα ένα σημείωμα στο γραφείο μου που μου ζητούσε να επιβιβαστώ σε ένα αεροπλάνο για την Αθήνα».

Μην έχοντας την παραμικρή όρεξη για παιχνίδια, του είπα το πράγµατα ως είχαν: Η διαπραγµάτευση την οποία προέβλεπε η συµφωνία της 20ης Φεβρουαρίου δεν ξεκίνησε ποτέ και θα ξεκινούσε µόνον µε την παρέµβαση της καγκελαρίου Μέρκελ, η οποία εξέφρασε ενδιαφέρον να παρέµβει προς αυτή την κατεύθυνση. «Σε αυτό το πλαίσιο προσφέρθηκε να σε στείλει, Τόµας, εδώ σε εμάς σήμερα ώστε να βρούµε µαζί τον τρόπο να επανακκινήσει η διαδικασία». Ακόµα και αφού µε άκουσε, ο Βίζερ συνέχισε να αρνείται ότι ήξερε ποιός τον είχε στείλει η γιατί είχε έρθει.

Κατά τη διάρκεια του µακρόσυρτου γεύµατος και της συζήτησης διαρκείας που ακολούθησε μετά το γεύµα, ο καλεσµένος µας ήταν κλειστός σαν στρείδι και ανθρώπινος όσο ένας δικαστικός κλητήρας που επιδίδει εντολή κατάσχεσης σε πτωχευµένο νοικοκυριό. Διατρέχοντας το χρονοδιάγραµµα των επόµενων µηνών, απέφυγε προσεκτικά να θίξει το θέµα των διαπραγµατεύσεων και, αντίθετα, µας βομβάρδισε µε µια απαρίθμηση των διαδικασιών που προβλέπει το Eurοgrοup και το Eurogrοup Working Group των διαδικασιών που, όπως γνώριζα άψογα, ήταν εκτός του νοµικού πλαισίου της ΕΕ, δηλαδή άνοµες, για να μην πω παράνοµες.

Από όλην αυτή την τροϊκανή ψαλµωδία προέκυψε και µια ενδιαφέρουσα είδηση: δεν έπρεπε να περιµένουµε χαλάρωση της ασφυξίας ρευστότητας που µας επέβαλε η ΕΚΤ πριν από τις 30 Απριλίου κάτι που ο Βίζερ παρουσίασε, φυσικά, σαν ένα φυσικό και μη πολιτικό αποτέλεσµα των διαδικασιών του Eurοgrοup κάτι σαν τους νόµους της φύσης, για τους οποίους κανείς άνθρωπος δεν ευθύνεται και δεν μπορεί να κάνει τίποτα ερχόµενος αντιµέτωπος µαζί τους.

Όταν ήρθε η σειρά µου να του απαντήσω, του είπα ότι µια στάση πληρωµών προς το ΔΝΤ θα καταστεί αναπόφευκτη πριν από τις 30 Απριλίου αν δε λάβουµε πρώτα κάποιο σημάδι από τους δανειστές ότι είναι διατεθειμένοι να διεξαγάγουν σοβαρή συζήτηση για το μεταρρυθµιστικό πρόγραµµα και για το πώς θα καταστεί βιώσιµη η δηµοσιονοµική πολιτική µέσω της ουσιώδους αναδιάρθρωσης του χρέους. «Ανεξαρτήτως από τις προτιμήσεις µας και την πολιτική βούληση που μπορεί να υπάρχει», συνέχισα, «η ρευστότητα µας δεν επαρκεί».

Με την αυτοπεποίθηση του επικυρίαρχου που γνώριζε τα αποθεματικά του κράτους µας καλύτερα απ’ότι τα γνωρίζαµε οι ίδιοι, έχοντας υπό την επίβλεψη του καίρια τμήματα του κρατικού µας µηχανισµού, µου απάντησε «Μπα, έχετε αρκετά αποθέµατα. ιδίως αν βάλετε χέρι στα αποθεματικά μη κυβερνητικών, δημόσιων οργανισµών, όπως τα ασφαλιστικά ταμεία, το πανεπιστήµιο, δηµόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, θα φτάσετε τον Ιούνιο». Τότε, συνειδητοποιώντας ότι η Μέρκελ µας είχε στείλει έναν «ειρηνοποιό» µε μοναδική αποστολή να µας κηρύξει, άλλη µία φορά, τον πόλεµο, τον ρώτησα:

«Και γιατί να θέλουµε να το κάνουµε αυτό, Τόµας; Αν οι δανειστές δεν ενδιαφέρονται να διαπραγµατευτούµε καλή τη πίστει, γιατί να συνεχίσουµε να στύβουµε το ήδη ξεζουµισµένο κράτος µας για να εξυπηρετήσουμε ένα χρέος προς το ΔΝΤ που ακόµα και το ίδιο το ΔΝΤ παραδέχεται ότι δεν είναι βιώσιµο;»

Σε απάντηση της ερώτησης µου, ο Βίζερ θυμήθηκε την «παιδεία» του ως γραφειοκράτη που παίζει τον ρόλο του δικαστικού κλητήρα στο ανώτατο δυνατό επίπεδο: απέφυγε να απαντήσει με το πρόσχημα ότι δεν είχε εντολή να συζητήσει για θέµατα πολιτικής ουσίας. Κατανοώντας ότι η συζήτηση δεν επρόκειτο να βγάλει πουθενά, άλλαξα ρότα και ανέφερα το 1,2 δισ. ευρώ που νοµικοί και οικονοµικοί µου σύµβουλοι µε είχαν ενημερώσει ότι η Ελλάδα δικαιούνταν να διεκδικήσει από τους πιστωτές.

Εν συντοµία, το 1,2 δισ. που είχαµε λαμβάνειν, κατά τη γνώµη µας, προέκυψαν ως εξής: Μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2012 των τεσσάρων συστηµικών τραπεζών (Πειραιώς, Εθνικής, Alpha, Eurobank) από τα δανεικά του 2ου μνημονίου που προήρθαν από οµόλογα έκδοσης του Ευρωπαϊκού Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (ESM-EFSF), τα οποία κατόπιν περιήλθαν στο Ελληνικό Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), το 2013 είχε µείνει στο ΤΧΣ ένα υπόλοιπο 10,9 δισ. για αποκλειστική χρήση πάλι υπέρ των αναξιοπαθούντων … τραπεζιτών. Το 2014 χρειάστηκαν ακόµη 1,2 δισ. για την ανακεφαλαιοποίηση κάποιων µικρών τραπεζών (μεταξύ των οποίων και η αμαρτωλή περίπτωση της Proton Bank του κ. Λαυρεντιάδη). 6 Όµως, η τότε κυβέρνηση, αντί να ρευστοποιήσει, όπως προέβλεπε το 2ο µνηµόνιο, µέρος εκείνων των ομολόγων για να δώσει το 1,2 δισ. στις τράπεζες, χρησιμοποίησε ρευστό χρήµα ύψους 1,2 δισ. από το ταμεία του κράτους.7

Όταν λοιπόν, μετά την 20ή Φεβρουαρίου, τα ομόλογα του ΤΧΣ μεταφέρθηκαν στον ESM-EFSF, ζητήσαμε να μας επιστραφούν τα 1,2 δισ. που είχαμε δώσει από το κρατικά ταμεία μας, ως μη οφείλαμε. Δεδομένου ότι δεν ήμουν διατεθειμένος να βάλω χέρι στα εναπομείναντα αποθεματικά για να πληρωθεί το ΔΝΤ, όπως μου συνιστούσε ο Βίζερ, τον ρώτησα αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα χρήματα για την πληρωμή του Μαρτίου στο ΔΝΤ.

«Δικά µας χρήµατα ήταν αυτά τα 1,2 δισ., Τόµας, και ζητάμε να περάσουν από τη µία τσέπη των δανειστών, τον ESM-EFSF, στην άλλη, το ΔΝΤ».

«Ακούγεται λογικό», απάντησε και µε συµβούλευσε να καταθέσω επισήµως αίτημα γι’ αυτά τα 1,2 δισ. στον προϊστάμενο του, τον Γερούν Ντάισελμπλουμ.

Μέρες αργότερα, ενώ είχα όντως καταθέσει το αίτηµα, ο Ντάισελµπλουμ με παρέπεμψε στον πρόεδρο του Eurogrοup Working Group , τον … Τόμας Βίζερ! Και ποιά ήταν η απάντηση του Βίζερ, τώρα που είχε την εξουσιοδότηση να αποφασίσει; Ότι το θέμα ήταν «περίπλοκο»

 

Εκείνο το βράδυ, βλέποντας ότι δεν υπήρχε ούτε χαραμάδα ελπίδας για κάτι ουσιαστικό, γνώριζα ότι το μόνο που απέμενε ήταν να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια πιο ανθρώπινη σχέση με τον επισκέπτη μας. Γιατί να μην μπορούμε να διαφωνούμε, ακόμα και να συγκρουόμαστε πολιτικά, αλλά να διατηρούμε μια ανθρώπινη, πολιτισμένη σχέση; Ακόμα κι αν αυτό δε χρησίμευε διόλου στην εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, ας υπηρετούσαμε τουλάχιστον την έννοια της φιλοξενίας έτσι, χωρίς λόγο. Λοιπόν, όταν πλέον η συζήτηση για το διά ταύτα είχε εξαντληθεί, ο Ευκλείδης, ο Νίκος Θεοχαράκης, η Δανάη κι εγώ πήραμε την πρωτοβουλία να αλλάξουμε θέμα, μιλώντας για οτιδήποτε άλλο εκτός από τις διαπραγματεύσεις: τέχνη, μουσική, λογοτεχνία, τις οικογένειές μας.

Έξι ώρες αφότου ο Αυστριακός επισκέπτης διέβη το κατώφλι του διαμερίσματος μας και μετά από αρκετό φαγητό και κρητική ρακή, η ικανότητα του να παραμένει απόμακρος ήταν αξιοθαυμαστη. Ετρωγε, χαμογελούσε συχνά, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έλεγε να κατέβει το τείχος που είχε υψώσει γύρω του απαγορεύοντας την ανάπτυξη οποιασδήποτε ανθρώπινης επαφής. Καθώς η βραδιά έφευγε ο Νίκος Θεοχαράκης ρώτησε τον Βίζερ αν είχε κάποια συγγένεια με τον Φρίντριχ Φον Βίζερ, τον πρωτοπόρο δεξιό οικονομολόγο και πάλαι ποτέ υπουργό οικονομικών της Αυστρίας, του οποίου η σκέψη είχε επηρεάσει φιλελεύθερους διανοητές όπως ο Λούντβιχ Φον Μίζες, και ο Φρίντριχ Φον Χάγεκ. Ο Τόμας απάντησε πως, όντως, ήταν εγγονός του ξαδέλφου του, αλλά ομολόγησε πως δεν είχα εντρυφήσει στο έργο του. Πήγα στη βιβλιοθήκη μας και βρήκα ένα βιβλίο που είχαμε συγγράψει μαζί με τον Νίκο το 2011, όπου αναφερόμασταν στην επιρροή του Φον Βίζερ σε ένα κεφάλαιο το οποίο συμπωματικά είχε τίτλο «Αυτοκρατορίες της αδιαφορίας».8 Του το χάρισα κι εκείνος το υποδέθηκε.

Καθώς έφευγε από το διαμέρισμά μας, καθ’ οδόν προς το ξενοδοχείο όπου θα κοιμόταν μέχρι να φύγει το πρωί για τις Βρυξέλλες, αναπολούσα τις μέρες μου ως πανεπιστημιακού, όπου οι διαφωνίες λύνονταν με τη δύναμη των επιχειρημάτων και όχι με βάση το δίκαιο του ισχυρού. Εβδομάδες αργότερο, κι ενώ η τρόϊκα εφήρμοζε στο έπακρο εκείνο ακριβώς το δίκαιο του ισχυρού, θυμήθηκα μια διάσημη ρήση του Φον Μίζες και σκέφτηκα ότι ίσως τελικά να ήταν περήφανος για τον επίγονό του για τον ρόλο που έπαιζε στα τεκταινόμενα της ευρωζώνης: «Η ελευθερία πρέπει να ξεπεραστεί από ένα σύστημα κανόνων». Των άγραφων κανόνων του Eurogroup, άραγε;

`

Στο Eurogroup!

επίσκεψη του Βίζερ έφερε τη σκληρή πραγµατικότητα μπροστά στα μάτια και του πιο αισιόδοξου μέλους του πολεμικού μας συμβουλίου: ένα εικοσιτετράωρο πριν από τη συνάντηση του Eurοgrοup η Άνγκελα Μέρκελ δεν έδειχνε διατεθειμένη να παρέμβει όπως είχε κάνει τον 20ή Φεβρουαρίου. Ίσως δεν είχε ποτέ τη διάθεση να βρεθεί κοινός τόπος. Ίσως να είχε ηττηθεί στη μάχη τακτικής με τον Βόλφγκαvγκ Σόιμπλε.

535

Δεν έχει σημασία τι από το δύο έφταιγε. Η επιλογή για εμάς ήταν η ίδια να αναβάλουμε όλες τις πληρωµές στην τρόϊκα όσο συνέχιζαν να µας κρατούν από τον λαιµό, να διαµηνύσουµε ότι δε θα δεχόμασταν διαπραγµατεύσεις στη βάση του μνημονίου, να επιµείνουµε ότι η αναδιάρθρωση του χρέους και το τέλος της τιμωρητικής λιτότητας ήταν αυστηρά προαπαιτούμενα. Ή να ετοιμαστούμε για συνθηκολόγηση.

Πριν πετάξω για τις Βρυξέλλες, ενηµέρωσα τον Αλέξη και το πολεµικό συµβούλιο για τις απαιτήσεις που θα αντιμετωπίζαµε στο Eurogroup: Πρώτον, να τραβήξουμε όλα το αποθεματικά των δημόσιων οργανισµών της γενικής κυβέρνησης για να συνεχίσουµε να αποπληρώνουμε το ΔΝΤ. Δεύτερον, να επιτρέψουµε στην τρόϊκα να επιστρέψει θριαμβευτικά στην Αθήνα. Και, τρίτον, οι συζητήσεις να έχουν ως βάση το Μνηµόνιο και να μην αγγίξουν το ζήτημα του χρέους. Με προβλημάτισε το γεγονός ότι οι σύντροφοι µου στο πολεµικό συµβούλιο εξοργίστηκαν µε τη δεύτερη απαίτηση κι όχι τόσο µε την τρίτη.

Σύντοµα φάνηκε ότι ο προβληµατισµός µου δεν ήταν αβάσιµος. Καθώς προετοιµαζόµουν για το ταξίδι στις Βρυξέλλες, έκανα µια ενδιαφέρουσα ανακάλυψη: Ο Χουλιαράκης είχε επανέλθει! Αυτή τη φορά εµφανίστηκε στο Μαξίµου ως επικεφαλης ανεπίσηµης οµάδας συµβούλων από τον Σύριζα που, γύρω από τον Αλέξη, και πίσω από την πλάτη µου, συνέγραφαν έναν δικό τους κατάλογο µε παραχωρήσεις προς την τρόϊκα. Το να έχει ο πρωθυπουργός µια σκιώδη οµάδα οικονοµικών συµβούλων εκτός υπουργείου οικονοµικών δεν ήταν απαραιτήτως κάτι κακό. Δεδοµένης της σοβαρότητας της κατάστασης την οποία αντιμετωπίζαµε, τέτοιες οµάδες που διασταυρώνουν και ελέγχουν το δεδοµένα και τη δουλειά του υπουργείου οικονοµικών ήταν χρήσιμες.

Όµως η συγκεκριµένη οµάδα, και ο τρόπος µε τον οποίο τη χρησιµοποιούσε ο Αλέξης, υπονόµευε την ίδια την κυβέρνηση, τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Συνδύαζε όλες τις αγκυλώσεις του Σύριζα µε τις χειρότερες εγγονές της τρόϊκας. Παραδείγµατος χάριν, προωθούσε την αύξηση του συντελεστή φορολογίας των επιχειρήσεων (µια ορθή αριστερή πολιτική υπό κανονικές συνθήκες, αλλά όχι όταν οι επιχειρήσεις αιµορραγούν) µόνο και µόνο για να ικανοποιήσει την απαίτηση της τρόϊκας για υψηλό, υφεσιακό πρωτογενές πλεόνασµα στον κροτικό προϋπολογισµό. Αυτό το µείγµα κάκιστων μνημονιακών στόκων και άκαιρων αριστερών προκαταλήψεων υπονόµευε ευθέως τις προτάσεις µου για περιορισµό της λιτότητας και μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Ταυτόχρονα ο γραµµατέας της κυβέρνησης, ο Σπύρος Σαγιάς, συνέγραφε νομοσχέδια που άπτονταν ζητημάτων οικονομικής πολιτικής χωρίς καν τη συνδροµή του υπουργείου µου ή την πρότερη συνεννόηση µαζί µου, πράγµα που υπερέβαινε τόσο τις αρμοδιότητες όσο και τις ικανότητες του. Χαρακτηριστικό παράδειγµα η φορολογία για τις ενδοεταιρικές συναλλαγές των πολυεθνικών την οποία εισήγαγε στο νομοσχέδιο για την καταπολέμηση της ανθρωπιστικής κρίσης: τροπολογία µε σωστές προθέσεις αλλά νοµικά και οικονοµικά σαθρή.

Πέραν αυτών των άκρως ανησυχητικών φαινομένων εντός του στρατοπέδου µας, είχα να αντιμετωπίσω και τα απόνερα των απαράδεκτών «παρεµβάσεων» του Πάνου Καµµένου, του υπουργού Άµυνας και αρχηγού των ΑΝΕΛ. Μία μέρα προτού πετάξω για Βρυξέλλες, ο Καµµένος έκρινε σκόπιµο να προβεί σε δήλωση που µε έριξε στα τάρταρο, Το πρωτοσέλιδο της Telegraph συνόψιζε τη δήλωση ως εξής: «ο Έλληνας υπουργός Άµυνας απειλεί να στείλει πρόσφυγές, µεταξύ των οποίων και τζιχαντιστές, στη Δυτική Ευρώπη». Ήταν ακριβώς ότι δε χρειαζόμουν. Φθάνοντας στις Βρυξέλλες, αντί να µου δοθεί η ευκαιρία να προετοιµάσω το κλίµα για το Eurοgrοup που θα ξεκινούσε σε λίγο, ήµουν αναγκασμένος να απολογείται για τις άνευ ειρµού ή λογικής απειλές του υπουργού Άµυνας της κυβέρνησης µας.

Σταδιακά η κυβέρνηση έµοιαζε να συγγράφει το εγχειρίδιο του πώς δεν πρέπει να διαπραγµατεύεται. Το ότι ο διεθνής και ο ελληνικός Τύπος στοχοποιούσαν τον γράφοντα, καταφέρνοντας να τον παρουσιάζουν ως υπόλογο για όλες εκείνες τις αστοχίες, είχε έναν και µόνο έναν σκοπό: να υπομονευτεί εκείνος που εκπροσωπεί την κυβέρνηση Σύριζα στο Eurοgrοup και ο οποίος δε φαινόταν διατεθειμένος να συνθηκολογήσει υπογράφοντας το νέο µνηµόνιο που απαιτούσε η διαιώνιση της Χρεοδουλοπαροικίας µας.

Περικυκλωµένος από εκείνο το µαύρο σύννεφο, είχα µια τελευταία συνάντηση µε τον Αλέξη πριν φύγω για το «Ελευθέριος Βενιζέλος». Τον προειδοποίησα ότι η τρόϊκα θα συνέχιζε ακάθεκτη να κωλυσιεργεί, κατηγορώντας εμάς για καθυστέρηση και απαιτώντας να νοµοθετήσουµε τη λεηλασία των αποθεματικών του Δημοσίου για να συνεχίσουμε να πληρώνουµε το ΔΝΤ. Κι όταν θα είχαµε στεγνώσει από ρευστότητα όσο οι επί µέρες απλωµένες στον ήλιο σταφίδες, θα µας έκλειναν τις τράπεζες για να στρέψουν τον κόσµο εναντίον µας. Έπρεπε να κάνουµε το παν για να ανατραπεί αυτή η τακτική τους . Αν το επερχόµενο Eurogroup, είπα στον Αλέξη, ήταν όντως στηµένο για να µας παγιδεύσει, η µοναδική µας επιλογή ήταν η στάση πληρωµών απέναντι στο ΔΝΤ και παράλληλα η ενεργοποίηση του σχεδίου αποτροπής . Καθώς του έδινα τα διάφορα non-paper που σκόπευα να παρουσιάσω στις Βρυξέλλες, κατέληξα λέγοντας:9 Μαρτίου

Θα μιλήσω κατ’ ιδίαν µε όλους: τον Τόµσεν, τον Σόιμπλε, τον Ντράγκι, τον Μοσκοβισί. Θα είµαι απέραντα διαλλακτικός, έτοιµος να συμβιβαστώ όσο είναι δυνατόν, χωρίς να θέσω σε κίνδυνο τις ελπίδες µας για ανάκαμψη. Θα µιλώ τη γλώσσα της συνεργασίας και της καλής θέλησης. Αλλά αν, Αλέξη, απαντήσουν με το σύνηθες µείγµα επιθετικότητας και αντιστροφής της αλήθειας, μην αφήνοντας µας περιθώρια ελιγµών, θα πρέπει να δράσουµε αποφασιστικά. Πιστεύω να συµφωνείς.

Ο Αλέξης συµφώνησε. Ετσι, ξεκίνησα για τις Βρυξέλλες µε την πρόθεση να είµαι απολύτως συμβιβαστικός, ώστε να διερευνήσω µε τρόπο σαφή το κατά πόσον οι δανειστές είχαν πράγµατι αποφασίσει να µας αρνηθούν ακόµα και µια ελάχιστα λογική συµφωνία. Σύντοµα είχα τις αποδείξεις που χρειαζόμουν ότι οι δανειστές ήταν αποφασισµένοι να μη διαπραγµατευτούν µαζί µας. Μάρτυρας µου ο Τζεφ Σάκς, ο οποίος µε συνόδευσε σε όλες εκείνες τις διµερείς επαφές.

538

12

  `  

Η σαγήνη της κυρίας Μέρκελ

«

`  

τις 11 το πρωί της 9ης Μαρτίου, µέρας της συνεδρίασης του Eurogroup, συνάντησα τον Πόουλ Τόµσεν στο λόµπι του ξενοδοχείου µου στις Βρυξέλλες, παρουσία του Τζεφ. Ο Πόουλ ξεκίνησε τη συζήτηση µε τη διαβεβαίωση ότι το ΔΝΤ δεν ήταν «δογµατικό». Είχαν χάσει την εμπιστοσύνη τους απέναντι στην ελληνική πλευρά πολύ πριν από την εκλογή της δικής µας κυβέρνησης, µου είπε. Ο Πόουλ μίλησε οργισµένα για την κυβέρνηση Σαµαρά. «Είχαµε χάσει την υποµονή µας µαζί τους. Δεν κατάφεραν να υλοποιήσουν σχεδόν καμία από τις δεσμεύσεις τους », lσχυρίστηκε. «ο Σαµαράς έλεγε στους Γερµανούς ότι ήθελαν να ακούσουν, δεν έκανε τίποτα και στη συνέχεια, εν όψει των εκλογών, σπατάλησε το µικρό του πλεόνασµα σε φοροαπαλλαγές και άλλες ευνοϊκές παροχές στους δικούς του».

Στο σηµείο εκείνο παρενέβην λέγοντας ότι, δεδοµένων των εµπειριών τους µε τις προηγούµενες ελληνικές κυβερνήσεις, σίγουρα θα εκτιμούσε τον δισταγμό µας να δώσουµε υποσχέσεις τις οποίες είτε δεν είχαµε πρόθεση είτε απλώς δε θα μπορούσαµε να υλοποιήσουμε. «Πόουλ», του είπα µε ειλικρίνεια, «να ξέρεις ότι αν εσύ κι εγώ καταλήξουµε σε βιώσιµη συµφωνία, θα κινήσω γη και ουρανό για να την εφαρµόσω από τη δική µου πλευρά. Αλλά δεν µπορούµε να το κάνουµε αυτό ενώ βρισκόμαστε στην τοξική ομίχλη της µόνιµης πτώχευσης . Πριν από οτιδήποτε άλλο θα πρέπει να καταστεί το χρέος βιώσιμο».

«Η Ελλάδα χρειάζεται ελάφρυνση του χρέους προτού μπορέσει να προχωρήσει σε οποιονδήποτε συμβιβασμό», πρόσθεσε ο Τζεφ. «οι Πιστωτές θα πρέπει πρώτα πρώτα να επιτρέψουν να αναπνεύσει και μετά να θέσουν νέες απαιτήσεις». Ο Τόμσεν, αν έκρινα από τα νεύματα και τη θετική του έκφραση, φαινόταν να συμφωνεί. «Δε νομίζω ότι θα υπάρξει αντίρρηση για μια τεκμηριωμένη ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους ή ότι τα βραχυπρόθεσμα ζητήματα ρευστότητας που αντιμετωπίζετε θα είναι δύσκολο να ξεπεραστούν», είπε.

Απάντησα επεκτείνοντας το επιχείρημα του μέχρι τη φυσική του κατάληξη: «Ναι, Πόουλ, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι οι άνθρωποί σας στην Ουάσιγκτον έχουν εξαιρετικές αναλύσεις για τους λόγους που το χρέος μας είναι σε εξωφρενικό βαθμό μη βιώσιμο. Ούτε αμφιβάλλω ότι οι βραχυπρόθεσμες δυσκολίες ρευστότητας μπορούν να επιλυθούν με μια χειρονομία του Μάριο Ντράγκι ή του ΔΝΤ για το θέμα αυτό. Αλλά, όσο χρήσιμη κι αν θα ήταν μια τέτοιο κίνηση, δεν είναι αυτό το ζήτημα, έτσι δεν είναι; Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του χρέους, χωρίς την οποία θα παραμείνουμε αφερέγγυοι και δε θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε τις μεταρρυθμίσεις. Ούτε η ανάλυση σας που θα επιβεβαιώνει αυτή την πραγματικότητα ούτε η χαλάρωση των περιορισμών στη ρευστότητα μας μπορεί να το αλλάξει αυτό. Πρέπει να προχωρήσουμε στην άμεση αναδιάρθρωση του χρέους. Και εσείς, το ΔΝΤ, είστε οι μόνοι που μπορείτε να πιέσετε γι’ αυτό. Έτσι η μπάλα είναι στο γήπεδο σας . Μπορούμε να υπολογίζουμε σ’ εσάς»

Ο Τόμσεν δε δεσμεύτηκε, ψελλίζοντας κάτι σχετικά με το πόσο δύσκολο είναι να αλλάξουν οι Ευρωπαίοι τη στάση τους στο θέμα αυτό. Επέμεινα: είτε θα άλλαζαν τη στάση τους είτε δε θα υπήρχε συμφωνία, με αποτέλεσμα να συμβεί ένα ατύχημα με τεράστιο κόστος για όλους, ένα ατύχημα που μπορούσε και έπρεπε να αποφευχθεί «οι Ευρωπαίοι έχουν τον τρόπο τους …» ήταν το αινιγματικό συμπερασματικό σχόλιο του Πόουλ.

Η επόμενη διμερής συνάντηση μας ήταν με τα δύο κορυφαία στελέχη της ΕΚΤ, η βαριά μπότα της οποίας μας πατούσε στον λαιμό. Με τον Τζεφ δίπλα μου μπήκαμε σ’ ένα μικρό γραφείο για να συναντήσουμε τους Μάριο Ντράγκι και Μπενουά Κερέ. Ό Mάριο υποδέχτηκε τον Τζεφ σαν έναν παλιό φίλο και φάνηκε εντυπωσιασμένος που τον είδε στο πλευρό μου. Παρά όμως τη ζεστασιά της φωνής του, λόγω Τζεφ, το μήνυμα του ήταν αμετάβλητο. Το πνεύμα της διατήρησης της δήθεν ουδετερότητας της, «μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες», η ΕΚΤ δε θα κουνούσε ούτε ένα δάχτυλο, πόσο μάλλον την μπότα της από τον λαιμό μας, χωρίς το πράσινο φως από το Eurogroup. Επανέλαβα το συνηθισμένο αντεπιχείρημα μου: ότι δεν υπάρχει παρέμβαση πιο μεροληπτική από πολιτικής απόψεως από τη συμπίεση της ρευστότητας μας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, δεδομένου ότι το καλοκαίρι του 2012 η ΕΚΤ την αύξησε κατά τις αντίστοιχες διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Σαμαρά.

Ο Ντράγκι επιχείρησε να απορρίψει το επιχείρnμα χαρακτηρίζοντας το τεχνική λεπτοµέρεια. Ο Τζεφ παρενέβη για να πει ότι όπου υπάρχει καλή θέληση υπάρχει πάντα και τρόπος για την πρόληψη ενός ατυχήματος. Ο Μάριο παρέμεινε σιωπηλός, είτε επειδή δεν ήθελε να μιλήσει είτε επειδή δεσμευόταν να μη μιλήσει, δεδομένου ότι εκείνο τον μήνα -τον Μάρτιο του 2015 ξεκινούσε το πρόγραμμα «ποσοτικής χαλάρωσης» της ΕΚΤ, το οποίο ήταν απαραίτητο για την παραμονή της Ιταλίας, αλλά και της Ισπανίας, στο ευρώ. Χωρίς τη συναίνεση του Βερολίνου σε αυτό το πρόγραμμα όλες οι προσπάθειες του Ντράγκι να διασωθεί η ευρωζώνη θα έπεφταν στο κενό. Δε θα μου έκανε καμία εντύπωση, σκέφτηκα, αν η δική μας ασφυξία ήταν το αντίτιμο που έπρεπε να καταβάλει στο Βερολίνο για να συνεχίσει να έχει το πράσινο φως η «ποσοτική χαλάρωση».

Σε εκείνο το σημείο είπα ότι, τουλάχιστον, η ΕΚΤ θα μπορούσε να αποδεσμεύσει τα σχεδόν 2 δισ. ευρώ κέρδη της από το δικά μας ομόλογα SMP, που θα έπρεπε να έχουν καταβληθεί στην Ελλάδα από το 2014. Καθώς μιλούσα, κοίταξα διαγωνίως τον Μπενουά, ο οποίος ήξερα ότι συμφωνούσε. «Αν θέλετε να πληρώσουμε το ΔΝΤ τις επόμενες εβδομάδες», συνέχισα, «και δεδομένου ότι μας λείπουν το χρήματα για να το κάνουμε, είναι μια λογική πρόταση. Σε τελική ανάλυση είναι δικά µας χρήματα», κατέληξα.

541

Ο Μάριο απάντησε ότι η αποδέσμευση αυτού του ποσού και η απόδοσή του σε εμάς δεν ήταν στο χέρι του. Ήταν υποχρεωμένος να το μεταβιβάσει στις κεντρικές τράπεζες των κρατών -µελών της ευρωζώνης, εκείνες στις κυβερνήσεις τους και οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα, μετά από συµφωνία στο Eurogroup. «Τα γνωρίζω όλα αυτά, Μάριο», είπα, «αλλά δεν παύουν αυτά να είναι δικά µας χρήματα». Όποιοι και αν ήταν οι κανόνες που επινόησε το Eurοgrοup -χωρίς την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή οποιουδήποτε νόµιµου οργάνου της ΕΕ-, εγώ απλώς προσπαθώ να βρω έναν πρακτικό τρόπο να αποφευχθεί η αθέτηση πληρωµών στο ΔΝΤ τις επόµενες δύο εβδοµάδες, ανέφερα.

«Η κατάσταση είναι απλή: οφείλουµε σε ένα µέλος της τρόϊκας, το ΔΝΤ, ένα ποσό που δεν το έχουµε. Ταυτόχρονα, ένα άλλο µέλος της τρόϊκας, η ΕΚΤ, µας χρεωστάει παρόµοιο ποσό. Η λογική υπαγορεύει ότι, απλώς, πρέπει να συμψηφίσουμε αυτά τα δύο ποσά: Δε ζητώ καν από τους πιστωτές να µας εμπιστευτούν το χρήματα µας, απλώς να πάρει η τρόϊκα τα χρήµατα που παραδέχεται ότι µας οφείλει και να το χρησιµοποιήσει για να πληρώσει τον εαυτό της να το πάρει από τη µία τσέπη, της ΕΚΤ, και να το τοποθετήσει σε µια άλλη, του ΔΝΤ. Επί του πρακτέου, να μεταφερθούν τα χρήµατα, εάν χρειαστεί από την ΕΚΤ στις εθνικές κεντρικές τράπεζες, από κει στις κυβερνήσεις των κρατών -µελών και στη συνέχεια κατευθείαν στο ΔΝΤ. Αυτή είναι µια πρακτική, λογική και δίκαιη λύση».

«Αυτό δεν εξαρτάται από µένα», είπε ο Ντράγκι. «Εξαρτάται από το Eurogroup». Ο Τζεφ δοκίµασε να παρέµβει για άλλη µία φορά σθεναρά. «Μάριο», είπε, «παρακολουθώ τη συζήτηση και πρέπει να σου πω ότι προβληµατίζοµαι. Ο Γιάνης προσπαθεί να προτείνει µια πρακτική λύση σε ένα απλό προς επίλυση πρόβλημα. Απέρριψε αυτή τη λύση, κάτι που είναι αποδεκτό εάν υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες, αλλά δεν άκουσα από την πλευρά σου να προτείνετε κάποια εναλλακτική». Ο Μάριο ανασήκωσε τους ώµους του, «Δεν είναι δουλειά της κεντρικός τράπεζας να προτείνει λύσεις. Αυτό είναι δουλειά των πολιτικών».

«Περίµενε να δεις τι θα κάνουν οι πολιτικοί όταν συζητώ το θέµα µαζί τους», είπα στον Τζεφ καθώς φεύγαµε. «θα µε παραπέμψουν στο ΕΚΤ ενδεχοµένως και στον Πόουλ Τόµσεν!» Ο Τζεφ κούνησε το κεφάλι του µε στενοχώρια. Στην είσοδο της αίθουσας όπου θα γινόταν η συνεδρίαση του Eurοgrοup συνάντησα τον Νίκο Θεοχαράκη, µε τον οποίο είχα αντικαταστήσει τον Χουλιαράκη στη θέση του ακολούθου µου στο Eurοgrοup και του Εκπροσώπου µου στο Eurogrοup Working Group . Αυτό θα ήταν το βάπτισµα του πυρός για τον Νίκο. Αλλά, καθώς µπήκαµε στην αίθουσα, ποιόν είδα να κάθεται δίπλα στην καρέκλα µου; Τον Γιώργο Χουλιαράκη!

Με τον Νίκο τον χαιρετήσαµε, και οι τρείς µας καθίσαµε αµήχανα, καθώς οι άλλοι υπουργοί και οι συνεργάτες τους γέμιζαν την αίθουσα. Ο Χουλιαράκης ήξερε ότι κάθε υπουργός Είχε το δικαίωµα να έχει µόνο έναν συνεργάτη µαζί του στο Eurοgrοup πέρα από την εξαίρεση που είχε γίνει για τα πρώτα Eurοgrοup της κυβέρνησης µας, όταν δόθηκε η δυνατότητα στον Δραγασάκη να παραστεί Μέχρι σήμερα δεν µπορώ να φαντασθώ τι σκεφτόταν ο Γιώργος εκείνη» τη στιγµή. Φανταζόταν ότι με το έτσι θέλω θα µε ανάγκαζε να πω στον Νίκο να αποχωρήσει; Όταν του ζήτησα ευγενικά και ψιθυριστά στο αυτί του να µας περιµένει με τον Τζεφ Σακς στο γραφείο της Ελληνικής αντιπροσωπείας, αρνήθηκε, εξηγώντας ότι είχε αμελήσει να ενηµερώσει επισήμως τον Βίζερ για την αντικατάσταση του από τον Νίκο. «Μην ανησυχείς γι’ αυτό», του είπα. «θα µιλήσω στον Βίζερ εγώ».

Στο µεταξύ, ο Γερούν είχε κηρύξει την έναρξη της συνεδρίασης. Ο Βίζερ, που καθόταν -δίπλα στον Γερούν, αναγλύφθηκε τη σκηνή που έκανε ο Χουλιαράκης. Μη χάνοντας την ευκαιρία να µας φέρει σε δύσκολη θέση, περπάτησε ως το µέρος µας για να µας πει ότι ένας από τους δύο συνεργάτες µου έπρεπε να φύγει. Τελικά ο Χουλιαράκης σηκώθηκε και έφυγε δυσανασχετώντας. Αργότερα ανακάλυψα ότι, αντί να µε περιµένει στο γραφείο µας, όπως του είχα ζητήσει, πήγε στο αεροδρόµιο και πέταξε πίσω στην Αθήνα, Άλλη µία φορά ολιγώρησα, αποφεύγοντας να τον απολύσω -ως όφειλα από τη θέση του προέδρου του Συµβουλίου Οικονοµικών Εµπειρογνωµόνων (ΣΟΕ) του υπουργείου µου.

Το Eurοgrοup της 9ης Μαρτίου ήταν µια απολύτως προβλέψιμη συνεδρίαση. Ο ένας µετά τον άλλον, όπως οι εμπρηστές που παρακολουθούν και σχολιάζουν την εξέλιξη πυρκαγιάς την οποία οι ίδιοι προκάλεσαν, οι ηγέτες της τρόϊκας µας κατηγόρησαν ότι. .. κωλυσιεργούμε στις διαπραγματεύσεις. Όταν ήρθε η σειρά µου, εξήγησα όσο πιο ήρεµα μπορούσα τα δύο αίτια της καθυστέρησης: την άρνηση της τρόϊκας να ξεκινήσει πραγµατικές διαπραγματεύσεις, που θα περιελάµβαναν τις προτάσεις µας για τις ανταλλαγές χρέους και χαλάρωση της λιτότητας. Και την απαίτηση τους, ιδιαίτερα του ΔΝΤ, να επιστρέψουν οι ορδές των τροϊκανών στην Αθήνα για άµεσες «διαβουλεύσεις» µε τούς υπουργούς µας. Υπενθύµισα στους συναδέλφους µου την επιστολή που είχα στείλει στον Ντάισελµπλουμµ ζητώντας την άµεση έναρξη των διαπραγµατεύσεων και κατέληξα µε την έκκληση να σταµατούσαν την κωλυσιεργία και την οικονοµική ασφυξία της κυβέρνησης µας, παρουσιάζοντας τις πρακτικές προτάσεις τις οποίες είχα ήδη εκθέσει ατούς Μάριο Ντράγκι και Μπενουά Κερέ.

Ακόµα µία φορά ο Ντράγκι επανέλαβε επίµονα ότι η ΕΚΤ λειτουργεί αυστηρά σύµφωνα µε τους κανόνες της, αποφεύγοντος αποφάσεις που θα πολιτικοποιούσαν το έργο της. Αποφάσισα να ξεσκεπάσω αυτή την «ανακρίβεια» ήρεµα αλλά χωρίς περιστροφές:

«Οι σημερινές συνθήκες είναι παρόµοιες µε εκείνες του καλοκαιριού του 2012, υπό την έννοια ότι έχουµε µια νέα ελληνική κυβέρνηση, το πρόγραµµα έχει ανασταλεί, διεξάγονται διαπραγµατεύσεις ώστε να ξεκινήσουν οι … διαπραγµατεύσεις και το ελληνικό κράτος πιέζεται από τις επερχόµενες αποπληρωµές τοκοχρεολυσίων προς έναν από τους τρεις θεσµικούς δανειστές µας. Ωστόσο, η ΕΚΤ σήµερα αρνείται να συµπεριφερθεί στην κυβέρνηση µας κατά τρόπο συγκρίσιμο µε τη συµπεριφορά της το 2012 προς την προηγούµενη κυβέρνηση. Ο ισχυρισµός του Μάριο ότι η ΕΚΤ είναι πάνω από την πολιτική δε θεμελιώνεται στα δεδοµένα. Η μόνη λογική εξήγηση της συµπεριφοράς της σήµερα είναι ότι η ΕΚΤ είναι προκατειλημμένη έναντι µιας κυβέρνησης στην οποία το μέλη ταυ διοικητικού συµβουλίου της ΕΚΤ εναντιώνονται για καθαρά πολιτικούς λόγους».

Όπως παρέθετα τα γεγονότα και τα στοιχεία που καθιστούσαν τον ισχυρισµό µου αδιαμφισβήτητο, μπορούσα µε τη γωνία του µατιού µου να δω ότι ο Μάριο Ντράγκι έδειχνε να νιώθει άβολα. Ο Βόλφγκανγκ Σόιµπλε, από την άλλη πλευρά, φαινόταν τελείως άνετα. Μη θέλοντας να αφήσω τον πρόεδρο της ΕΚΤ να ξεγλιστρήσει, συνέχισα:

«Πριν από τη συµφωνία της 20ης Φεβρουαρίου ο πρόεδρος της ΕΚΤ µου είπε ότι, µόλις φτάναµε σε προσωρινή συµφωνία με το Eurogroup, το waiver θα επέστρεφε και η ρευστότητα προς τις ελληνικές τράπεζες θα οµαλοποιούνταν. Εκείνη η υπόσχεση παραµένει ανεκπλήρωτη. Και δεν είναι η µόνη. Όταν ζήτησα την αναπροσαρμογή του ορίου των έντοκων γραµµατίων του δημοσίου, ο Μάριο µου είπε µε σαφήνεια ότι αυτό θα συνέβαινε µόλις υπάρχουν αποδείξεις ότι υπήρχε ζήτηση για τα έντοκα γραµµάτια από πελάτες πέραν των ελληνικών τραπεζών. Λοιπόν, γνωρίζω από αξιόπιστες πηγές ότι πριν από πέντε µέρες ξένος επενδύτης αγόρασε 100 εκατοµµύρια ευρώ των έντοκων γραµµατίων µας. Κι όµως, η ΕΚΤ αρνείται να χαλαρώσει τον ασφυκτικό περιορισµό. Είναι προφανές ότι οι κανόνες τους οποίους επικαλείτο ο Μάριο αλλάζουν κατά το δοκούν. Σας κουράζω µε αυτές τις λεπτοµερείς για έναν και µόνο λόγο Επειδή η σκληρή δουλειά που καταβάλαµε για να φτάσουµε στη συµφωνία της 20ης Φεβρουαρίου υπονοµεύεται µε τρόπους τους οποίους δε γνωρίζετε και για τους οποίους η κυβέρνησή µας δεν είναι υπεύθυνη».

Αντί να ασχοληθούν µε την πολύ σοβαρή κατηγορία µου ότι η ΕΚΤ ενεργούσε στη βάση πολιτικών στόχων που συγκρούονταν με το καταστατικό της, ο Γερούν προσπάθησε βιαστικά να τερµατίσει τη συζήτηση. Πρότεινε να εκδώσουµε σύντομη ανακοίνωση που θα έλεγε ότι οι διαπραγματεύσεις θα άρχιζαν σε δύο ημέρες , µε τούς θεσµούς να έρχονται στην Αθήνα. Απάντησα αµέσως ότι χαιρέτιζα την έναρξη των διαπραγµατεύσεων αλλά αντιπρότεινα να πραγματοποιηθούν στις Βρυξέλλες. Ο Γερούν απάντησε ότι οι διαπραγματευτές θα χρειαστούν στοιχεία που θα μπορούσαν να βρεθούν µόνο στα υπουργεία µας. Είπα ότι θα ήµασταν ευτυχείς να καλωσορίσουμε το τεχνικό προσωπικό των θεσμών στην Αθήνα για να συλλέξουν στοιχεία που πρέπει να προσκομιστούν στους διαπραγματευτές των δύο πλευρών στις Βρυξέλλες. Σε αυτό το σημείο, σε µια σπάνια χρήσιµη παρέµβαση, ο Πιερ Μοσκοβισί πρότεινε τα συζητήσει το θέµα µαζί µου τις επόµενες µέρες και να βρούµε λύση οι δυο µας. Έτσι αποφύγαµε να επιτρέψουµε την επιστροφή της τρόϊκας στην Αθήνα,

Αν έκρινα από την ανταλλαγή µηνυµάτων που ακολούθησαν µετά τη συνάντηση, ο Αλέξης ήταν ικανοποιηµένος. «Το παρουσιάζουµε ως επιτυχία: οι πολιτικές διαπραγµατεύσεις θα ξεκινήσουν στις Βρυξέλλες µε βάση τη συµφωνία της 20ης Φεβρουαρίου, προκειµένου να τερματισθεί το αδιέξοδο», είπε. Μου έστειλε επίσης µια προειδοποίηση. Αναφέρθηκε ότι ο Μάικλ Νούναν, ο lρλανδός υπουργός οικονοµικών, δήλωσε πως επρόκειτο να αντικατασταθώ. «Το διαψεύσαµε», µου έγραψε σε μήνυμα ο Αλέξης. Σε ένα ξεχωριστό µήνυµα πρόσθεσε «Νοµίζω ότι ο lρλανδός προσπαθεί να διευκολύνει το σχέδιο των πιστωτών να σε υπονοµεύσουν επειδή είσαι σκληρός διαπραγματευτής».

Σε άλλο μήνυµα ο Αλέξης µου έγραψε ότι ο Γερούν είχε έρθει σε απευθείας επαφή µαζί του για να τον πιέσει να δεχτεί την τρόϊκα στην Αθήνα δύο ηµέρες αργότερα, στις 11 Μαρτίου: «Mας είπε ότι, είχες συµφωνήσει σε αυτό. Ο Παππάς απάντησε ότι δεν πίστευε πως ο Βαρουφάκης θα είχε ποτέ συµφωνήσει µε κάτι τέτοιο». Απάντησα: «Με απείλησε ότι όλα θα τελειώσουν εάν δεν επιτρέψω στην τρόϊκα να επιστρέψει. Του είπα ότι οι απειλές του δε θα πιάσουν ούτε αυτήν τη φορά»: Ο Αλέξης έβγαζε καπνούς από την αγανάκτησή του για τους φτηνούς τακτικισµούς του Ντάισελµπλουµ καθώς µε πληροφορούσε για τα τελευταία µηνύµατα του ολλανδού:

«Ο Γερούν απείλησε κι εµένα µε διακοπή των διαπραγµατεύσεων, λέγοντας ότι «είχε κουραστεί». Ο Παππάς του είπε να πάρει µια βαθιά ανάσα γιατί ήµασταν µόνο στην αρχή µιας ιστορικής διαδικασίας. Γιάνη, λήξε το ζήτημα σήµερα, πριν µας πάρει από κάτω».

Ήξερα, τι εννοούσε να εξασφαλίσω ότι οι διαπραγµατεύσεις θα λάµβαναν χώρα στις Βρυξέλλες να αποτρέψω µε κάθε τρόπο την επιστροφή της τρόικας στην Αθήνα. «Μην ανησυχείς, Αλέξη. Θα τους το ξεκόψω», τον καθησύχασα. Για να το καταφέρω, έπρεπε να µιλήσω επειγόντως µε τον Μοσκοβισί. Aλλά πριν από αυτό έπρεπε να παραστώ σε ακόµα δύο διµερείς συναντήσεις.

`

Το σοκ του Τζεφ

ετά τον καθιερωµένη συνέντευξη Τύπου, που έπεται των συναντήσεων του Eurogroup, στην οποία ο Γερούν παραπονέθηκε για τη «σπατάλη δύο εβδοµάδων», ρίχνοντας σε εμάς το φταίξιμο για την καθυστέρηση την οποία τόσο προσεκτικά μεθόδευε η δική του πλευρά, πήρα τον Τζεφ από το γραφείο της ελληνικής αντιπροσωπείας και κατευθυνθήκαμε στον διάδροµο προς το γραφείο του υπουργού οικονοµικών της Οµοσπονδιακής Δηµοκρατίας της Γερµανίας,

Για έναν ευρωπαϊστή, όπως εγώ, υπάρχει κάτι όµορφο σε αυτό τον άσχημο διάδροµο, στον οποίο κάθε ευρωπαϊκή χώρα διατηρεί από ένα γραφείο. Είναι αλήθεια ότι ο εν λόγω όροφος είναι τόσο άσχηµος όσο οι πολιτικές που γεννιούνται στους διαδρόµους και στα γραφεία του. Όµως, και µόνο το γεγονός της ύπαρξης ενός τέτοιου ορόφου, στον οποίο κατά κάποιον τρόπο συμβιώνουν οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης, θα έπρεπε να είναι κάτι για το οποίο είμαστε πραγματικά υπερήφανοι. Το ότι δεν µπορούµε να είμαστε περήφανοι οφείλεται στον εξοστρακισμό των δημοκρατικών και νόµιµων διαδικασιών λήψης αποφάσεων απ’ όλα εκείνα τα κτίρια. Όπως και να είχε, κατευθύνθηκα προς το γραφείο του Bόλφγκανγκ µε τον Τζεφ και τον Νίκο Θεοχαράκη, ανήσυχος για το αποτέλεσµα της συζήτησης, αλλά και µε ένα σχέδιο στο µυαλό µου. Αναλογιζόµενος τώρα όσα είχαν συµβεί τότε, θυμήθηκα την εξαιρετική ατάκα του Μάικ Τάισον, του Αµερικανού µποξέρ, όταν βρισκόταν στο απόγειο της πυγμαχικής του καριέρας. «Όλοι έχουν ένα σχέδιο µέχρι να νιώσουν τη γροθιά µου στη µύτη τους», είχε πει.

Το σχέδιό µου το είχα εμπνευστεί από µια συµβουλή που µου είχε δώσει ο Πιερ Κάρλο Παντοάν, ο Ιταλός υπουργός οικονοµικών, όταν τον είχα συναντήσει στη Ρώµη περίπου έναν µήνα νωρίτερα. Ο Πιερ Κάρλο, όπως µου έλεγε, είχε καταφέρει να σπάσει τον πάγο µε τον Γερµανό υπουργό οικονοµικών, ο οποίος έως τότε δεν τον άφηνε σε χλωρό κλαρί στο Eurogroup, προτείνοντας στον Βόλφγκανγκ να προωθήσει στο Ιταλικό κοινοβούλιο ένα μεταρρυθµιστικό νομοσχέδιο επιλογής του Βόλφγκανγκ. Ο Σόϊµπλε χάρηκε και του υπέδειξε το νομοσχέδιο με το οποίο αναιρέθηκαν πολλά εργασιακά δικαιώµατα των Ιταλών εργαζοµένων. Η επιτυχής ψήφιση του κέρδισε την εµπιστοσύνη του Βόλφγκανγκ, την ώρα που καταρράκωνε το κύρος της ιταλικής κυβέρνησης στα μάτια των Ιταλών. «Κάνε κάτι παρόµοιο», ήταν η συµβουλή του Πιερ Κάρλο «Ζήτησε του να σου υποδείξει µια μεταρρύθμιση επιλογής του για να σπάσει ο πάγος μεταξύ σας».

 

Ο Βόλφγκανγκ ξεκίνησε τη συνάντηση σε µεγάλη φόρµα. «Ο πρωθυπουργός και το υπουργικό σας συµβούλιο κατάφεραν να µας κάνουν να χάσουµε την εµπιστοσύνη µας στην κυβέρνησή σας», ήταν η πρώτη του ατάκα . «Μα, Βόλφγκανγκ», είπα µε γνήσια έκπλnξn, «δεν είχαµε ποτέ την εµπιστοσύνη σας. Για τον θεό, είμαστε µια κυβέρνηση του κόµµατος της ελληνικής ριζοσπαστικής Αριστεράς! Πώς θα μπορούσατε να έχετε εµπιστοσύνη σε εµάς;» Ο Βόλφγκανγκ χαµογέλασε µε την ειλικρίνειά µου. «Αλλά», έσπευσα να προσθέσω, «πίστεψε µε όταν σου λέω ότι θέλω να κερδίσω την εµπιστοσύνη σου». Συνέχισα:

Το ερώτηµα είναι: πώς; Δε θα σου πω ψέματα, Βόλφγκαvγκ, όπως οι προκάτοχοι µου, και δε θα σου δώσω υποσχέσεις παρά µόνον αν πιστεύω ότι µπορούν και πρέπει να τηρηθούν. Αν έκανα κάτι τέτοιο, η λίγη εµπιστοσύνη σου προς εμάς θα μειωνόταν κι άλλο. Ο µόνος τρόπος να κερδίσω την εµπιστοσύνη σου είναι να σου υποσχεθώ κάτι δύσκολο, όχι αδύνατον, το οποίο τόσο εγώ όσο κι εσύ θέλουµε να εφαρμοστεί µε επιτυχία, Οπότε να τι έχω να σου προτείνω: Γιαπί δε µου λες ποιές είναι οι τρεις ή τέσσερεις μεταρρυθµίσεις που θα έπρεπε να εισαγάγουµε στην Ελλάδα, οι οποίες θα ήταν θεραπευτικές για τη χώρα κι οι οποίες θα βελτίωναν ακόµα και τη δυνατότητα του κράτους µας να αντεπεξέλθει στις αποπληρωµές προς τους δανειστές µας; Κατόπιν, εφόσον συµφωνήσουµε σε αυτές τις µεταρρυθµίσεις, εσείς θα µας εξασφαλίσετε τη ρευστότητα που χρειαζόµαστε για να έχουµε έναν μήνα ηρεµίας κι εγώ θα περάσω, εντός του µηνός, από τη Βουλή µας αυτές τις δύσκολες µεταρρυθµίσεις. Τότε και µόνον τότε θα έχεις λόγο να αρχίσεις να µε εμπιστεύεσαι.

Δεν είχα ενημερώσει τον Τζεφ για το σχέδιό µου να προβώ σε εκείνη τη ριψοκίνδυνη πρόταση προς τον Σόιµπλε, αλλά φάνηκε να συµφωνεί ενθουσιωδώς και έµοιαζε ανυπόμονος να ακούσει την απάντηση του Βόλφγκανγκ. Και τότε, όταν ήρθε η απάντηση του Βόλφγκανγκ, ο Τζεφ έπεσε από τα σύννεφα:

«Δεν πρόκειται να διαπραγματευθώ µαζί σου. Όπως σου είπα την τελευταία φορά, να πας στους θεσµούς!» ήταν η στυγνή απάντηση του.

«Αλλά, Bόλφγκανγκ», διαμαρτυρήθηκα, «Ο χρόνος τελειώνει σε µία η δύο εβδοµάδες θα αναγκασθούμε να αθετήσου το χρέος µας προς το ΔΝΤ, µε συνέπειες για όλους. Μου λες να πάω στους θεσµούς. Ωστόσο, οι θεσµοί απλώς δεν έχουν την αρμοδιότητα να κάνουν ότι χρειάζεται για να αποφευχθεί η σύγκρουση ή για να διαπραγµατευτούν µαζί µας µια βιώσιµη συµφωνία εντός της ευρωζώνης. Σου τα λέω όλα αυτό επειδή υπάρχουν δυνάµεις που προσπαθούν να εκτροχιάσουν τη διαδικασία, με κίνδυνο ατυχήματος».

Το πρόσωπο του Βόλφγκανγκ άλλαξε έκφραση και από τη φαινομενική απάθεια πέρασε στη συγκρατημένη εγρήγορση. Παρόλο που είχα µάθει από προηγούµενες συναντήσεις ότι τέτοιες αλλαγές στην έκφραση του Βόλφγκανγκ δεν οδηγούσαν σε κάτι αξιοσημείωτο, σε εκείνη την περίπτωση απέτυχα να προβλέψω την αναπάντεχα απάντηση του.

«Δε νοµίζω ότι καµία κυβέρνηση μπορεί να κρατήσει την Ελλάδα στην ευρωζώνη», δήλωσε κουνώντας το κεφάλι µε τρόπο που σηματοδοτούσε την παντελή έλλειψη πίστης του, ή ενδιαφέροντος στην εναλλακτική ενός Grexit.

549

«Aυτή είναι και η άποψη της καγκελαρίου;» ρώτησα κρύβοντας την έκπληξη μου.

«Εκείνη έχει διαφορετικές απόψεις», απάντησε απαξιωτικά.

Ήταν άλλη μία επιβεβαίωση ότι είχαν διαγράψει, στο μυαλό τους, τα δανεικά που είχαν δώσει στο κράτος μας για να δοθούν αμέσως μετά στις τράπεζες τους . Ο υπουργός οικονομικών της Γερμανίας μου είχε μόλις δηλώσει, επί της ουσίας, πως είχε αποδεχτεί το γεγονός ότι η χώρα του δε θα έπαιρνε πίσω παρά ένα μικρό μέρος των δανεικών εκείνων. Διότι εάν μια χώρα όπως η Ελλάδα έφευγε από το ευρώ, το νέο της νόμισμα θα υποτιμούνταν σημαντικά και έτσι δε θα υπήρχε η παραμικρή δυνατότητα να αποπληρωθεί το χρέος σε ευρώ: Ουκ αν λάβοις ευρώ από μια χώρα που το εγκατέλειψε,

Με τη βόμβα που έριξε στο τραπέζι ο Βόλφγκαvγκ έδειξε να θέλει να τερματιστεί η συνομιλία μας. Είχε πει αυτό που ήθελε και, έτσι, άφησε ελάχιστο περιθώριο για μια συζήτηση επί των μεταρρυθμίσεων μας ή για το πώς θα μπορούσε η Ελλάδα να ανακάμψει εντός του ευρώ ώστε να αποπληρωθεί ένα σοβαρό ποσοστό του χρέους. Ακόμα και η ιδέα του για Grexit δεν ήταν υπό συζήτηση, δεδομένου ότι, όπως παραδέχτηκε, η κ. Μέρκελ είχε «διαφορετικές απόψεις». Αδιέξοδο!

Καθώς φεύγαμε για την επόμενη συνάντηση μας, ο Τζεφ τραβούσε τα μαλλιά του. «Δεν μπορώ να πιστέψω τι άκουσαν τα αυτιά μου μόλις τώρα», είπε μορφάζοντας. «Δεν αναλαμβάνεται ο Βόλφγκαvγκ ότι θέτει σε κίνδυνο όλα όσα χτίζουμε εδώ και εξήντα χρόνια;» εννοώντας τις προσπάθειες πολλών αμερικανικών και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για την οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέχρι και που φτάσαμε στο γραφείο της ελληνικής αντιπροσωπείας, ο Τζεφ συνέχισε να εκφράζει την αγανάκτηση του, με λόγια όπως: «Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι δε νοιάζονται για τους ανθρώπους που πεινάνε, αυτοί οι τύποι δεν καταλαβαίνουν ότι, για ένα σχετικά μικρό χρηματικό ποσό, διατρέχουν τον κίνδυνο να εξοργίσουν πολλούς πλούσιους και ισχυρούς ανθρώπους παγκοσμίως;» Καθώς μπαίναμε στα γραφεία μας, το ερώτημα του Τζεφ έμεινε να αιωρείται.

Ο Κλάους Pέγκλινγκ, τον οποίο ο Βόλφνγανγκ Σόιμπλε είχε διορίσει επικεφαλής του ταμείου «διάσωσης» της ευρωζώνης (αρχικά του EFSF, αργότερα του ESM, που αποτελεί τη μετεξέλιξη του EFSF), μας περίμενε. Ο Γερμανός θεωρούνταν (τόσο από τους ανθρώπους της αγοράς όσο και από αξιωματούχους όπως ο Ντράγκι) δευτεροκλασάτος, άτομο με ελλιπή κατανόηση των χρηματοοικονομικών, αλλά με τέτοια πρόσδεση στο άρμα του Σόιμπλε που αντιστάθμιζε το ελλιπές βιογραφικό του με το παραπάνω . Ανεξάρτητα από το ποιόν του, ο Pέγκλινγκ, ως διευθυντής του ESM-EFSF, στερούνταν οποιοσδήποτε νομιμοποίησης να κάνει οτιδήποτε για την κατατάσσω μας. Ζήτησε όμως να με δει και, από ευγένεια, δέχτηκα. Σκόπευα να εκμεταλλευθώ την ευκαιρία για να του παρουσιάσω διάφορες ιδέες σχετικά με τις ανταλλαγές χρεών που πρότεινα και οι οποίες ενέπιπταν στην αρμοδιότητα του ESΜ-EFSF, το οποίο, θεωρητικά, διοικούσε. Από την αρχή της συνάvτησης όμως αποδείχτηκε ακόμη πιο απρόθυμος να συζητήσει για λύσεις από οποιονδήποτε άλλον είχα συνομιλήσει εκείνη την ατελείωτη μέρα. Το μόνο πράγμα που ήθελε να μου πει ήταν ότι του χρωστάω … 142,6 δισεκατομμύρια ευρώ.

Καθώς δεν είχα κάτι να απαντήσω σε αυτό, εκτός ίσως από το να επαναλάβω τον τίτλο του έργου του Ντάριο Φο Δεν πληρώνω! Δεν πληρώνω!, αντ’ αυτού του έθεσα ένα ηθικό δίλημμα. «Δεδομένου ότι, όπως φαίνεται, σε κάνα δυο εβδομάδες θα εξαντληθούν τα χρήματα με τα οποία θα πρέπει να εξοφλήσουμε το ΔΝΤ, θα αντιμετωπίσω το φρικτό δίλημμα να προβώ είτε σε στάση πληρωμών προς το ΔΝΤ είτε σε στάση πληρωμών προς τους συνταξιούχους της χώρας μου. Τι ε συμβουλεύεις να κάνω, Κλάους;» τον ρώτησα από περιέργεια και μόνον.

Για τον Κλάους η απάντηση ήταν αυτονόητη. «Δε θα πρέπει ποτέ , μα ποτέ , να αθετήσετε πληρωμή προς το ΔΝΤ. Aντίθετα, θα πρέπει να αναστείλετε όλες τις πληρωμές για συντάξεις. Αυτό πρέπει να κάνετε», είπε με εντυπωσιακή σιγουριά. Επέλεξα να μην του επισημάνω ότι, ακόμη και αν αφήναμε όλους τους συνταξιούχους να πεθάνουν από την πείνα, και πάλι θα ήταν αδύνατο να εξοφλήσουμε το ΔΝΤ και τον ΕΚΤ τους επόμενους μήνες. Προτίμησα να του πω κάτι άλλο, κάτι που ανταποκρινόταν περισσότερο στις απαιτήσεις της στιγμής:

551

«Είναι θλιβερή η μέρα όταν ο επικεφαλης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) συμβουλεύει έναν υπουργό οικονομικών ευρωπαϊκής χώρας να αποσταθεροποιήσει βάναυσα την κοινωνία του, ώστε να μη ζημιωθεί ένας διεθνής οργανισμός ο οποίος έχει ήδη κερδίσει τεράστια ποσά από τους τόκους των δυσθεώρητων δανείων που επιβλήθηκαν στους πολίτες και ο οποίος είναι, σε μεγάλο βαθμό, υπεύθυνος για την αποτυχία του πενταετούς, μεταρρυθμιστικού προγράμματος της χώρας»

.

Στο τέλος μιας μακράς αλλά άγονης ημέρας, που σημαδεύτηκε από την εμπρηστική δήλωση του Bόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι το Grexit ήταν αναπόφευκτο, ο Τζεφ με αντάμειψε με μια φιλοφρόνηση:

«Συμμετέχοντας στις συναντήσεις σου με τον Τόμσεν, τον Ντράγκι, τον Σόιμπλε και τον Pέγκλινγκ, έχω να σου πω ότι δεν έχω δει ποτέ κάτι τέτοιο στις δεκαετίες εμπειρίας μου από συναντήσεις μεταξύ κυβερνήσεων οφειλετών και πιστωτών, π.χ. του ΔΝΤ, της κυβέρνησης των ΗΠΑ και της Παγκόσμιας Τράπεζας … Σε κάθε συνάντηση ήσουν θετικός, γεμάτος ιδέες και πρακτικές λύσεις. Εκείνοι όμως συνέχισαν να απορρίπτουν τις ιδέες σου, ακόμα κι αν ήταν καλές ιδέες, χωρίς να κάνουν ούτε μία αντιπρόταση. Απίστευτο!»

Μαντρώνοντας την τρόϊκα

οδηγία του Αλέξη ήταν ξεκάθαρη: δεν έπρεπε να επιτρέψουμε στην τρόικα να επιστρέψει στην Αθήνα σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα. Το ίδιο ξεκάθαρη ήταν η απειλή του Γερούν, στην κατ’ ιδίαν συνάντησή μας, ότι θα τερματίσει τη διαδικασία εάν παρεμποδίσουμε την επιστροφή της τρόϊκας στην Αθήνα. Απέρριψα τις απειλές του με χαμόγελο. «Αυτό που έχει σημασία τώρα», είπα ήταν Ντάισελµπλουμ, «είναι να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με τρόπο που μεγιστοποιεί τις πιθανότητες μιας συμφωνίας. Προσπάθησε να είσαι λίγο πιο θετικός σε αυτό. Σε κάθε περίπτωση, δε συμφωνήσαμε ότι η ακριβής τοποθεσία και η διαδικασία θα αποτελέσουν αντικείμενο συνομιλιών μεταξύ εμού και του Μοσκοβισί;»

 

«Ωραία», απάντησε βλοσυρά, «αλλά θέλω αυτό να κανονιστεί μέσα στις επόμενες εικοσιτέσσερις ώρες». Με τον Πιερ Μοσκοβισί συναντηθήκαμε το ίδιο πρωί στις Βρυξέλλες. Κατανοούσε απολύτως, την απόρριψη από πλευράς μας της επιστροφής της τρόικας στην Αθήνα. Μάλιστα επανέλαβε την άποψή του ότι η διαδικασία της τρόϊκας αποτελούσε ταπείνωση όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ρόλος της οποίας υπονομευόταν από τη συμπεριφορά της τρόικας. Σε λιγότερο από ένα τέταρτο της ώρας συμφωνήσαμε σε μια λογική διαδικασία:

`

⦁ Οι πολιτικές διαπραγματεύσεις για την αναδιάρθρωση του χρέους, τη δημοσιονομική πολιτική και τη μεταρρυθμιστική ατζέντα θα λάμβαναν χώρα στις Βρυξέλλες.

⦁ Οι υπουργοί θα μίλαγαν με τους υπουργούς και με τον Πιερ( ο οποίος ως Επίτροπος ήταν ισόβαθμος με τους υπουργούς). ενώ οι συνεργάτες μας θα συσκέπτονταν σε διπλανές αίθουσες.,

⦁ Στα μεταξύ, οι θεσμοί θα είχαν το ελεύθερο να στέλνουν «τεχνικό προσωπικό» στην Αθήνα με σκοπό την επιτόπια συλλογή δεδομένων και την αναζήτηση στοιχείων. Θα μιλούσαν μόνο με το «τεχνικό προσωπικό» των υπουργείων μας σχετικά με τα δεδομένα και τα στοιχεία αυτά και θα απέφευγαν οποιανδήποτε συζήτηση, ή διαπραγµάτευση σχετιζόταν με πολιτικές αποφάσεις.

⦁ Αντίθετα, τα δεδομένα και τα στοιχεία που θα συγκέντρωναν θα τα μεταβίβαζαν σε εκείνους που συµµετείχαν στις πολιτικές διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες.

Ο Πιέρ πρότεινε αυτή η νέα διαδικασία να ονομαστεί Brussels Group, Ελληνιστί «Ομάδα των Βρυξελλών», η Bee Geeς, όπως την ονόμασε αστειευόμενος ο Νίκος Θεοχαράκης, αναφερόμενος στο συγκρότημα της δεκαετίας του ’70, και ιδίως στην επιτυχία του «Staying Alive» («Παραμένοντας ζωντανοί»).

Μόλις συμφωνήσαμε κατ’ ιδίαν με τον Πιέρ για τη σύσταση και τη λειτούργα του Brussels Group, στραφήκαμε στο πως θα αποτρέψουμε τους σκληροπυρηνικούς της τρόϊκας από το να υπονομευόσουν τη συμφωνία μας. Ο Πιερ θεώρησε πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε το σχέδιό ας μυστικό, μέχρι να ενημερωθούν ο Μάριο Ντράγκι και η Κριστίν Λαγκαρντ. Φοβόταν ότι, αν συγκεκριμένοι άνθρωποι το ανακάλυπταν θα έβρισκαν τρόπους να το σταματήσουν προτού καν ξεκινήσει. (Αν και δεν ανέφερε ονόματα, είμαι βέβαιος ότι ο κατάλογος με τους πιθανούς δολιοφθορείς συμπεριελάμβανε τους Βίζερ, Κοστέλλο και φυσικά τον Τόμσεν). Έτσι μου ζήτησε να τηρήσω σιγή ασυρμάτου, όσο ο ίδιος θα προσπαθούσε να πείσει τον Μάριο και την Κριστίν. Υποσχέθηκα ότι θα τα έλεγα μόνο στον Αλέξη, ενώ εκείνος υποσχέθηκε να επικοινωνήσει μαζί μου μέσα στις επόμενες είκοσι τέσσερεις ώρες προτού λήξει η προθεσμία του Γερούν.

Aκολούθησε μια ημέρα γεμάτη ένταση, κατά την οποία ο Πιερ κι εγώ ανταλλάξαμε μηνύματα και συντάξαμε κοινό ανακοινωθέν που περιέγραφε τη νέα διαδικασία, και όλα αυτά πολύ πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Οι Bee Gees ήταν έτοιµοι να … ροκάρουν. Κάλεσα τον Νίκο Θεοχαράκη και του ζήτησα να συγκεντρώσει τον «στρατό» μας, ώστε να φτάσει το επόμενο πρωί στις Βρυξέλλες έτοιμος για μάχη. Κάλεσα επίσης τον Σπύρο Σαγιά, ο οποίος θα προετοίμαζε την υποδοχή του τεχνικού προσωπικού της τρόικας στην Αθήνα.

Ο Σαγιάς δικαίως φοβόταν ότι, μόλις οι «καταδρομείς» της τρόικας κατέφθαναν στην Αθήνα, θα προσπαθούσαν να επανέλθουν στους συνήθεις τρόπους τους, τη στιγμή που ο Αλέξης ήταν ανένδοτος ότι δε θα έπρεπε να τους επιτραπεί η απεριόριστη πρόσβαση στα υπουργεία με τα οποία, ήταν, δυστυχώς» τόσο καλά εξοικειωμένοι. ‘Έτσι, η κυβέρνηση έκλεισε έναν ολόκληρο όροφο στο Χίλτον της Αθήνας και μίσθωσε συνεδριακό χώρο στο υπόγειο του ξενοδοχείου για να στεγάσει το αρχηγείο του τεχνικού κλιμακίου της τρόϊκας. Ώστε να τηρήσουμε το δικό μας μέρος της συμφωνίας, τους ανακοινώσαμε πως οι «τεχνοκράτες» των υπουργείων μας θα τους επισκέπτονταν στο Χίλτον, προσκομίζοντας τα αρχεία, τους φορητούς υπολογιστές και τους σκληρούς δίσκους που ήταν απαραίτητα για να ικανοποιήσουν την απολύτως υποκριτική τους δίψα για δεδομένα και στοιχεία (δεδομένα και στοιχεία τα οποία γνώριζαν πολύ πριν από εμάς, καθώς ήλεγχαν τα καίρια τμήματα των υπουργείων μας σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι εμείς οι ίδιοι).

554

Η πρώτη αψιμαχία σημειώθπκε σε λιγότερο από δώδεκα ώρες αφότου εγκαταστάθηκαν οι επισκέπτες μας στο Xίλτον, όταν η Kρϊστίν Λαγκάρντ έστειλε μήνυμα στο γραφείο μου που έλεγε ότι το κλιμάκιο του ΔΝΤ στην Αθήνα ένοιωθε νευρικότητα λόγω του εγκλεισμού του στο Χίλτον και φοβόταν για τον ασφάλειά του. Ισχυριζόταν ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν τους παρείχε προσωπικό ασφαλείας. Τηλεφώνησα στον Ρουμπάτη, τον αρχηγό της ΕΥΠ, για να μάθω λεπτομέρειες και αμέσως μετά κάλεσα την Κριστίν. Επανέλαβε τον ιστορία που της είχαν πει, οτι δηλαδή οι άνθρωποί της στην Αθήνα είναι ανήσυχοι λόγω της ευάλωτης θέσης τους. Της είπα ότι περίπου διακόσιοι αστυνομικοί με πολιτικά και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών φύλαγαν το Χίλτον, όπως με είχε μόλις πληροφορήσει ο Ρουμπάτης. «ποτέ άλλοτε», της είπα, «δεν είχαν ληφθεί τόσα μέτρα ασφαλείας για αποστολή του ΔΝΤ στην Αθήνα». Η Κριστίν ξαφνιάστηκε και δήλωσε την προτίμηση της στην ένστολη αστυνομία. «Γιατί;» ρώτησα. Δεν έλαβα απάντηση. Mήπως ο λόγος ήταν ότι η τρόϊκα ήθελε να είναι ορατή; Χωρίς τις αυτοκινητοπομπές, συνοδευόμενες από περιπολικά της αστυνομίας με τις σειρήνες τους να ουρλιάζουν, πώς θα γνώριζαν οι Ελληνες ότι η τρόϊκα είχε καταφθάσει και η χρεοδουλοπαροικία καλά κρατούσε; Η επιδίωξη τους να κάνουν εμφανές ότι βρίσκονταν στην Αθήνα και ότι την έχουν ξανά υπό τον έλεγχό τους ήταν τόσο έκδηλη όσο και λόγος να συνεχίσω το μάντρωμα τους στο Χίλτον .

Από την πρώτη μέρα το κλιμάκια της τρόϊκας στην Αθήνα προσπάθησαν να παραβιάσουν τον διαχωρισμό μεταξύ της πολιτικής και της τεχνικής πλευράς της διαπραγμάτευσης, τον οποίο είχαμε συμφωνήσει με τον Πιερ. Στις ερωτήσεις που υπέβαλαν στο υπουργεία περιλαμβάνονταν και κάποιες όπως αυτή; «Πώς σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε τα χρόνια ελλείμματα των συνταξιοδοτικών ταµείων, στη βάση των δημογραφικών στοιχείων της Ελλάδας;» Αν και αυτό ήταν ένα πολύ καλό ερώτημα, αφορούσε πολιτικές επιλογές και όχι την παράθεση δεδομένων ή την εκτίμηση της κατάστασης μας. Εν τω μεταξύ , τα αιτήµατα τους για δεδομένα ήταν τόσο εκτενή και ογκώδη που απαιτούσαν μια στρατιά δημοσίων υπαλλήλων και εβδομάδες ολόκληρες για να ικανοποιηθούν.

555

Στο µεταξύ, στο Brussels Group οι πολιτικές διαπραγµατεύσεις δεν οδηγούσαν πουθενά, χάρη σε ένα ισχυρό κοκτέιλ τακτικισµών της τρόϊκας που συνδύαζε το γαϊτανάκι της ευρωζώνης, το τέχνασµα της Πηνελόπης και την τακτική του Εθνικού Ύµνου της Σουηδίας (βλ. προηγούμενο κεφάλαιο). Για να είµαστε δίκαιοι, και η δική µας πλευρά είχε µερίδιο ευθύνης. Ο Νίκος Θεοχαράκης είχε το δύσκολο έργο να διαχειριστεί µια εξαρχής ετερογενή οµάδα που έσπασε ουσιαστικά στα δύο. Από τη µία ήταν η δική µου οµάδα εµπειρογνωµόνων, µεταξύ των οποίων ο Γκλεν Κιµ, το προσωπικό της Lazard κι η Έλενα Παναρίτη, και από τον άλλη ήταν η οµάδα νέων, καθ’ όλα συμπαθητικών και ικανών, στελεχών του Σύριζα, την οποία, ως επί το πλείστον, είχε συστήσει ο Γιάννης Δραγασάκης προεκλογικά (ως όφειλε). Το πρόβλημα ήταν ότι η δεύτερη οµάδα αντιμετώπιζε την οµάδα µου ως ξένο σώµα, παρά το γεγονός ότι κόµιζε στο δωµάτιο µεγάλη εµπειρία, χωρίς την οποία ήσασταν καταδικασµένοι!

Κι όταν αργότερα, καθ’ υπόδειξη του Αλέξη, επέστρεψε ο Χουλιαράκης στη διαπραγματευτική αποστολή µας στο Brussels Group, ακόµα υπό τον συντονισµό του Νίκου Θεοχαράκη, ο Χουλιάρακης και η παρέα των νέων στελεχών του Σύριζα αυτονομήθηκαν ακόµη περισσότερο. Το χειρότερο ήταν ότι στις συναντήσεις, ιδίως σε µια συγκεκριµένη και καίρια συνάντηση που έλαβε χώρα εκτάκτως στο Παρίσι, πρώτοι έµπαιναν ο Θεοχαράκης, ο Γκλεν κι η Έλενα στην αίθουσα, πέντε λεπτά πριν από την έναρξη των διαβουλεύσεων, δύο λεπτά πριν από την καθορισμένη ώρα κατέφθαναν οι τροϊκανοί (µε πρώτο πρώτο τον Κοστέλλο), τελευταίοι δε -έως και µισή ώρα καθυστερημένοι Χουλιαράκης με τα παιδιά του Σύριζα. Δεν είµαι σίγουρος αν το έκαναν αυτό λόγω ερασιτεχνισμού, ως δείγµα απόρριψης του Νίκου Θεοχαράκη, η απλώς επειδή ένοιωθαν ασφαλείς γνωρίζοντας ότι µιλούσαν απευθείας στο αυτί του πρωθυπουργού. «Μερικές φορές νιώθω σαν παιδονόμος», µου είπε κάποια στιγµή ο Νίκος, εκφράζοντας την απογοήτευση του.

Αντίθετα, αν και δεν είχε τίποτα το ουσιαστικό να προτείνει, και η μόνη ανησυχία της ήταν πώς να αποφύγει οποιανδήποτε συζήτηση σχετικά µε κάθε ζήτημα ουσίας, πόσο µάλιστα για την αναδιάρθρωση του χρέους, η τρόϊκα ήταν απολύτως προσηλωμένη στον στόχο της. Ο Νίκος µου ανέφερε ότι, όταν ο Γκλεν Κιµ µπήκε στην αίθουσα στην πρώτη συνεδρίαση του Brussels Group, ο Ντέκλαν Κοστέλλο διαμαρτυρήθηκε ακόµη µία φορά για την παρουσία του, όπως ακριβώς είχε κάνει τον Φεβρουάριο ενώπιον µου. Μόνο που αυτή τη φορά δε διαμαρτυρήθηκε λόγω της συµµετοχής μη Ελλήνων στην ελληνική αποστολή. Αντ’ αυτού είπε «Δεν µπορούµε να έχουµε κάποιον στην αίθουσα που εξειδικεύεται στις αναδιαρθρώσεις δημόσιου χρέους», αναφερόµενος στην εξαιρετική δουλειά του Γκλεν εκ µέρους της ισλανδικής κυβέρνησης, µε την οποία βοήθησε τον λαό της µικρής αυτής χώρας να απαλλαγεί από µεγάλο µέρος ενός μη βιώσιµου χρέους. Ο Νίκος φυσικά υποστήριξε τα δικαίωµά µας να έχουµε στην οµάδα µας όποιον εµείς επιλέγαµε, αλλά η τακτική του Κοστέλλο ήταν συγκεκριµένη: ήταν θερµός και πρόσχαρος µε τον Χουλιαράκη και τα παιδιά του Σύριζα και ψυχρός και απότομος µε τον Γκλεν, τον Νίκο και την Έλενα κλασική τακτική του διαίρει και βασίλευε.

Οι αστοχίες της δικής µας πλευράς έγιναν αισθητές και στην Αθήνα. Τα αιτήµατα της τρόϊκας για ανύπαρκτα δεδοµένα και στοιχεία τα οποία είχε ήδη στη διάθεση της μπορεί να είχαν καταντήσει γελοία, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα υπουργεία µας δεν κατάφερναν να ανταποκριθούν ακόµα και σε εύλογα αιτήµατα . Κάποιοι υπουργοί, ειδικά όσοι ανήκαν στην Αριστερή Πλατφόρµα, αρνήθηκαν να συνεργαστούν, με το σκεπτικό ότι η όλη διαδικασία ήταν µια κοροϊδία. Προφανώς κι είχαν δίκιο ότι τα κλιµάκια της τρόϊκας στην Αθήνα έπαιζαν θέατρο σε µια οφθαλμοφανή κοροϊδία. Όµως, η πολιτική της κυβέρνησης µας ήταν να τους δώσουµε µια τελευταία ευκαιρία να έρθουν στο τραπέζι της διαπραγµάτευσης, πριν από τα μέσα Απριλίου, µε µια σοβαρή πρόταση Αυτό απαιτούσε να τηρήσουµε τουλάχιστον εµείς τη συµφωνία µου µε τον Πιερ Μοσκοβισί, στο πνεύµα της συµφωνίας του Eurοgrοup της 20ης Φεβρουαρίου. Με την πεποίθηση ότι, εάν εκείνοι δε σοβαρεύονταν έως τα μέσα Απριλίου, το πολεµικό µας συµβούλιο θα διέκοπτε τις διαπραγµατεύσεις και θα προχωρούσαµε σε ρήξη µε τους δανειστές, αναρωτιόμουν γιατί οι υπουργοί µας της Αριστερής Πλατφόρµας δεν περίµεναν έως τότε προτού αρνηθούν να συνεργαστούν.

Το γεγονός ότι, τελικά, ο Αλέξης και το υπόλοιπο υπουργικό συμβούλιο αθέτησαν εκείνη τη συµφωνία µας δε νοµιµοποιεί την άρνηση τους κατά τη διάρκεια του Μαρτίου. Αν δεν πίστεψαν ότι τελικά ο Αλέξης θα τιμούσε τη συµφωνία µας, αυτός ήταν λόγος να παραιτηθούν και να τον καταγγείλουν όχι να παραµείνουν στην κυβέρνηση και να υπονοµεύουν τη στρατηγική την οποία είχαµε συλλογικά επιλέξει.

Με το υπουργεία µας είτε να χωλαίνουν είτε να μη θέλουν να συνεργαστούν µε τα κλιµάκια της τρόϊκας, µε τον Σαγιά και τον Θεοχαράκη περάσαµε ώρες διαπραγματευόμενοι µε κάποιους από τους συναδέλφους µου υπουργούς, µερικές φορές ικετεύοντας τους να απαντήσουν εγκαίρως και µε επάρκεια στα αιτήµατα της τρόϊκας για δεδοµένα και στατιστικά στοιχεία. Πολλές φορές αποτύχαμε να τους πείσουµε να το κάνουν. Τότε φτάσαµε στο σημείο να αναζητούµε τα στοιχεία από εναλλακτικές πηγές, εκτός του αρµόδιου υπουργείου, η να ζητάμε από τα συνεργάσιµα στελέχη ενός υπουργείου τις απαντήσεις που θα έπρεπε να µας είχαν δοθεί από άλλο υπουργείο.

Παρά τις αστοχίες της δικής µας πλευράς, δεν υπάρχει ίχνος αµφιβολία ότι υπεύθυνη για το αδιέξοδο ήταν η τρόϊκα. Ακόµη κι αν η οµάδα µας στις Βρυξέλλες και στα υπουργεία των Αθηνών είχε ενεργήσει µε τρόπο υποδειγµατικό, το αποτέλεσµα θα ήταν ακριβώς το ίδιο. Ο λόγος απλούστατος: Την άνοιξη του 2015 οι πιστωτές της Ελλάδας δεν είχαν διάθεση να διαπραγµατευτούν. Τελεία και παύλα. Είχαν αποφασίσει να αποκαταστήσουν την εξουσία τους σε επαρχία της αυτοκρατορίας τους που είχε εξεγερθεί και να εξασφαλίσουν ότι καµία από τις άλλες επαρχίες δε θα έµπαινε στον πειρασµό να κάνει το ίδια. Ενώ οι σχολιαστές στη Wall Street Jοurnal και στους Financial Tίmes διέκριναν ότι, τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Αθήνα, προέκυπταν αγεφύρωτες διαφωνίες όσον αφορά τους δnµοσιονοµικούς στόχους, τους φορολογικούς συντελεστές και τις διοικητικές µεταρρυθµίσεις, στην πραγµατικότητα συνέβαινε κάτι πιο γνώριµο και ευεξήγητο: το βαθύ ευρωπαϊκό κατεστηµένο εφήρµοζε µια µοντέρνα εκδοχή της διπλωµατίας των κανονιοφόρων, την οποία είχε πρώτη διδάξει η Βρετανική Αυτοκρατορία κατά τον 19ο αιώνα.

Ο Αλέξης, ο Σαγιάς και ο Παππάς το καταλάβαιναν. Παρόλο που, λίγο αργότερα και προς µεγάλη µου δυστυχία, εγκατέλειψαν τον στόχο μας να αναδιαρθρώσουμε το χρέος και να τερµατίσουµε τη λιτότητα πριν πέσει έστω και μία υπογραφή για νέα δάνεια, στις αρχές Μαρτίου φαίνονταν ακόμα διατεθειμένοι να αναλάβουν αποφασιστική δράση για να αποτρέψουν την ανακατάληψη των υπουργείων μας από την τρόικα. Ο Σαγιάς εργάστηκε ακούραστα για να κροτήσει τους ανθρώπους του τεχνικού κλιμακίου της τρόϊκας περιορισμένους στο Χίλτον, ενώ ο Παππάς απειλούσε να τους εκδιώξει εντελώς από τη χώρα. Πράγματι, στις 15 Μαρτίου, οπότε λάβαμε από το τεχνικό κλιμάκιο της τρόϊκας έναν γελοίο κατάλογο ερωτήσεων σχετικά με τις συντάξεις, τις οποίες ούτε η γερμανική κυβέρνηση δε θα μπορούσε ποτέ να απαντήσει για το δικό της συνταξιοδοτικό σύστημα, ο Αλέξης ξέσπασε «Αρκετά. Ως εδώ!»

Είχε δίκιο. οι ερωτήσεις δεν είχαν καμία σχέση με δεδομένα η στοιχεία. Ήταν καθαρά ερωτήσεις πολιτικής κρίσεως. Ήταν ερωτήματα που κανείς υπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων ή οικονομικών κραταιών χωρών δε θα μπορούσε να απαντήσει ικανοποιητικά. Το ώριμο και καλά χρηματοδοτημένο κράτος της Γερμανίας δεν έχει καταφέρει ακόμα να επεξεργαστεί ένα σχέδιο που θα καθιστούσε το συνταξιοδοτικό του σύστημα μακροπρόθεσμα βιώσιμο, λαμβανομένων υπ’ όψιν των δύσκολων δημογραφικών δεδομένων της Γερμανίας. Πώς θα μπορούσε η ελληνική κυβέρνηση να απαντήσει σε τέτοιες ερωτήσεις, δεδομένου ότι μόλις είχε αναλάβει την εξουσία, το κράτος ήταν χρεοκοπημένο και η κατάσταση στην κοινωνία ήταν τέτοια όπου μία στις δύο οικογένειες δεν είχε κανένα εργαζόμενο μέλος αλλά ζούσε μόνο με μία σύνταξη θέτοντας τέτοιου είδους ερωτήσεις στους δημόσιους υπαλλήλους που εργάζονταν στα πτωχευµένα ταμεία της κοινωνικής ασφάλισης, οι τεχνικοί εκπρόσωποι της τρόϊκας τους ωθούσαν να λειτουργήσουν κακή τη πίστει είτε έπρεπε να αρνηθούν να απαντήσουν, οπότε θα μπορούσαν να κατηγορηθούν για παράβαση της συμφωνίας μας, είτε θα εξαναγκάζονταν να προχωρήσουν πολύ πέραν των αρμοδιοτήτων τους , δεσμευόμενοι σε πολιτικές τις οποίες δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι από τη Βουλή να επιβάλουν.

Με την τηλεδιάσκεψης του Eurogrouρ Working Grouρ της 17ης Μαρτίου να πλησιάζει, στην οποία επρόκειτο να γίνει άλλος ένας απολογισμός των «διαπραγµατεύσεων», ο Αλέξης με διέταξε να δώσω εντολή στο Νίκο να καταστήσει σαφές ότι το τεχνικό κλιµάκια της τρόϊκας στην Αθήνα είχε υπερβεί την κόκκινη γραµµή στην οποία ο Μοσκοβισί κι εγώ είχαµε συµφωνήσει να µην προσπαθούν να φέρνουν την πολιτική διαπραγµάτευση στην Αθήνα από την πίσω πόρτα . Για να βεβαιωθώ ότι δε θα υπήρχε παρεξήγηση, κάθισα στο γραφείο του Αλέξη και συνέγραψα τη δήλωση που θα έκανε ο Νίκος, ώστε ο Αλέξης να τη διαβάσει πρώτος και να την εγκρίνει, κάτι που έκανε µόλις την είδε.

Η τηλεδιάσκεψη, που αποδείχθηκε ιστορική, ξεκίνησε µε τον συνήθη τρόπο, µε τους εκπροσώπους της τρόϊκας να εκθέτουν τις απόψεις τους. Ο Ντέκλαν Κοστέλλο µίλησε πρώτος, στη συνέχεια ο Μπενουά Κερέ και τελευταίος ο Πόουλ Τόµσεν. Και οι τρεις τους επανέλαβαν το ίδιο προβλέψιµο τροπάρι:

«Δε θα υπάρξει συµφωνία τον Απρίλιο, εκτός εάν η ελληνική πλευρά επιταχύνει τις διαδικασίες … Χρειαζόµαστε ολοκληρωμένη προσέγγιση. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ενισχυθεί η ένταση της δουλείας οι Έλληνες πρέπει να κατανοήσουν την ανάγκη να σεβαστούν τις δεσµεύσεις προηγούμενων κυβερνήσεων … θα ήταν κρίµα εάν η Αθήνα παραβίαζε τη διαδικασία των διαβουλεύσεων για τις οποίες έχει δεσμευτεί … Ανησυχούµε για την στάση της Αθήνας να προχωρεί σε μονομερείς ενέργειες … Mας προβληματίζει ο νέος νόµος για την καταπολέμηση της ανθρωπιστικής κρίσης καθώς και η πρόβλεψη που επιτρέπει σε οφειλέτες του κράτους να αποπληρώσουν το χρέος τους στο Δηµόσιο σε πολλές μικρές δασεία … Η διαδικασία δεν είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική … Αντιμετωπίζουν την αποστολή µας στην Αθήνα ως µια ενόχληση … »

560

«Είµαι στη δυσάρεστη θέση να αναφέρω ότι η συµπεριφορά των τεχνικών κλιµακίων των θεσµών στην Αθήνα, σύµφωνα µε τη γνώµη της κυβέρνησης µου και του πρωθυπουργού, παραβίασε τη συµφωνία που όριζε ότι το τεχνικό κλιµάκια στην Αθήνα θα συλλέγουν µόνο δεδοµένα και στοιχεία. Ο πρωθυπουργός µας, ως αποτέλεσµα, αναλαµβάνει πρωτοβουλία αµέσως να μεταφέρει τις διαπραγµατεύσεις στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο [σηµ.: δηλαδή στην επόµενη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ]. Η λύση πλέον πρέπει να αναζητηθεί όχι σε τεχνικό αλλά σε πολιτικό επίπεδο, το οποίο βρίσκεται πολύ πάνω από το επίπεδο του Eurogrouρ Working Grouρ. Με αυτή την έννοια δε νοµίζω ότι η σημερινή τηλεδιάσκεψη εξυπηρετεί κάποιον σκοπό και σαφώς και κατηγορηµατικά δεν είµαι εξουσιοδοτημένος να πω περισσότερα εδώ».

Για λίγα δευτερόλεπτα έπεσε σιωπή. Ο Βίζερ προσπάθησε να συνεχίσει, σαν να µην είχε μιλήσει ο Νίκος. Οι υπόλοιποι τον µιµήθηκαν, σε µια ιδιότυπη προσπάθεια να προσποιηθούν ότι η διαδικασία στο Eurogrouρ Working Grouρ για το ελληνικό ζήτημα µπορούσε να συνεχιστεί κανονικά. Σύµφωνα µε τις οδηγίες που του είχαµε δώσει ο Αλέξης κι εγώ, ο Νίκος άπλωσε το χέρι του στη συσκευή της τnλεδιάσκεψης και·πάτησε το πλήκτρο Off. Κοιτάξαµε ο ένας τον άλλον. Και χαµογελάσαµε, Ήταν µια στιγμή για την οποία νιώσαµε περήφανοι, αν και γνωρίζαµε ότι θα την πληρώναµε ακριβά- οι δυο µας ίσως. Σε λίγες ώρες οι διαρροές από τις συνήθεις πηγές κατέληγαν σε ρεπορτάζ σύµφωνα μετά οποία οι συνάδελφοι του Νίκου στο Eurogrouρ Working Grouρ χαρακτήριζαν έναν από τους πιο ευγενικούς, καλλιεργημένους, εκλεπτυσμένους, µετριοπαθείς και µε λαµπρές σπουδές Ευρωπαίους που γνωρίζω ως «βάρβαρο», «ηλίθιο», «Έλληνα ταξιτζή» και «δολιοφθορέα».

Tnv ίδια εκείνη μέρα ο Ντέκλαν Κοστέλλο έστειλε µέιλ στον Νίκο, για να µου το προωθήσει, με το οποίο µας προειδοποιούσε να µην καταθέσουµε το νομοσχέδιο για την καταπολέµηση της ανθρωπιστικής κρίσης προς ψήφιση στη Βουλή. Mας «συνιστούσε θερµά» να το συζητήσουνε µε τον Τόµας Βίζερ, τον Πόουλ Τόµσεν και τον ίδιο, πριν προχωρήσουµε το νομοσχέδιο. «Εάν το καταθέσετε, θα σημαίνει ότι προχωρήσατε µονοµερώς και κατά τρόπο αποσπασματικό, που δε συνάδει µε τις δεσµεύσεις σας», έγραφε στο μήνυµα του.

Ήταν το τέλειο δώρο, το σινιάλο που περίµενα για να περάσω αµέσως το νομοσχέδιο από τη Βουλή, δημοσιοποιώντας ταυτόχρονα το µέιλ του Κοστέλλο. Με τη δηµοσιοποίηση του εκθέταµε την αντίθεση της τρόϊκας στο σχέδιο να προσφέρουμε επείγουσα βοήθεια στις οικογένειες που την είχαν μεγαλύτερη ανάγκη. Όχι µόνο φαινόταν η απανθρωπιά τους σε όλο της το μεγαλείο, αλλά η στάση τους καταδείκνυε και την άνεση µε την οποία καταργούσαν, μετά έτσι θέλω, τον κατάλογο των µεταρρυθµίσεων τις οποίες είχα καταθέσει στο πλαίσιο της συµφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου και τον οποίο είχαν οι ίδιοι εγκρίνει σε εκείνη την επεισοδιακή τηλεδιάσκεψη της 24ης Φεβρουαρίου έναν κατάλογο η τέταρτη ενότητα του οποίου αφορούσε αυτά τα µέτρα για την καωταπολέµnσn της ανθρωπιστικής κρίσης!

Η κατακραυγή στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ήταν εκκωφαντική. Ο Κοστέλλο θα έπρεπε να κτυπάει το κεφάλι του στον τοίχο. Αλλά η τρόικα έµαθε καλά το µάθηµα της εκείνο: από τη 17η Μαρτίου και µετά ποτέ δε µας ξαναέστειλαν µέιλ, ή κάποιο άλλο έγγραφο, που να αποκάλυπτε τις προθέσεις ή τις προτάσεις τους. Μόνο προς το τέλος του Ιουνίου το έκαναν υπό τη µορφή του τελεσιγράφου που µας παρέδωσαν, κάτι σαν χαρακτηριστική βολή.

Το επόµενο πρωινό το τεχνικό κλιµάκιο της τρόϊκας κατευθύνθηκε προς το αεροδρόµιο. Πρώτη φορά µετά από πολλές εβδοµάδες ένιωθα ότι υπάρχουν ακόµα ελπίδες να επανέλθει η ενότητά µας στη βάση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για το τέλος της κρίσης, γραµµένου για τον ελληνικό λαό από την ελληνική κυβέρνηση. Αλλά για να πετύχουµε κάτι τέτοιο, έπρεπε όλοι να είμαστε το ίδιο έτοιµοι να κάνουµε µε τον Μάριο Ντράγκι, την Άνγκελα Μέρκελ και την Κριστίν Λαγκάρντ εκείνο που έκανε ο Νίκος στην πρώτη του τηλεδιάσκεψη μετά Eurogrouρ Working Grouρ: να πατήσουµε το πλήκτρο του Off.

Η σαγήνη της Μέρκελ

α χρόνια που ήταν στην αντιπολίτευση ο Αλέξης µιλούσε δημοσίως υποτιμητικά για τη Γερµανίδα καγκελάριο. Τα σαρκαστικά του σχόλια για τη «Φράου» ή τη «Μαντάµ» Μέρκελ είχαν κατακλύσει τον Τύπο, ενώ οι εκπρόσωποι του Σύριζα υπόσχονταν ότι µόλις αναλάµβαναν την εξουσία, θα έσκιζαν το µνηµόνιο, θα διέγραφαν το χρέος και θα πετύχαιναν κι άλλα κατορθώματα που δε συνήδαν µε τη δεδηλωμένη πρόθεσή τους να διαπραγµατευτούν µια νέα συµφωνία που θα κρατούσε την Ελλάδα στην ευρωζώνη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Αλέξης, συγκεκριµένα, είχε την εσφαλμένη πεποίθηση ότι δυνάµεις πέρα από την Ευρώπη, από τη Ρωσία και την Κίνα έως τις Ηνωµένες Πολιτείες της Αμερικής και το Ιράν, θα µας πρόσφεραν βοήθεια, ενώ οι χώρες της περιφέρειας της Ευρώπης θα βοηθούσαν µε κάποιον τρόπο να συγκρατηθεί το Βερολίνο γενικά και η κ. Μέρκελ ειδικότερα.

Αυτές οι πεποιθήσεις έρχονταν σε άµεση αντίθεση µε την άποψη που είχα επανειλημμένως διατυπώσει, ότι από όλους τους πιθανούς συµµάχους στην Ευρώπη και αλλού η κυρία Μέρκελ αποτελούσε τη μεγαλύτερη ελπίδα µας. Φυσικά, η άποψη µου εκείνη ανησυχούσε πολλούς, συµπεριλαµβανοµένου του Αλέξη, που περίµεναν από εµένα να στραφώ σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή n Ισπανία, για τις οποίες η Μέρκελ θα έπρεπε να αντιπροσωπεύει τον κοινό εχθρό. Ήµουν όµως πεπεισµένος ότι καµία κυβέρνηση ελλειµµατικής χώρας της ευρωζώνης δε θα τολµούσε να αντισταθεί στο Βερολίνο, ακόµα κι αν κατά βάθος το επιθυµούσε. Αντίθετα, το κλειδί της επιτυχίας µας βρισκόταν στην αποφασιστικότητα της Άvγκελας Μέρκελ να κρατήσει συµπαγή την ευρωζώνη, ως αποτέλεσµα του συντηρητισμού της και της απέχθειας της απέναντι σε δοµικές αλλαγές.

Από το 2010 έως το 2014 προσπαθούσα επίµονα να πείσω πολιτικούς διαφόρων κοµµάτων ότι ο µοναδικός τρόπος να υποχρεωθεί η καγκελάριος Μέρκελ να παρέµβει υπέρ µια σοβαρής ελάφρυνσης του χρέους και µιας λογικής συµφωνίας µε την Ελλάδα θα ήταν να της παρουσιάσουµε µια απλή επιλογή: είτε µας διώχνετε από την ευρωζώνη τώρα, αναλαβαίνοντας εσείς το πολιτικό κόστος, είτε µας βγάζετε τώρα από τη φυλακή οφειλετών κρατώντας µας στην ευρωζώνη. Ήµουν και παραµένω πεπεισµένος ότι, σε αντίθεση µε τον Bόλφγκανγκ Σόιµπλε, που θα άρπαζε την ευκαιρία να µας πετάξει έξω από την ευρωζώνη, η Άνγκελα Μέρκελ, έστω και απρόθυµα, θα απέφευγε την επιλογή του Grexit. Έτσι, από την ηµέρα που ανέλαβα το υπουργείο οικονοµικών, είχα µονίµως κατά νου τη Γερµανίδα ηγέτιδα, διασφαλίζοντας ότι δε θα κάναµε κάτι που θα την εµπόδιζε, αν το επέλεγε, να παρουσιάσει στην Μπούντεσταγκ τις προτάσεις µας για ανταλλαγή χρέους και την αναθεωρημένη ατζέντα µας των µεταρρυθµίσεων ως δική της λύση για την ελληνική κρίση. Το να της επιτρέψουµε να παρουσιάσει τις προτάσεις µας σαν δικές της ήταν µια αναγκαία συνθήκη για αξιοπρεπή συµφωνία. Αλλά δεν ήταν βέβαια ικανή. Για να της δώσουµε κίνητρο να υιοθετήσει τις προτάσεις µας έπρεπε να παραµείνουµε σταθεροί στις θέσεις µας απέναντι στις απειλές του Βόλφγκαvγκ και των παρατρεχάμενων του για το Grexit. Μόνο τότε ήταν πιθανό να παρέµβει η καγκελάριος.

Και εκεί αναπτύχθηκε σιγά σιγά η διαφορά ανάµεσα στον Αλέξn και σ’ εµένα. Ο Αλέξης είχε πολύ αρνητική γνώµη για τη Μέρκελ, την έβλεπε σαν έναν εχθρό που δε θα λύγιζε, εκτός αν η Ουάσινγκτον ή n Μόσχα ή κάποια άλλn δύναµη την υποχρέωνε να το κάνει. Εγώ, αντίθετα, την έβλεπα ως πραγματίστρια πολιτικό που, όταν δε θα είχε πια εναλλακτικές, θα έκανε το σωστό. Σε αντίθεση µε πολλούς συντρόφους µου, ούτε δαιµονοποιούσα τη Μέρκελ αλλά ούτε και προσδοκούσα ότι θα µας στήριζε χωρίς κάποιο βαθύτερο κίνητρο θεµελιωµένο στη δική µας αποφασιστικότητα. Έτσι, όταν µεσολάβησε µε πολύ χρήσιμο τρόπο πριν από το Eurogrouρ της 20ης Φεβρουαρίου, οι προσδοκίες µου επαλnθεύτnκαν: η καγκελάριος θα παρενέβαινε την τελευταία στιγµή, και ως έσχατη λύση, εφόσον φοβόταν ότι δε θα υποχωρούσαμε. Αντίστοιχα, όταν μετά από λίγες εβδοµάδες µας υποσχέθηκε ακόµη µία θετική παράβαση, ενδεχόµενο που στη συνέχεια εξαφανίστηκε κατά την επίσκεψη του Βίζερ στο διαµέρισµα µας, οι προσδοκίες µου επίσης επαληθεύτηκαν; η καγκελάριος δε θα υποχωρούσε, εκτός εάν δεν της αφήναμε εναλλακτική.

Αλλά ο Αλέξης έκρινε µε διαφορετικό τρόπο τη συµπεριφορά της Μέρκελ. Η παρέµβαση της λίγο πριν από την 20ή Φεβρουαρίου τον ώθησε στην εγκατάλειψη του αντιμερκελισµού του και, στο άλλο άκρο, στην καλλιέργεια Μεγάλων (κατά Ντίκενς) Προσδοκιών. Στη συνέχεια, αφότου καλλιεργήθηκαν οι Μεγαλύτερες Προσδοκίες του Αλέξn, η Μέρκελ µπορούσε να τις διαλύσει κατά βούληση, βυθίζοντας τον στα βάθη της απόγνωσης. Χρησιµοποιούσε όπως την εξυπηρετούσε την ικανότητα της να παίζει με τα συναισθήματα και τις προσδοκίες του Αλέξn: του έδινε ελπίδες, κατόπιν τις καταπόντιζε, αργότερα τις αναπτέρωνε.

Έκανα ότι μπορούσα για να αποδυναµώσω την επίδρασή της στον πρωθυπουργό, αναλύοντας τη συµπεριφορά της και υποστηρίζοντας ότι ο μοναδικός τρόπος να εξασφαλίσουµε µια αξιοπρεπή συµφωνία ήταν να φροντίσουμε να έχει συνεχώς την επίγνωση ότι δε φοβόμασταν να πατήσουµε το πλήκτρο του Off. Αλλά δεν τα κατάφερα. Τον Απρίλιο θα καταλάβαινα ότι ο Αλέξης είχε παραδοθεί στη σαγήνη της καγκελαρίου.

Θα ήταν λάθος όµως, αγαπητέ αναγνώστη, να θεωρήσεις ότι ο Αλέξης σαγηνεύτηκε εύκολα από τη Μέρκελ. Αντιστάθηκε. Όµως, η τελική σαγήνευση θεμελιώθηκε σε δύο πράγµατα: στην ψυχολογική κληρονοµιά του Ψυχρού πολέµου και στην εργατικότητα της Γερµανίδας καγκελαρίου. Ο Εµφύλιος (1946-49) και ο Ψυχρός Πόλεµος που ακολούθησε δίχασαν την ελληνική κοινωνία βάναυσα και βαθιά. Ακόµα κι’ όταν τα κομμουνιστικά καθεστώτα κατέρρευσαν µαζί µε την ΕΣΣΔ, µέρος της Αριστεράς συνέχισε να βλέπει τη Ρωσία ως εν δυνάµει φίλο και απελευθερωτή από την τρόϊκα, μετά πετροδολάρια που θα έστελνε ο Βλαντιµίρ Πούτιν να παίζουν σημαντικό ρόλο στα φαντασίωση εκείνn. Ο Αλέξης, αν και δε φαινόταν να διακατέχεται από τη φαντασίωση αυτή, δεν ήταν εντελώς απελευθερωµένος από την ελπίδα της. Πίστευε σε κάποια βοήθεια από τη Ρωσία. Όταν µου το είπε, προτού κερδίσουµε τις εκλογές, έκανα ό,τι μπορούσα για να τον μεταπείσω. «Η Ρωσία δεν είναι Κίνα», θυµάµαι να του λέω. Ακόµα και να ήθελε ο Πούτιν να µας στείλει µερικά δισ. µε αντάλλαγµα κάποιον αγωγό φυσικού αερίου, θα έπρεπε να πούµε «όχι». Για τρεις λόγους: Πρώτον, επειδή ο Πούτιν είναι αναξιόπιστος και οι Ρώσοι επιχειρηματίες, αδυνατούν να επενδύσουν σοβαρά ποσά µε µακροπρόθεσµο ορίζοντα Δεύτερον, η Ρωσία είναι η ίδια στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, οπότε ότι και να µας υποσχεθούν είναι άνευ ουσιαστικής αξίας. Τρίτον, ο Πούτιν ήταν εγκληματίας πολέµου ένας πράκτορας µυστικών υπηρεσιών που αιματοκύλισε την Τσετσενία µόνο και µόνο για να αναρριχηθεί στο Κρεµλίνο. ‘Ήθελε πραγματικά η κυβέρνηση µας, της οποίας οι µοναδικοί υποστηρικτές ήταν οι ανά την Ευρώπη προοδευτικοί πολίτες, να µπλεχθεί µε τον Πούτιν;

Παράλληλα, οι προβληματικοί κυβερνητικοί µας εταίροι, οι ΑΝΕΛ, είχαν την αντίθετη ιδέα: να προσχωρήσουμε, υπό µία έννοια, στις ΗΠΑ ώστε να απελευθερωθούμε έτσι από τη λαβή της κ. Μέρκελ. Στο διάλειµµα µιας συνεδρίασης του υπουργικού συµβουλίου ο υπουργός Άµυνας Πάνος Καµµένος µε πλησίασε λέγοντας µου να μην αφήνω τους Γερµανούς να µε κάνουν να ανησυχώ. «Σου έχω έτοιµα δισεκατοµµύρια δολάρια από την Αµερική και γραµµή ανταλλαγών µε τη Fed [σηµ.: την Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ] που θα καταστήσει ανώδυνη µια έξοδο από το ευρώ».1 Χαµογέλασα και κατέβαλα ιδιαίτερη προσπάθεια να μην του πω αυτό που σκεφτόμουν. Όµως εκείνος επέµεινε προτείνοντας µου μάλιστα να δεχθώ στο γραφείο µου φίλο του Ελληνοαµερικανό χρηματιστή από τη Νέα Υόρκη που θα µου εξηγούσε τι είχε κατά νου για το ανώδυνο Grexit που µου υποσχόταν. Ο Αλέξης, που άκουγε, έδειχνε να θεωρεί πως άξιζε να ερευνήσω την πιθανότητα. Ως ο υπουργός οικονοµικών µιας χώρας σε πεντάχρονη οικονομική αποπληξία, και µε τον Σόϊµπλε να µου χαρακτηρίζει το Grexit αναπόφευκτο, είχα υποχρέωση να το ψάξω.

Λίγο αργότερα συνάντησα τον φίλο χρηµατιστή του Καµµένου στο γραφείο µου, ο οποίος µου ορκιζόταν ότι η γραµµή ανταλλαγής ενός νέου εθνικού νοµίσµατος µε δισεκατοµµύρια δολάρια από τη Fed ήταν συμφωνημένη, µε το σύμβολο του Πωλ Βόλκερ πρώην προέδρου της Fed κι ενός από τους Αµερικανούς αξιωµατούχους που είχα σε εκτίμηση.2 «Και γιατί να µας δώσουν αυτήν τη γραµµή συναλλαγής;» τον ρώτησα. Σε αντάλλαγµα, µου απάvτησε, δικαιωµάτων υποθαλάσσιας έρευνας (για πετρέλαιο και φυσικό αέριο) που θα παραχωρούσε σε αµερικανικές εταιρείες. Αν αυτό ίσχυε, θα είχε κάποιο ενδιαφέρον. Για να διαπιστώσω όµως αν ίσχυε, έστειλα στον Τζέιµι Γκάλµπρεϊθ στη Νέα Υόρκη για να συναντήσει τους συνεργάτες του φίλου του Καµµένου που θα µας εξέθεταν όλες τις λεπτοµέρειες. Πράγµατι, η συνάρτηση έγινε στα γραφεία της εταιρείας του Πωλ Βόλκερ. Μόνο που, όπως αποκάλυψε ο Τζέιµι, επρόκειτο για φούσκα, για να μην πω για απάτη: Η «γραµµή ανταλλαγής» µε τη Fed ήταν όνειρο θερινής νυκτός ενώ η χρήση των γραφείων της εταιρείας του Πωλ Βόλκερ εξασφαλίστηκε από τους φίλους του Καµµένου µε ενοίκιο που πλήρωσαν για αίθουσα την οποία οι συνεργάτες του Βόλκερ νοίκιαζαν σε άσχετους …

Έως ότου εξηγήσω στον Αλέξη ότι ο θησαυρός του Καµµένου ήταν άνθρακές, ακριβώς όπως είχα φαντασθεί, ο Πούτιν του είχε πει, από µόνος του, να μην υπολογίζει σε εκείνον: «Αν θέλεις να µιλάµε, ναι, για να σε συµβουλεύω όµως», του είπε, σύµφωνα µε τον Αλέξη, συμπληρώνοντας: «Όμως μη βασίζεσαι πάνω µου. Πρέπει να τα βρεις με το Βερολίνο». Χωρίς την ελπίδα συµπαράστασης από ότι απέµενε από τις δύο υπερδυνάμεις του Ψυχρού Πολέµου, οι οποίες σύµφωνα µε την Αριστερή Πλατφόρμα και τον Καµµένο αντίστοιχα θα έφερναν δισεκατοµµύρια στη χώρα, ο Αλέξης βρέθηκε ξάφνου αντιµέτωπος µε εκείνο που του έλεγα χρόνια η λύση θα έρθει από τη Μέρκελ.

Αυτή η ωρίμανση απαιτούνταν. Δυστυχώς όµως η σαγήνη της καγκελαρίου, που την ενίσχυσε η εργασιομανία την οποία ο Αλέξης θα διαπίστωνε ιδίοις όαση σύvτοµα, τον οδήγησε στο άλλο άκρο από τον αρχικό του αντιμερκελισµό στην ελπίδα, και κάποια στιγµή στην πεποίθηση, ότι η Μέρκελ θα του έδινε µια «πολιτικά διαχειρίσιμη λύση», ανεξάρτητα από το εάν εκείνος ήταν έτοιµος να ενεργοποιήσει το δικό του σχέδιο μάχης εναντίον της στην περίπτωση που προσπαθούσε να τον συνθλίψει.

Στον απόηχο του αποτυχημένου Eurogrouρ της 9ης Μαρτίου ο Αλέξης είχε µιλήσει τηλεφωνικά µε τη Μέρκελ ζητώντας της να παρέµβει ξανά. Εκείνη αντέδρασε ζητώντας του να κάνει κάτι απλό: να πάρει την τελευταία έκδοση του μνημονίου και, παράγραφο παράγραφο, να καταγράψει ο Έλληνας πρωθυπουργός σε τι διαφωνούσε, τι αντιπρότεινε και πού συµφωνούσε. Αφού έκλεισαν το τηλέφωνο, µε κάλεσε για να µου αναθέσει τη δουλειά αυτή, Ήταν κάτι που μπορούσα να κάνω εύκολα, δεδοµένου ότι είχα προβεί σε προσεκτική µελέτη του μνημονίου, από την οποία είχε, άλλωστε, προκύψει το συµπέρασµα µου πως με το 70% των διατάξεων του μπορούσαµε «να ζήσουµε» και πως το τοξικό µέρος του μνημονίου συνωστιζόταν στο 30%.

Έµεινα ολόκληρο εκείνο το βράδυ στο γραφείο αντικρούοντας, άλλη µία φορά, τις δεκαπέντε παραγράφους του μνημονίου, όπως είχε διαµορφωθεί την τελευταίο φορά που έκατσαν κάτω να το «επικαιροποιήσουν» οι τροϊκανοί και η κυβέρνηση Σαµαρά. Κάτω από κάθε παράγραφο πρόσθεσα τη δική µου ερμηνεία και τις θέσεις της κυβέρνησης µας, όπως τις κατανοούσα. Με πράσινο µελάνι κατέγραψα τα σηµεία όπου συµφωνούσαµε, µε κόκκινο µελάνι τις διαφωνίες µας αλλά και τους λόγους για τους οποίους διαφωνούσαµε και µε µπλε µελάνι τις δικές µας αντιπροτάσεις στο µέτρο και τις προβλέψεις του μνημονίου. Έως το πρωί το αρχικό κείµενο των τεσσάρων σελίδων είχε γίνει είκοσι επτά σελίδες.

Την 20η Μαρτίου, τρεις µέρες πριν από την τηλεδιάσκεψη του Eurogrouρ Working Grouρ την οποία διέκοψε ο Νίκος Θεοχαράκης πατώντας το κουµπί Off, ο Αλέξης μετέβαινε στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ. Η Μέρκελ είχε προτείνει λόγω του αδιεξόδου στο Eurogrouρ Working Grouρ, να βρεθούν µετά το επίσημο γεύµα οι δυο τους, ώστε να συζητήσουν το κείµενο του μνημονίου όπως το είχα διαµορφώσει, µε τις δικές µας προσθήκες και διαφωνίες. Εκείνο το βράδυ το δείπνο των Ευρωπαίων ηγετών τράβηξε πολύ, μέχρι λίγο πριν από τα μεσάνυκτα. Ο Αλέξης, όπως µου είπε, πίστεψε ότι το τετ-α-τετ του µε τη Μέρκελ θα αναβαλλόταν. Κι όµως, η Άνγκελα Μέρκελ, παρά την εµφανή κούραση, τον πήρε σ’ ένα δωµάτιο συσκέψεων και πέρασε µαζί του ατελείωτες ώρες συζητώντας κάθε πρόταση, κάθε λέξη στο χρωματιστό 27σέλιδο κείµενο που είχα προετοιμάσει. Όταν τελείωσαν, η Μέρκελ τον συνεχάρη για το κείµενο εκείνο µάλιστα, όπως µου είπε ο Αλέξης µε περηφάνια, τον συνεχάρη δύο φορές. Τα συγχαρητήρια της, η εργασιομανία της και η λεπτομερής γνώση του ελληνικού µνηµονίου από µέρους της εντυπωσίασαν τον Αλέξn.

Η σαγήνη την οποία ασκούσε πάνω του µεγεθυνόταν αργά αλλά σταθερό. Κι όταν η καγκελάριος αποφάσισε να χτυπήσει αµείλικτα, σαν τον κυνηγό που ύστερα από ώρες αναµονής χτυπά αστραπιαία, στόχευσε τη µοναδική µορφή ισχύος που διέθετε ο Αλέξης: την ενότητά µας, τη σχέση του πρωθυπουργού µε τον υπουργό οικονοµικών µιας ενοικιαζόµενης χώρας, µιας στριμωγμένης κυβέρνnσης. Το εργαλείο που χρησιμοποίησε για να µας διχάσει ήταν ιδιοφυές: Δεδοµένης της απέχθειας των περισσότερων Ελλήνων απέναντι στον Σόϊµπλε αλλά και του σκεπτικισμού των περισσότερων Γερµανών έναντι εµού, πρότεινε στον Αλέξn να µας αφήσουν να αλλnλοακυρωνόµαστε στο επίπεδο του Eurogrouρ ενόσω εκείνοι, Mέρκελ και Τσίπρας, δούλευαν παρασκηνιακά ώστε να βρεθεί η λύση, η έντιµη συµφωνία. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Άνγκελα Μέρκελ πρότεινε έναν τρίτο βαθµό διαπραγµατεύσεων, πάνω από το Eurogrouρ αλλά κάτω από τη Σύνοδο Κορυφής. Σε αυτό το νέο επίπεδο, στο οποίο δε θα συμμετείχα ούτε εγώ ούτε ο Σόιµπλε, οι δυο τους (µέσω οικείων και έµπιστων τους εκπροσώπων) θα έφερναν την επίλυση υπερβαίνοντας τις αντιρρήσεις του Σόιµπλε, τον οποίο θα ακύρωνα εγώ στο Eurogrouρ.

Ο Αλέξης λάτρεψε την ιδέα. Και έτσι οργανώθηκε µυστική συνάντηση μεταξύ των απεσταλµένων τους στη Φρανκφούρτη. Ήταν η αρχή του λεγόμενου Frankfurt Grouρ, που (αν και απολύτως κρυφό) θα «καθόταν» πάντα από το Eurogrouρ, το οποίο είχε από κάτω του το Eurogrouρ Working Grouρ, με το Brussels Grouρ ακριβώς από κάτω. Ως αντιπρόσωπο της στο Frankfurt Grouρ η Μέρκελ επέλεξε τον Μάρτιν Σέλµαϊρ, Γερµανό αξιωµατούχο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Αλέξης επέλεξε τον Νίκο Παππά. Το πρόβλnµα όµως ήταν ότι, πριν καλά καλά η δική µας πλευρά κατανοήσει τι σήµαινε αυτό, η Μέρκελ επέµεινε (και πέτυχε) να συμμετάσχουν και «προσωπικοί» εκπρόσωποι του Μάριο Ντράγκι και της Κριστίν Λαγκάρντ, µε τον Μπενουά Κερέ να εκπροσωπεί τον Μάριο και τον πανταχού παρόντα Πόουλ Τόµσεν να εκπροσωπεί την Κριστίν Λαγκάρντ. Έτσι, το Frankfurt Grouρ κατάντησε να είναι µια αντανάκλαση του Eurogrouρ µε τρείς απώλειες: τον Βόλφγκανγκ, εµένα και τον Πιερ Μοσκοβισί, ο οποίος αντικαταστήθηκε από εκπρόσωπο του Γιουνκέρ, τον επίσης Γάλλο Λουκ Κολονιάτ.

Όπως αποδείχτηκε στην πράξη, το Frankfurt Grouρ δεν προσέφερε τίποτα. Όµως πέτυχε τον βασικό στόχο της Μέρκελ: τον παραγκωνισµό µου, τον οποίο απαιτούσαν το Βερολίνο και οι Βίζερ-Ντάισελµπλουμµ (για να μην αναφέρω και τον Αµερικανό πρέσβη στην Αθήνα). Ήταν ένα ευφυές τέχνασμα το οποίο πέτυχε να σπείρει τη διχόνοια στις τάξεις µας, κάνοντας τον Αλέξn µονίµως να ελπίζει ότι, όπου να ‘ναι, η Μέρκελ θα παρενέβαινε θετικά, θα υποχωρούσε.

Πολύ γρήγορα µετά τη συγκρότηση του Frankfurt Grouρ, το νοητικό τσουβάλιασμα στο ίδιο τσουβάλι του Σόιμπλε και εμού έβαλε μπρος τη διαδικασία ταύτισης μας στα μάτια των συντρόφων του πολεμικού συμβουλίου μας. Για τον Αλέξη, και περισσότερο για άλλα μέλη του πολεμικού συμβουλίου, ο Βόλφγκανγκ κι εγώ βρισκόμασταν πλέον νοητικά στο ίδιο πλαίσιο-δύο μονομάχοι που εξουδετέρωναν ο ένας τον άλλον. Και το τραγικότερο: Μέχρι τα μέσα Μαίου αυτό που είχε αρχίσει ως φιλοφρόνηση (ότι με το να θυσιαστώ είχα καταφέρει να εξουδετερώσω τον Σόιμπλε) μετατράπηκε σε ανυπόφορη κατηγορία εναντίον μου: ότι «τα είχα βρει» με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σχεδιάζοντας μαζί του, πίσω από την πλάτη της καγκελαρίου και του Αλέξη, την εισαγωγή των capital controls και την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.

Μια τόσο χονδροειδής ψευδής κατηγορία δε θα μπορούσε ποτέ να γίνει πιστευτή χωρίς βοήθεια από το εσωτερικό του πολεμικού μας υπουργικού συμβουλίου. Φαντάσου, αναγνώστη, τη φρίκη μου όταν ανακάλυψα ότι η κατηγορία δεν είχε απλώς υποβοηθηθεί, αλλά ότι βασιζόταν, ενδεχομένως και να είχε ξεκινήσει από ψευδείς αναφορές. που προέρχονταν από την Ελληνική Υπηρεσία Πληροφοριών την περιβόητη ΕΥΠ.

23 Μαρτίου 2015 μια (ίσως) σημαδιακή ημέρα

έχρι σήμερα πολλοί με ρωτούν; «Πότε άλλαξε ο Αλέξης;» Είναι μια ερώτηση στην οποία δεν αποκρίνομαι, δεδομένου ότι ποτέ δε θα μπορέσω να την απαντήσω ικανοποιητικά. Παρ’ όλα αυτά, ακούω τις απαντήσεις που δίνουν άλλοι με κάποιο ενδιαφέρον. Μία από αυτές με εντυπωσίασε ιδιαίτερα.

Στις αρχές του 2016 ήμασταν με τη Δανάη σε δείπνο με άλλο ζευγάρι, γνωστό σκηνοθέτη και τη σύζυγό του. Καθώς οι σύζυγοί μας καταπιάνονταν με το ίδιο ερώτημα («Πότε άλλαξε ο Αλέξης;»), ο σκηνοθέτης κι εγώ σιωπούσαμε, μέχρι που εκείνος ξαφνικά έσπασε τη σιωπή του απαντώντας στο ερώτημα εμφατικά. «Την 23η Μαρτίου 2015», είπε αφήνοντας με εµβρόντητο.

Με αφορμή την ακρίβεια και τη σιγουριά του, ρώτησα γιατί αυτή τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Όντας καλλιτέχνης της εικόνας, αντί να μου απαντήσει, έβγαλε ένα τάμπλετ για να μου δείξει δύο φωτογραφίες: στην πρώτη ήταν ο Αλέξης την ώρα που έμπαινε στην καγκελαρία κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψη του στο Βερολίνο την 23η Μαρτίου, λίγες μέρες μετά τη μεταμεσονύκτια συνάντηση του με τη Mέρκελ στις Βρυξέλλες τότε που εργάστηκαν μαζί πάντα στο χρωματιστό κείμενο που είχα ετοιμάσει. Στη φωτογραφία φαινόταν καταβεβλημένος. Η δεύτερη φωτογραφία είχε ληφθεί περίπου μία ώρα αργότερα, Tη στιγμή που έβγαινε συνοδευόμενος από την καγκελάριο Mέρκελ πάνω στο κόκκινο χαλί και με στρατιωτική φρουρά να αποδίδει τιμές. Φαινόταν περιχαρής.

«Ξέρεις τι σκέφτεται καθώς βγαίνει από την καγκελαρία;» ρώτησε ο φίλος μας.

«Δεν έχω ιδέα», του είπα.

«Τι διάολο θα κάνω τώρα με τον Βαρουφάκη; Αυτό σκέφτεται».

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑI….

——–

**Συνέχεια Διευκρίνησης από τη σύνταξη για το Γιάνη Βαρουφάκη και το Βιβλίο του:

498

(…) «Ακόμη είναι θεμιτό να έχουμε όλοι τις απόψεις μας γιά τον συγγραφέα και το έργο του. Όμως προκαλεί μεγάλη απορία το γεγονός, ότι για τόσα καίριας σημασίας γεγονότα, συζητήσεις, περιγραφές, με υπουργούς, πρωθυπουργούς, προέδρους, αλλά και με Ε.Ε., ΔΝΤ, τόσο καιρό-αρκετό νομίζω-δεν τόλμησε, (πλήν Γερούν Ντάισελμπλουμ τελευταία), αξιόπιστα κανείς, εδώ ή έξω, να διαψεύσει, κάτι, (όμως συγκεκριμένο και όχι γενικό και αόριστο), από τα τόσα αποκαλυπτικά, που αναφέρονται».

Γιατί τόσοι δημοσιογράφοι και δημοσιολογούντες, που κάνουν την «κλωστή τριχιά», που έχουν καταλογίσει στον Γιάνη Βαρουφάκη «όλα τα δεινά της χώρας», που τον έχουν «καταξεσκίσει» και απειλήσει με δικαστήρια, στρατοδικεία και …αγχόνες ακόμη, γιατί δεν έχουν κάνει τίποτε; Ούτε ένα (αρ.1) ρεπορτάζ για να καταρρίψουν τις -όπως ειρωνικά λένε- «μπαρούφες» του; Και ας αφορούν την Ελλάδα, που τόσο «κόπτονται», την Ευρώπη που τόσο «θαυμάζουν»…

 

Θεωρώ όμως ότι έχει πολύ σοβαρές ευθύνες για τα λάθη και τις παραλείψεις του, και που κατά την αναλογίαν (του), θα «πληρώνουμε» για πολλές 10ετίες. Όπως επίσης, δεν παραβλέπω, τις ιδιαίτερες γνώσεις και ικανότητες του, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, τον πατριωτισμό και το σεβασμό σε ιδέες και αρχές.

Και επειδή φρονώ, ότι είναι όχι μόνο ψευδείς και άδικες σχεδόν όλες, οι σε βάρος του κατηγορίες, είναι όχι μόνο πολύ μεροληπτική η απόκρυψη-της αληθινής ή μη-αφήγησης του, αλλά και «βγάζει μάτι» η «ειδική» στοχοποίηση του από εχθρούς και «φίλους», για αυτό θεωρώ χρέος μου να αφιερώσω-το χρόνο -στην (δική του) εξιστόρηση του ΤΟΤΕ. Και τα συμπεράσματα όλων μας…

 

 

Advertisements

Η (Αμερικανική) αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα. (Του Α. Χατζηστεφάνου, INFOWAR, Εκπομπή No 314, Κείμενο-Ηχητικό)

Standard

`

ίτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κανείς μαζύ τους, η Βενεζουέλα βρίσκεται σε πόλεμο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες και το σημαντικότερο όπλο που χρησιμοποιείται εναντίον της είναι τα μέσα ενημέρωσης.


Παρακολουθώντας τα διεθνή μέσα ενημέρωσης έχεις την εντύπωση ότι στη Βενεζουέλα επικρατεί διαρκώς γενικευμένη ανομία, οι άνθρωποι πυροβολιούνται στους δρόμους και φυσικά δεν έχουν ποτέ-μα πότε- χαρτί υγείας. Για να σκουπίσουν αυτά που δεν παράγουν, αφού σχεδόν πότε δεν έχουν και τίποτα να φάνε.


Και ενώ η κατάσταση είναι πραγματικά πάρα πολύ, μα πάρα πολύ δύσκολη, αρκεί να περπατήσεις μια μέρα στο Καράκας, για να συνειδητοποιήσεις ότι δεν έχει την παραμικρή σχέση με όσα ακούς και διαβάζεις στα ξένα ΜΜΕ.


«Και αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο, όπως εξήγησε στο INFOWAR o Ιγνάσιο Ραμονέ συγγραφέας και πρώην διευθυντής της monde-diplomatique. Η εκστρατεία παραπληροφόρησης για τη Βενεζουέλα ξεκίνησε από τις πρώτες εβδομάδες διακυβέρνησης Τσάβες.


Η εκστρατεία των μέσων ενημέρωσης κατά της Βενεζουέλας ή κατά του Τσάβες ξεκίνησε στους δύο μήνες (1998) αφού είχε αναλάβει την ηγεσία ο Τσάβες, και αφού ακόμα δεν είχε δηλώσει ότι ο στόχος του είναι η δημιουργία μιάς Σοσιαλιστικής Κυβέρνησης.


Αυτό το έκανε αργότερα το 2005. Ακόμη όμως και στους πρώτους δύο μήνες της θητείας του τα μέσα ενημέρωσης μιλούσαν για ένα δικτάτορα, για ένα Χίτλερ…

`

(INFOWAR, Με τον Αρη Χατζηστεφάνου,  Εκπομπή No 314, Η (Αμερικανική) αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα, ΗΧΗΤΙΚΟ) ΕΔΩ


ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ INFOWAR ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ

Ποια είναι όμως τελικά αυτή η δεξιά αντιπολίτευση της Βενεζουέλας που επιθυμεί να λάβει με κάθε τρόπο την εξουσία;
`

ΤΡΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ:

`
1.Aνθρωποι που καίνε ζωντανούς υποστηρικτές της κυβέρνησης και άλλοι που βάζουν τα περιττώματα τους σε σακούλες και τα πετάνε στους απέναντι;

2. Μετριοπαθείς δυνάμεις που ζητούν διάλογο με την κυβέρνηση και για τους οποίους δεν θα ακούσετε ποτέ από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης;

3. Μερικά επικοινωνιακά τρυκ που πρέπει να ακολουθήσεις εαν θέλεις να ανατρέψεις μία κυβέρνηση. Όπως ότι κανένας δεν τα κατάφερνε αν δεν είχε στο πλευρό του ένα δυό στρατηγούς και μερικές  ντουζίνες εξωνημένων εκδοτών και δημοσιογράφων;

Τελικά, ποια είναι η δεξιά αντιπολίτευση, που επιθυμεί να λάβει με κάθε τρόπο, την εξουσία;

ατ’ αρχήν δεν είναι μια και κατά δεύτερον δεν θέλει αναγκαστικά την εξουσία με κάθε τρόπο.

Η εικόνα βέβαια που αποκομίζεις αν παρακολουθήσεις τα διεθνή μέσα ενημέρωσης είναι ότι η αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα αποτελεί ένα συμπαγές σώμα ηρωϊκών πολιτικών οι οποίοι εκπροσωπούν όλους τους υπόδουλους Βενεζουελάνους.

Κατ’ αρχήν βέβαια η αντιπολίτευση δεν πλειοψηφεί. Και αυτό της το απέδειξε ο λαός της Βενεζουέλας σε περίπου 25 εκλογικές αναμετρήσεις από τις οποίες η δεξιά αντιπολίτευση κέρδισε 2 ή 3 φορές.

 Σύμφωνα μάλιστα με δικά τους γκάλοπ η αποδοχή τους από τον κόσμο είναι σήμερα κάτω από το 20%. Χαμηλότερη δηλαδή και από αυτή του Μαδούρο. Κυρίως όμως αυτό το πολιτικό σώμα δεν είναι συμπαγές.

 Για την ακρίβεια είναι τόσο διασπασμένο, που θα έκανε τα κόμματα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς της Ευρώπης να τρομάζουν από τον φραξιονισμό του.

 Τα εξηγούσε με ολίγη περισσότερη σοβαρότητα ο Gregory Wilper, αρχισυντάκτης του REAL NEWS Network και συγγραφέας του Βιβλίου «Changing Venezuela»:

«Είναι πολύ διχασμένοι εσωτερικά. Και αυτό είναι εναντίον τους. Υπάρχει ριζοσπαστική αντιπολίτευση που κατά βάση θέλει να κάνει μια εξέγερση, αλλά υπάρχει και ένα μέρος της αντιπολίτευσης που θα προτιμούσε μια πιο ομαλή μετάβαση σε μια νέα κυβέρνηση.

Αυτή διαπραγματεύεται με το Μαδούρο και απορρίπτει αυτά τα καλέσματα βίας.

 Στην πραγματικότητα αρκετοί σημαντικοί ηγέτες της αντιπολίτευσης, έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν θέλουν να αναγνωρίσουν τον Γκουαϊντο ως Πρόεδρο της Βενεζουέλας. Δεν πιστεύουν ότι αυτή θα ήταν η σωστή πορεία γιατί αυτή η πορεία που έχουν επιλέξει είναι πολύ επικίνδυνη. Θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία στρατιωτική σύγκρουση, σε εμφύλιο πόλεμο.


Αρκετοί υποστηρίζουν ότι η απόφαση του Γκουαϊντο να αυτοανακηρυχθεί πρόεδρος αιφνιδίασε ακόμη και ορισμένους από τους συγκεντρωμένους που παρακολουθούσαν την ομιλία του και σίγουρα αιφνιδίασε μια παληά γενιά πολιτικών, οι οποίοι ουδέποτε έσωσαν τη συγκατάθεση τους, και αυτοί υποστηρίζει ο Gregory Wilper, αποτελούν το 50% της δεξιάς αντιπολίτευσης.

Και να αμαυρωθεί το -με όποια λάΘη-Παράδειγμα.

Η «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Trump   στη  Βενεζουέλας  ΕΝΝΟΕΙ   Τα πλούτη   της: Το χρυσό, το φυσικό αέριο, τα διαμάντια, το πετρελαιο, το σίδηρο, το νερό, το αλουμίνιο.

Υπάρχουν πολλοί παληοί πολιτικοί για παράδειγμα «Οι Άξιον Δημοκράτικα» με ηγέτη τον Χένρυ Ραμούσαγιου. Αν και προσωπικά πιστεύω πως είναι τρελλός, ενίοτε είναι ένας από τους πιο λογικούς ηγέτες της αντιπολίτευσης, και έχει προσφερθεί να διαπραγματευθεί, μάλιστα μέσα στο παρελθόν έχει διατελέσει και πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης.

Υπάρχουν επίσης και άλλοι για παράδειγμα ο Κλάουντιο Φερμίν που ήταν ο υπεύθυνος της προεκλογικής εκστρατείας του Χένρυ Φαλκόν, τον υποψήφιο ενάντια στο Μαδούρο το 2018. Και είναι πολύ σημαντικός ηγέτης.
Φυσικά κανείς από αυτούς δεν έχει πολύ μεγάλη υποστήριξη. Κανείς από τους ηγέτες της αντιπολίτευσης δεν έχει αλλά αν θέλουμε να υπολογίσουμε το βάρος που έχει ο καθένας στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης, υπολογίζουμε πως είναι 50-50;

Το πρόβλημα όμως είναι ότι στη Δύση δεν μαθαίνουμε σχεδόν ποτέ για την ύπαρξη μιάς μετριοπαθούς δεξιάς αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα. Και σίγουρα δεν μαθαίνουμε ποτέ για την ύπαρξη μιάς άλλης αντιπολίτευσης η οποία ασκεί κριτική στο Μαδούρο από τα Αριστερά…Η αντιπολίτευση η οποία βρίσκεται ακόμα και στο εσωτερικό του κόμματος του και τον κατηγορεί ότι το τελευταίο διάστημα έχει επιβάλλει αρκετά νεοφιλεύθερα μέτρα.
 

 Ίσως γιατί καμμιά από αυτές τις ομάδες της αντιπολίτευσης δε χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ, οι οποίες φροντίζουν να προβάλλουν στα Διεθνή ΜΜΕ μόνο τους δικούς τους ανθρώπους.

 Η πιο μετριοπαθής αντιπολίτευση αποτελεί σχεδόν τη μισή από τη συνολική αντιπολίτευση, όσον αφορά την ηγεσία και τη λαϊκή υποστήριξη δεν καλύπτονται από τα Δυτικά ΜΜΕ. Αυτή τη στιγμή είναι παντελώς ανύπαρκτη.

Αντιθέτως όλη η κάλυψη από τα ΜΜΕ εστιάζεται στη ριζοσπαστική αντιπολίτευση και αυτή τελικά κερδίζει όλη τη διεθνή υποστήριξη. Κυρίως από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Αυτός ίσως είναι και ο λόγος που η πιο μετριοπαθής αντιπολίτευση έχει αποδυναμωθεί και υπονομευθεί εντελώς. Αλλά πιστεύω πως η μόνη επιλογή είναι αυτή μέσω μιάς διαπραγμάτευσης μεταξύ της κυβέρνησης και της μετριοπαθούς αντιπολίτευσης.

 Όταν ο Wilper αναφέρεται σε ριζοσπαστική αντιπολίτευση εννοεί τις δυνάμεις της άκρας δεξιάς και φασιστικά μορφώματα που εδώ και χρόνια προσπαθούν να ανατρέψουν πραξικοπηματικά τις κυβερνήσεις Τσάβες και Μαδούρο. Αυτές τις ομάδες δηλαδή που βράβευσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το βραβείο Ζαχάρωφ. Μάλλον επειδή πυροβολούσαν αστυνομικούς ή καίγαν ζωντανούς υποστηρικτές του Μαδούρο και τοποθετούσαν βόμβες σε οχηματοπομπές των δυνάμεων ασφαλείας.

Τα εξηγούσε ο καθηγητής πολιτικών επιστημών στη Βέρνερ: «Κάποιοι από τους ανθρώπους της αντιπολίτευσης δικαιολογούν τις βίαιες πρακτικές ορισμένων διαδηλωτών λέγοντας ότι απλώς αντεπιτεθήκαμε, υπήρχε αστυνομική καταστολή και αυτή ήταν η απάντηση μας. Το 2014, όταν αντεπιτέθηκαν, όπως λένε, σκότωσαν έξη εθνοφρουρούς και έναν ή δύο αστυνομικούς.

Δεν αμφισβητώ βέβαια ότι υπήρξε κατάχρηση εξουσίας από την πλευρά των δυνάμεων ασφαλείας και κάποιοι από τους εθνοφρουρούς και από τις δυνάμεις ασφαλείας τελικά φυλακίσθηκαν μετά τις διαδηλώσεις του 2017.»

Αλλά η αλήθεια είναι ότι στις ΗΠΑ τον Καναδά ή σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου εάν οι διαδηλωτές πυροβολούσαν εθνοφρουρούς ή αστυνομικούς ξέρουμε πολύ καλά ποια θα ήταν τα αποτελέσματα.

Την τελευταία φορά που η Αμερικανική Αστυνομία βρέθηκε αντιμέτωποι με ένοπλους διαδηλωτές, αν δεν μας απατά η μνήμη μας, ήταν με την οργάνωση «Μαύροι Πάνθηρες» και την αντίδραση της την θυμόμαστε, η Αστυνομία άρχισε να εκτελεί δεκάδες μέλη της οργάνωσης και να φυλακίζει τα υπόλοιπα.

΄
Όταν όμως οι ένοπλοι είναι δεκάδες παιδιά μπορούμε να περιγράφουμε με υπερηφάνεια τα έργα τους. Τα εξηγούσε ο δημοσιογράφος Μάξ Μπλιούμενταλ:

«Η New York Times και πολλά άλλα μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν αγιογραφίες για τον Λεοπόλδο Λόπεζ ως τον σωτήρα του κόσμου. Και αυτό που είναι ακόμη πιο τρελό είναι ότι δημοσίευσαν ακόμη και άρθρα που παραδέχονταν ότι η αντιπολίτευση διεξήγαγε ένα πόλεμο ενάντια στο κράτος της Βενεζουέλας. Θυμάμαι την Ουάσιγκτων Πόστ που δημοσίευσε ένα σχεδόν σουρεαλιστικό θέμα: Παρουσίαζε όλες τις δημιουργικές χρήσεις όπλων που είχε εφεύρει η αντιπολίτευση. Όπως το να κολλάς καρφιά στην άκρη των κονταριών και να φτιάχνεις αυτοσχέδια όπλα.

Βλέπουμε επίσης ολμοβόλα, κάτι πολύ παρόμοιο με την Νικαράγουα που τα μέσα ενημέρωσης δεν εξυμνούν απλώς τη βία αλλά με κάποιους τρόπους επιδοκίμαζαν την εφευρετικότητα των νέων μορφών βίας που ασκούσε η αντιπολίτευση.

Ως γνωστόν η Ουάσιγκτων Πόστ είναι κάτι σαν τον τσελεμεντέ του αναρχικού στηρίζοντας νέες τεχνικές στο αντάρτικο πόλεων. Αρκεί οι αντάρτες να είναι ελαφρώς φασίστες και κυρίως να χρηματοδοτούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες .

Θυμόμαστε ακόμη τα μιντιακά πραξικοπήματα της Λατινικής Αμερικής. Θυμόμαστε ότι ποτέ κανένας δεν επιχείρησε να ανατρέψει μία δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση, αν δεν είχε στο πλευρό του μερικούς στρατηγούς και μερικούς παρακρατικούς εκδότες. Και δημοσιογράφους.

Στον απόηχο πραξικοπήματος στη Βενεζουέλα διαπιστώνουμε ότι αν και ορισμένοι ξέχασαν να εξασφαλίσουν τη στήριξη των στρατηγών δεν ξέχασαν να ζητήσουν την στήριξη των δημοσιογράφων. Συζητάμε με τον συγγραφέα και πρώην δημοσιογράφο της monde-diplomatique Ιγνάσιο Ραμονέ, για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τα διεθνή μέσα ενημέρωσης την εικόνα της Βενεζουέλας. Θυμάται για εμάς ιστορίες από την Κούβα την Χιλή και την Νικαράγουα και αναρωτιέται εάν τελικά έχει αλλάξει το παραμικρό από το «εγχειρίδιο ανατροπής» Αριστερών Κυβερνήσεων.

Οι Μότσο Κούμο που ακούτε είναι ένα από τα πιο πολιτικοποιημένα συγκροτήματα της Βενεζουελάνικης χίπ-χόπ σκηνής και είναι τόσο υπέρ του Τσάβες, που υποπτευόμαστε ότι ενδέχεται να διαφωνούσε μαζί τους και ο ίδιος. Στο συγκεκριμένο τραγούδι μιλάνε για διεφθαρμένους πολιτικούς και δημοσιογράφους, αλλά και για τις συνεχείς απειλές των Ηνωμένων Πολιτειών για επέμβαση. Και ο τίτλος του τραγουδιού: «Σε καιρό πολέμου»!

ίτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κανείς μαζύ τους, η Βενεζουέλα βρίσκεται σε πόλεμο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες και το σημαντικότερο όπλο που χρησιμοποιείται εναντίον της είναι τα μέσα ενημέρωσης.

Παρακολουθώντας τα διεθνή μέσα ενημέρωσης έχεις την εντύπωση ότι στη Βενεζουέλα επικρατεί διαρκώς γενικευμένη ανομία, οι άνθρωποι πυροβολιούνται στους δρόμους και φυσικά δεν έχουν ποτέ-μα πότε- χαρτί υγείας. Για να σκουπίσουν αυτά που δεν παράγουν, αφού σχεδόν πότε δεν έχουν και τίποτα να φάνε.

Και ενώ η κατάσταση είναι πραγματικά πάρα πολύ μα πάρα πολύ δύσκολη, αρκεί να περπατήσεις μια μέρα στο Καράκας, για να συνειδητοποιήσεις ότι δεν έχει την παραμικρή σχέση με όσα ακούς και διαβάζεις στα ξένα ΜΜΕ.

«Και αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο, όπως εξήγησε στο INFOWAR o Ιγνάσιο Ραμονέ συγγραφέα και πρώην διευθυντής της monde-diplomatique. η εκστρατεία παραπληροφόρησης για τη Βενεζουέλα ξεκίνησε από τις πρώτες εβδομάδες διακυβέρνησης Τσάβες.

Η εκστρατεία των μέσων ενημέρωσης κατά της Βενεζουέλας ή κατά του Τσάβες ξεκίνησε στους δύο μήνες (1998) αφού είχε αναλάβει την ηγεσία ο Τσάβες, αφού ακόμα δεν είχε δηλώσει ότι ο στόχος του είναι η δημιουργία μιάς Σοσιαλιστικής Κυβέρνησης. Αυτό το έκανε αργότερα το 2005. Ακόμη όμως και στους πρώτους δύο μήνες της θητείας του τα μέσα ενημέρωσης μιλούσαν για ένα δικτάτορα για ένα Χίτλερ.

Μιλώντας στους συναδέλφους μου Μυρτώ Συμεωνίδου και Θάνο Τσιάντα, ο Ιγνάσιο Ραμονέ εξήγησε ποια ήταν τα αποτελέσματα της προπαγάνδας ακόμη και ανάμεσα σε ανθρώπους που αρχικά θέλησαν να στηρίξουν το εγχείρημά του Τσάβες: «Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εκστρατεία, το αποτέλεσμα ήταν ότι όχι μόνο ο απλός κόσμος ή ότι μόνο αυτοί οι οποίοι δεν συμφωνούν με την επανάσταση, αλλά και ο κόσμος από την Αριστερά, άρχισε να αναρωτιέται για το αν στη Βενεζουέλα υπάρχει Δημοκρατία ή ένα αυταρχικό καθεστώς.Η υποστήριξη προς τη Βενεζουέλα άρχισε να μειώνεται. Στόχος των μέσων ενημέρωσης ήταν να καταστρέψουν την αίγλη που θα μπορούσε να έχει η Μπολιβιριανή Επανάσταση. Παράλληλα δημιουργούσαν ένα τείχος από ψέματα ώστε η Βενεζουέλα να μην αποτελεί παράδειγμα για τις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής.

»Η προσωπική μου επαφή με αυτό το είδος της παραπληροφόρησης, ήρθε εκείνο το πρωϊνό του 2002 όταν πραξικοπηματίες με την στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών επιχείρησαν να ανατρέψουν τον δημοκρατικά εκλεγμένο Πρόεδρο της Βενεζουέλας. Στην αίθουσα σύνταξης του BBC στο Λονδίνο επικρατούσε μια περίεργη αμηχανία. Σχεδόν 48 ώρες μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος κανένα κείμενο του BBC δεν χρησιμοποιούσε τις λέξεις πραξικόπημα, δικτατορία, ή έστω ανατροπή μιάς δημοκρατικά εκλεγμένης Κυβέρνησης. Όλα τα μέσα ενημέρωσης προτιμούσαν τότε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, να αναμασούν τις ανακοινώσεις του State Department.

»Γνωρίζουμε ότι η κρίση προκλήθηκε από ενέργειες της Κυβέρνησης Τσάβες. Η Κυβέρνηση απαγόρευσε την πραγματοποίηση ειρηνικών διαδηλώσεων. Άνοιξε πυρ εναντίον άοπλων διαδηλωτών με αποτέλεσμα να σκοτωθούν (10) δέκα και να τραυματισθούν άλλοι (100) εκατό. Ύστερα από αυτές τις εξελίξεις συστάθηκε Προσωρινή Κυβέρνηση για τη διακυβέρνηση της χώρας.»

»Σχεδόν κάθε λέξη από την Ανακοίνωση του State Department ήταν ψευδής ή κατάλληλα τοποθετημένη στην πρόταση για να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις. Παρ’όλα αυτά ήταν η συγκεκριμένη Ανακοίνωση που «έδωσε τη γραμμή» στη συντριπτική πλειονότητα των Διεθνών μέσων ενημέρωσης. Και αυτή η «γραμμή» δεν άλλαξε ποτέ. Είτε στην Προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών βρισκόταν ο Τζώρτζ Μπους ή ο Νομπελίστας της Ειρήνης Μπαράκ Ομπάμα ή αυτός ο «διαβολικά καλός» Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τράμπ.

Στο πέρασμα των χρόνων Αμερικανικά και Ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, έδωσαν τον καλύτερο τους εαυτό με παρεμβάσεις που συχνά περνούν απαρατήρητες στο ευρύ κοινό. Αποτελούν στοχευμένες επιχειρήσεις επηρεασμού της κοινής γνώμης.

Ο Ιγνάσιο Ραμονέ θυμήθηκε για εμάς ένα από τα εκατοντάδες περιστατικά των τελευταίων δύο δεκαετιών: «ένα από τα Ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης που επιτίθενται περισσότερο στη Βενεζουέλα είναι η Εφημερίδα Ελ Παϊς της Ισπανίας. Θυμάμαι ότι όταν ο Τσάβες βρισκόταν στο χειρουργείο είχε δημοσιεύσει στην πρώτη σελίδα της Εφημερίδας μία φωτογραφία του Τσάβες στο χειρουργείο, για να δείξει την αδυναμία του ηγέτη και έτσι την αδυναμία της Επανάστασης.

Έγραφε ότι «αν δεν χειρουργηθεί αμέσως θα πεθάνει». Αυτό δεν αποτελούσε είδηση γιατί όλος ο κόσμος το ήξερε. Ο Τσάβες ήταν άρρωστος και σίγουρα θα περνούσε από το χειρουργείο. Ακόμη όμως ύστερα από λιγές ώρες αποδείχθηκε ότι και αυτή η φωτογραφία ήταν ψεύτικη. Πάρθηκε από ένα βίντεο πέντε χρόνια πριν και δεν ήταν καν ο Τσάβες ο ασθενής. Αυτό είναι ένα ισχυρό παράδειγμα πως πολλά μέσα, όπως η Ελ Παϊς , που υποτίθεται έχουν κύρος, δημοσίευαν πληροφορίες για να βλάψουν τον Ούγκο Τσάβες.»

Το παράδειγμα του Ραμονέ πληροί όλες τις προϋποθέσεις ενός καραμπινάτου Fake news. Ξέρεις από αυτά για τα οποία θα σε κυνηγάνε σε λίγο η Ευρωπαϊκή Ένωση, και θα σε αποκλείουν, λέει, η Google και το Facebook. Για την περίπτωση της Βενεζουέλας όμως αυτά τα Fake news, είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Ο Ιγνάσιο Ραμονέ έχει περάσει τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του καταγράφοντας και ανατρέποντας τα προπαγανδιστικά επιχειρήματα μιάς αυτοκρατορίας και των μέσων ενημέρωσης που την υπηρετούν. Και η περίπτωση της Βενεζουέλας του θυμίζει το επαναλαμβανόμενο μοτίβο που είχε συναντήσει στις περιπτώσεις της Κούβας, της Χιλής και της Νικαράγουας. Για αυτά όμως έχει ιστορίες να μας διηγηθεί σε λιγάκι..

Ο Ιγνάσιο Ραμονέ μιλά για την επίθεση εναντίον της Βενεζουέλας: « Όχι γιατί τα πράγματα είναι ρόδινα στη Βενεζουέλα, ακριβώς το αντίθετο και μάλιστα ο Τσάβες και ο Μαδούρο έχουν τεράστιο μερίδιο ευθύνης, αλλά στη συντριπτική τους πλειονότητα τα ρεπορτάζ που φθάνουν σε εμάς είναι ψευδή ή παραπλανητικά». Και σε αυτό το σημείο οι Classes έχουν την ευγενή καλοσύνη να μας προετοιμάζουν για τις επόμενες δηλώσεις του Ραμονέ. Τραγουδούν για τρείς χώρες οι οποίες έπεσαν θύματα των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Κούβα, η Χιλή και η Νικαράγουα.

Ο Ιγνάσιο Ραμονές έχει τρεις ιστορίες παραπληροφόρησης να μας διηγηθεί για κάθε μία από αυτές:
«Η επίθεση που πραγματοποιείται εναντίον της Βενεζουέλας δεν είναι πρώτη ούτε η πρώτη επίθεση εναντίον μιάς Επανάστασης. Στη Λατινική Αμερική μπορώ να θυμηθώ τρία παρόμοια περιστατικά.

«Κατ’άρχήν είχαμε την περίπτωση της Κούβας από το 1959 έχουμε μια διαρκή εκστρατεία εναντίον της Κούβας. Παραμορφώνουν την πραγματικότητα. Η περίπτωση όμως που παρουσιάζει μεγαλύτερες ομοιότητες με τη Βενεζουέλα είναι η επίθεση εναντίον της Χιλής στα χρόνια του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Ο εκδοτικός όμιλος Μερκούριο ο οποίος ήταν και κυρίαρχος εκείνη την εποχή, προσπάθησε με δόλιο τρόπο να διαστρεβλώσει την πραγματικότητα. Διέδιδε φήμες ώστε να προκαλέσει φόβο και πανικό στον πληθυσμό της χώρας. Και με αυτόν τον τρόπο προετοίμασε ενεργά το έδαφος για το πραξικόπημα της 11ης Σεπτεβρίου 1973 εναντίον του Σαλβαδόρ Αλιέντε.

Οι ομοιότητες με τη Χιλή είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Ο τρόπος με τον οποία τα τοπικά μέσα ενημέρωσης προετοίμαζαν το έδαφος για την εξωτερική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ερασιτεχνικά εμφανής. Θα λέγαμε ότι αποδεικνύει πως οι Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και το State Department δεν μπήκαν στον κόπο να ανανεώσουν τα εγχειρίδια προπαγάνδας τους απ’το 1973.

Ο συνταγματάρχης Oliver North για να γίνει ο πρόεδρος της NRA: «Oliver Νorth είναι ένας Αληθινός Ήρωας και Πολεμιστής για την Ελευθερία»

Και η ιστορία συνέχισε να επαναλαμβάνεται μονότονα. Είχε έρθει η σειρά της Νικαράγουας να γνωρίσει πως τα τοπικά μέσων ενημέρωσης μπορούν να μετατραπούν σε πηγές παραπληροφόρησης για ολόκληρο τον πλανήτη. Κυρίως όμως πώς να προετοιμάζεις το έδαφος για μια εξωτερική επέμβαση.

Στην Νικαράγουα κατά την διάρκεια της Επανάστασης των Σαντινίστας, υπήρχε ένας κυρίαρχος όμιλος μέσων ενημέρωσης που ξεκίνησε εκστρατεία παραπληροφόρησης. Ο στόχος τους ήταν να προκαλέσουν την παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών για την υποστήριξη των Κόντρας. Δημιούργησαν έτσι μια εικόνα σε Παγκόσμιο επίπεδο, η οποία παραμόρφωνε ολοκληρωτικά όσα συνέβαιναν στη Νικαράγουα.

Η περίπτωση της Νικαράγουας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα Αμερικάνικά μέσα ενημέρωσης δεν επιχειρούσαν απλώς να διαστρεβλώσουν όσα συνέβαιναν στη χώρα, αλλά προσπαθούσαν και να συγκαλύψουν και τη δική τους παρέμβαση.

Η Ουάσιγκτων δεν έκρυψε ποτέ ότι ενίσχυσε τις παραστρατιωτικές δυνάμεις των Κόντρας, που μάχονταν τους Σαντινίστας. Έκρυψε όμως ότι για να εξασφαλίσει τα χρήματα πουλούσε όπλα στο Ιράν. Οι πρώτες καταγγελίες το 1986, αναφέρουν ότι τα όπλα δόθηκαν με αντάλλαγμα την απελευθέρωση αιχμαλώτων. Ο Αμερικανός τότε Πρόεδρος Ρόναλντ Ρήγκαν όμως βγαίνει σε Εθνικό Δίκτυο το Νοέμβριο του 1986 και διαψεύδει τις κατηγορίες. Παρά τις υποκριτικές και ψευδείς ιστορίες που κυκλοφόρησαν ότι προσφέραμε όπλα και λύτρα για την απελευθέρωση των αιχμαλώτων η Κυβέρνηση μου ουδέποτε πούλησε όπλα, επαναλαμβάνω ουδέποτε πούλησε όπλα ή οτιδήποτε άλλο για να ελευθερώσει τους ομήρους. Κι ‘ούτε πρόκειται να το κάνει στο μέλλον

Πριν περάσει όμως ούτε μία εβδομάδα ο ίδιος Πρόεδρος εμφανίζεται στην ίδια τηλεόραση για να ζητήσει συγγνώμη. Είναι πλέον γνωστό ότι η Ουάσιγκτων έδινε όπλα στο Ιράν και τα κέρδη στους Κόντρας. «Γνώριζα ότι η αντίσταση των Κόντρας στη Νικαράγουα λάμβανε χρήματα από ξένες χώρες και ιδιωτικούς φορείς και ενίσχυα αυτή τη διαδικασία συνειδητά. Θέλω όμως να πω κάτι και να το γράψετε με Κεφάλαια γράμματα. Δε γνώριζα για τη μεταφορά χρημάτων από το Ιράν. Οι ευθύνες όμως δε σταματούν σε αυτούς που έδωσαν τα χρήματα, θα πει στο δικαστήριο, σταματούν σε μένα απέναντι στον Αμερικανικό Λαό. Εγώ είμαι υπεύθυνος για ότι συνέβη.

Και ο ένας μετά τον άλλον οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, αναγκάζονται να παραδεχτούν την ενοχή τους. Πρώτος ο συνταγματάρχης Όλιβερ Νόρθ. Στρατιωτικός στέλεχος στο πανίσχυρο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας. Ήταν ο άνθρωπος που είχε προτείνει την οργάνωση των Ταγμάτων Θανάτου στη Νικαράγουα: «Εγώ το έκανα. Όπως είπα και στην προηγούμενη κατάθεση μου δεν αισθάνομαι ντροπή για τις πράξεις μου. Μου ανέθεσαν μια αποστολή και προσπάθησα να τη φέρω εις πέρας.»

Εάν αναρωτιέστε τι απέγινε ο ‘Όλιβερ Νόρθ, ύστερα από αυτή την αποκάλυψη, η απάντηση είναι: Δημοσιογράφος! Εδώ και δεκαετίες εμφανίζεται άλλοτε ως προσκεκλημένος και άλλοτε ως οικοδεσπότης σε δημοσιογραφικές εκπομπές στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Για θέματα Άμυνας και Εξωτερικής πολιτικής. Γιατί ως γνωστόν τα παιδιά του Ρήγκαν όπως και της Θάτσερ, γίνονται συχνά πιο επιτυχημένοι δημοσιογράφοι. Και πριν από μερικές εβδομάδες ανακοινώθηκε ότι ο Όλιβερ Νόρθ θα είναι και ο νέος Πρόεδρος της ENR, δηλαδή του Λόμπι που μάχεται για το δικαίωμα της οπλοκατοχής στις Ηνωμένες Πολιτείες…

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΙ΄ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ: ΤΗ ΜΟΝΗ ΛΕΞΗ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΑΒΑΊΝΟΥΝ ΟΙ ΑΠΛΗΣΤΟΙ ΚΑΙ ΑΔΙΣΤΑΚΤΟΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΓΟΝΑΤΙΣΜΕΝΑ ΚΑΝΙΣ.

Παιχταράς ο Τσίπρας στη Βουλή;

Standard

`

ς πάνε να γίνουν εξαπτέρυγα του Τσίπρα όσοι μιλούν για τη συμφωνία έχοντας πέσει σε χειμερία νάρκη από το 1992, τότε που η κρατούσα αστική πολιτική ήταν ο εθνικισμός και σύσσωμο το ελληνικό Κοινοβούλιο κραύγαζε ότι «η Μακεδονία είναι μία και ελληνική».

`

`

`

Aς ξεκινήσουμε με μια προκλητική αξιολογητική κρίση: Όσοι λιγώνονται από την αντιεθνικιστική ρητορεία του Τσίπρα και πανηγυρίζουν μέσα τους για τις αναφορές του στο Δημοκρατικό Στρατό και στη Μίρκα Γκίνοβα, ας ενταχθούν κατευθείαν στον ΣΥΡΙΖΑ, να μην παιδεύονται κι αυτοί, και να μην παιδεύουν και άλλους.

Ας ενταχθούν στον ΣΥΡΙΖΑ και όσοι θεωρούν ότι «είναι κακή η επέκταση του ΝΑΤΟ», αλλά από την άλλη «ποιοι είμαστε εμείς που θα απαγορεύσουμε την είσοδο ενός γειτονικού κράτους στο ΝΑΤΟ;». Όποιος πιστεύει ότι «η εναντίωση στο ΝΑΤΟ είναι θέμα του γειτονικού κράτους και όχι δικό μας», απέχει μια σταλιά δρόμο από το να σφυρίζει αδιάφορα όταν βομβαρδίζεται η Συρία και διαμελίζεται το Ιράκ γιατί «ποιοι είμαστε εμείς που θα αποφασίσουμε τι θα γίνει σε μια άλλη χώρα;». Λες και άμα πει η όποια ελληνική Αριστερά «όχι στη Συμφωνία», θα απαγορεύσει («σταλινικά», ναι, ακούστηκε και αυτό) στους γείτονες την είσοδο στο ΝΑΤΟ.

Ας προστρέξουν στο κυβερνητικό κόμμα και όσοι αηδιάζουν με αποτροπιασμό μπροστά στη -λάθος είναι αλήθεια- θέση του ΚΚΕ ή της ΛΑΕ για ενίσχυση του αλυτρωτισμού των γειτόνων, καταπίνοντας με ευχαρίστηση τόνους Νατοϊκών λυμάτων και ιμπεριαλιστικών αποπάτων.

Το ίδιο και όσοι θεωρούν ότι το κρίσιμο σήμερα ζήτημα για την ελληνική κοινωνία είναι η διαίρεση ανάμεσα σε διεθνιστές και μακεδονομάχους. Αλλά και όσοι θεωρούν ότι η συγκεκριμένη συμφωνία είναι αποτέλεσμα του ελληνικού εθνικισμού και αν κατηγορούν σε κάτι την κυβέρνηση είναι ότι ήταν πολύ επιθετική με τους γείτονες και αντί να τους αφήσει το όνομα, τους υποχρέωσε σε αλλαγή. Αυτοί έχουν πάρει διαζύγιο με κάθε τι που θυμίζει μαρξισμό και διαλεκτική, μόνο που θεωρούν εαυτούς ειδήμονες και στον μαρξισμό και στη διαλεκτική.

Είναι κρίμα και άδικο όλοι οι παραπάνω να έχουν ενσωματωθεί από την κορυφή μέχρι τα νύχια στην κυρίαρχη αστική πολιτική και να μην απολαμβάνουν τα κάθε είδους προνόμια που έχει η ένταξη σε ένα κόμμα εξουσίας.

Είναι επίσης κρίμα να ταλαιπωρούν οι απόψεις ενός αστικού κοσμοπολίτικου εκσυγχρονισμού την Αριστερά, την ώρα που αυτή έχει ζωτική ανάγκη τη δικιά της ανταγωνιστική οργάνωση και ανταγωνιστική θεωρία για να ανασυντεθεί και να ξαναχτιστεί από τα σημερινά ερείπια.

Ο δε θαυμασμός στον «παιχταρά» Τσίπρα ή στον «τεκμηριωμένο και γνώστη» Κοτζιά, καλύτερα να αντικατασταθεί από τον θαυμασμό μπροστά στην ΑΕΚ, στον ΠΑΟΚ, στον Τσιτσιπά ή στον Ναδάλ.

Το να περιορίζει κάποιος τον εαυτό του στο ρόλο του ποδοσφαιρικού θεατή μιας ενδοαστικής κόντρας στη Βουλή ανάμεσα στα παλτά – μακεδονομάχους και στους παιχταράδες αντιεθνικιστές, είναι θέμα δικό του. Το να περιμένει ότι αυτό πρέπει να κάνει και η όποια Αριστερά επιμένει να είναι Αριστερά, πάει πολύ.

Ο Βούτσης είχε δίκιο όταν έλεγε πριν μήνες ότι το Μακεδονικό θα είναι όχημα ανασύνθεσης του πολιτικού σκηνικού. Αυτό εννόησε ο Τσίπρας όταν μίλησε για τη δεξιά πολυκατοικία εντάσσοντας τον Καμμένο σε αυτήν, ενώ όλοι οι σχεδιασμοί του ΣΥΡΙΖΑ αφορούν την ανασύσταση μιας μεγάλης ενιαίας Κεντροαριστεράς. Η παρέλαση των κυβερνητικών στελεχών από το σπίτι του υπέργηρου Λιβάνη δεν ήταν τίποτα άλλο από υποβολή διαπιστευτηρίων επ΄ αυτού του σχεδίου. Το ίδιο και η διάλυση του ΚΙΝΑΛ, του Ποταμιού, της Ένωσης Κεντρώων και λοιπών ενδιάμεσων

Η διαπίστωση Βούτση μακάρι να συνοδευτεί και από την ανασύνθεση της πολιτικής και ανθρώπινης γεωγραφίας και στην Αριστερά. Ας πάνε να γίνουν ουρά της κυβέρνησης όσοι έχουν αφαιρέσει το κρίσιμο στοιχείο του ιμπεριαλισμού και των αστικών συμφερόντων. Όσοι μιλούν για τη συμφωνία υποβαθμίζοντας ότι η συμφωνία έγινε, ψηφίστηκε και θα εφαρμοστεί, βρέξει χιονίσει γιατί αυτή είναι η συνασπισμένη θέληση των ιμπεριαλιστών.

Ας πάνε να γίνουν εξαπτέρυγα του Τσίπρα όσοι μιλούν για τη συμφωνία έχοντας πέσει σε χειμερία νάρκη από το 1992, τότε που η κρατούσα αστική πολιτική ήταν ο εθνικισμός και σύσσωμο το ελληνικό Κοινοβούλιο κραύγαζε ότι «η Μακεδονία είναι μία και ελληνική».

Τους έχουμε νέα: Εδώ και εικοσιπέντε ολόκληρα χρόνια, υπό την καθοδήγηση ΕΕ και ΗΠΑ όλη η αστική πολιτική έχει περάσει στη σφαίρα του ρεαλισμού, της αποδοχής τετελεσμένων, της σύνθετης ονομασίας, της ανάγκης επίλυσης. Ο Σαμαράς χθες, ως αντιπολίτευση, ξαναθυμήθηκε ότι «η Μακεδονία είναι μία», αλλά ξέχασε ότι ως κυβέρνηση προωθούσε τη σύνθετη ονομασία.

Το να σκιαμαχεί κανείς με τον μακεδονομάχο Σαμαρά από τις θέσεις της επίσημης και διαχρονικής αστικής πολιτικής, δεν τον κάνει αριστερό, τον κάνει άξιο εκπρόσωπο της άρχουσας τάξης.

Και από αυτή την άποψη ο Τσίπρας είναι παιχταράς: Η κοινωνία σε καταστολή, εμπεδώνει το ρόλο της ως παθητικού θεατή, η αστική πολιτική να βρίσκει τον καλύτερό της εκφραστή στο κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ και οι αριστεροί σε σύγχυση να ξερογλύφονται είτε με τις αντιδεξιές και αντιεθνικιστικές κορώνες του Τσίπρα, είτε να βρίσκουν καταφύγιο και αποκούμπι στο ακούνητο (και προς τούτο ακίνδυνο) ΚΚΕ.

Μόνο που ο Τσίπρας είναι στο αντίπαλο στρατόπεδο. Και όρος για την επιβίωση των κοινωνικών τάξεων που θέλει να εκφράσει η Αριστερά, είναι η συντριβή του.

.

Antapokkrisis

Αρθρογραφεί στο antapocrisis για θέματα πολιτικής επικαιρότητας και Αριστεράς.

(ΣΩΣΤΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ) «ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟI» Γιάνη Βαρουφάκη (3 από 11)

Standard

 

</span>
<p style="padding-left:60px;"><span style="color:#ffffff;">

(…) Α. Τσίπρας : Το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης ήταν ένα κάλεσμα συσπείρωσης του κόσμου μας, τίποτα περισσότερο».

Έχασα τα λόγια μου για μερικά δευτερόλεπτα, τέτοιος ήταν ο θυμός μου. Του τόνισα ότι ναι, είχαμε μεγάλη ανάγκη την υποστήριξη του κόσμου μας, αλλά ότι ήταν απαράδεκτο να προσπαθούμε να τη διασφαλίσουμε με ψέματα!

Απτόητος εκείνος, θέλησε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, εκστομίζοντας την εξής δυσοίωνη πολιτική ανάλυση:

Υπάρχει κομματική πολιτική και κυβερνητική πολιτική. Εσύ θ’ ασχοληθείς με τη δεύτερη και θ’ αφήσεις την πρώτη σ’ εμάς»…(Γ.Β.)…

`

Food Chain / Hellenic Banker-Hellenic Banks Recapitalized with the Taxes of Borrowers -German Banks-The of Hunger

`

 

`

Success Story

 `Κεφ. 3 (συνέχεια…)

`


Aναγκαία διευκρίνηση του γράφοντος:

Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη. Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, τον πατριωτισμό, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και ικανότητες του.

Και συμφωνώ σε πολλά, όμως διαφωνώ πολιτικά μαζύ του, στο που πάμε και με ποιό τρόπο; δλδ στην σταδιακή βελτίωση του καπιταλισμού (ζήσε μάη μου» ), ή πέρα απ’αυτόν;

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ)

`

νώ ο Στουρνάρας αναλάµβανε το Υπουργείο Οικονοµικών, εκείνο το καυτό καλοκαίρι του 2012, οι αξιωματούχοι της ΕΕ και του ΔΝΤ προσπαθούσαν να λύσουν µια δική τους σπαζοκεφαλιά. Τα δάνεια της δεύτερης συµφωνίας διάσωσης είχαν καθυστερήσει, εξαιτίας των δύο εκλογικών αναµετρήσεων, και δε θα άρχιζαν να εκταμιεύονται πριν από το φθινόπωρο. Δυστυχώς, η Αθήνα είχε να αποπληρώσει στις 20 Αυγούστου οµόλογα που είχε στην κατοχή της η ΕΚΤ αξίας 3,5 δισεκατοµµυρίων ευρώ. Πώς θα γινόταν αυτό, δεδοµένου ότι το ταµεία ήταν άδεια;

Όταν θέλει η τρόικα, βρίσκει τρόπους. Ιδού, σε οργή κίνησή, ο τρόπος, η «λύση» που σκαρφίστηκαν, ώστε ο αναγνώστης να εκτιμήσει την ταχυδακτυλουργική τέχνη των τροϊκανών, σε όλο της το µεγαλείο:

⦁ Η ΕΚΤ παραχώρησε στις κρεοκοπηµένες ελληνικές τράπεζες το δικαίωµα να εκδώσουν lΟU µε oνοµαστική αξία 5,2 δισ. Ευρώ-μπακαλόχαρτα δηλαδή, δεδοµένου ότι τα ταµεία των τραπεζών ήταν άδεια.

⦁ Επειδή κανένας δε θα πλήρωνε πραγματικό χρήμα για να αγοράσει αυτά τα lΟU, οι τραπεζίτες τα προσκόµισαν στον υπουργό Οικονοµικών, τον Στουρνάρα, ο οποίος εγγυήθηκε γι’ αυτό, εξ ονόµατος του χρεοκοπημένου κράτους, σε µια κίνηση δηµιουργίας εικονικής πραγματικότητας (δεδοµένου πως καµία χρεοκοπημένη οντότητα, εν προκειµένω το κράτος, δεν είναι σε θέσn να εγγυηθεί πραγματικά το lΟU μίας άλλης χρεοκοπηµένης αντίστοιχης, εν προκειµένω των τραπεζών).

⦁ Έπειτα οι τραπεζίτες προσκόµισαν το άνευ αξίας lΟU τους (τα οποία πλέον έφεραν την «εγγύηση» του πτωχευμένου ελληνικού κράτους) στην Τράπεζα της Ελλάδος, που φυσικά αποτελεί παράρτημα της ΕΚΤ, ως εχέγγυα για καινούρια δάνεια.

⦁ Το Eurοgrοup έδωσε το πράσινο φως στην ΕΚΤ να επιτρέψει στο ελληνικό παράρτημα της (την Τράπεζα της Ελλάδος) να δεχτεί αυτά τα lΟU, ως εχέγγυα, και να παράσχει στις τράπεζες πραγματικό χρήµα που ισοδυναµούσε µε το 70% της oνοµαστικής αξίας των lΟU (λίγο πάνω από 3,5 δισεκατοµµύρια).

⦁ Εν τω μεταξύ η ΕΚΤ και το Eurοgrοup έδωσαν το πράσινο φως στο Υπουργείο Οικονοµικών του Στουρνάρα να εκδώσει επιπλέον έντοκα γραµµάτια δημοσίου µε oνοµαστική αξία 3,5 δισ. lΟU που εκδίδονται από το κράτος, τα οποία φυσικά δε θα άγγιζε κανένας επενδυτής που έχει σώας τας φρένας, δεδοµένης της γύµνιας των κρατικών ταµείων.

⦁ Στη συνέχεια οι τραπεζίτες ξόδεψαν τα 3,5 δισ. που είχαν λάβει από την κεντρική τράπεζα της Ελλάδας -στην πραγµατικότητα από την ίδια την ΕΚΤ-, ενεχυριάζοντας τα δικά τους άνευ αξίας lΟU προκειµένου να αγοράσουν τα κρατικά άνευ αξίας lΟU.

⦁ Τέλος, η ελληνική κυβέρνηση χρησιμοποίησε αυτά τα 3,5 δισ. για να εξοφλήσει τη δόση 3,5 δισ. αποπληρωµών χρέους που όφειλε στην … ΕΚΤ!

Η λογική των Αρτ και Κον σε άλλο, ανώτερο, επίπεδο! (Δες Κεφάλαιο 3 – Δυο φίλοι και ένα βαρέλι ουίσκι σελ. 38) Ωχριούν μπροστά σε τέτοια πλεκτάνη πολλές από τις απάτες που κατέστησαν τους τραπεζίτες της Γουόλ Στριτ όνειδος του πλανήτη. Η περίφημη ρήση του Γουόλτερ Σκοτ «Ω, τι μπλεγμένο ιστό υφαίνουµε / όταν στον δρόµο της απάτης μπαίνουμε!» αποκτά εντελώς νέα διάσταση. Από την άλλn, όµως, χωρίς τέτοιους μπλεγμένους ιστούς, πώς θα έχαβε ο πολύς κόσµος το παραµύθι ότι η Ελλάδα ήταν φερέγγυα και σε τροχιά ανάκαµψης τώρα που είχε σχηματισθεί η συγκυβέρνησή ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ; Με το που υφάνθηκε, όµως, αυτός ο ιστός, προέκυψε ανάγκη για έναν καινούριο.

Περίπου την ίδια περίοδο που συνέβαιναν αυτά η Κριστίν Λαγκάρντ πιεζόταν από τα εκτός Ευρώπης κράτη-µέλη του ΔΝΤ, π.χ. από χώρες όπως η Βραζιλία, η lνδία, η Ιαπωνία και η Μαλαισία, να θέσει τέρμα στην παρωδία και να πει στο Βερολίνο ότι, αν δεν αναδιαρθρωνόταν το ελληνικό χρέος, το ΔΝΤ θα αποσυρόταν από αυτή την αδιέξοδη υπόθεσn. Το φθινόπωρο του 2012, καθώς οριστικοποιούνταν η δεύτερη διάσωση, η Λαγκάρντ προέβη σε µια αξιοσημείωτη κίνηση που φανέρωνε πόσο έντονες πιέσεις δεχόταν: προσέγγισε τον Στουρνάρα και του πρότεινε, εν όψει του Eurοgrοup εκείνου του µήνα, να απαιτήσουν από κοινού από τον Γερμανό υπουργό Οικονοµικών, τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δραστικό κούρεµα του ελληνικού χρέους.

Όµως ο Στουρνάρας, αντί να αδράξει εκείνη τη µοναδική ευκαιρία να διαμορφώσει συµµαχία µε το ΔΝΤ, ενημέρωσε τον Σόιμπλε για την πρόταση της Λαγκάρντ να συγκροτήσουν κοινό µέτωπο εναντίον του και του ζήτησε την άδεια να την αποδεχτεί. Φυσικά, ο Σόιμπλε έδωσε εντολή στον Στουρνάρα «να το ξεχάσει». Το εντυπωσιακό είναι ότι όλα αυτά τα γνωρίζουµε επειδή µας τα κοινοποίησέ ο ίδιος ο … Στουρνάρα µε εκείνο το αμίμητο: «Μου είπε «fοrget it, Yannis!«».

Εκείνη την περίοδο συμμετείχα σε τραπεζικό συνέδριο στις Ηνωµένες Πολιτείες. Εκεί έτυχε να συναντήσω διευθυντικό στέλεχος του ΔΝΤ που, στο περιθώριο του συνεδρίου, µε προσέγγισε για να απορήσει µε θυµό φωναχτά: «Μα πώς το σκέφθηκε [ο Στουρνάρας]; Έχουν καµιά καλύτερή ιδέα για να το βγάλουν πέρα; Υπάρχει κάποιο σχέδιο; Δεν μπορώ να το καταλάβω». Τον πληροφόρησα πως πράγµατι είχαν σχέδιο. Μόνο που επρόκειτο για σχέδιο παραμονής στην εξουσία υπό το πρόσχηµα ότι η χώρα δρασκέλιζε το κατώφλι της ανάκαµψης. Το κωδικό όνοµα του σχεδίου ήταν «Ελληνικό Success Stοry» και είχε τέσσερις πτυχές που θα πραγματώνονταν διαδοχικά (οι τίτλοι τους δικοί µου!): «Μέρκελ γκελ», «φούσκα τραπεζών», «δεκανίκι ΕΚΤ», «κάλπικη αναδιάρθρωση».

Μέρκελ γκελ: Το «γκελ» το οποίο πιστώνω στην κ. Μέρκελ είχε ήδη συντελεστεί από τον Σεπτέμβριο του 2012, όταν η καγκελάριος, μετά από προτροπή του Μάριο Ντράγκι, προέδρου της ΕΚΤ, και της κυβέρνησης του Πεκίνου, έκανε µια στάση στην Αθήνα καθ’ οδόν από την Κίνα προς το Βερολίνο. Στις λίγες ώρες της παραμονής της χτύπησε ενθαρρυντικά στην πλάτη τον πρωθυπουργό Read the rest of this entry

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (7o μέρος/11)

Standard

(…) Ντρέπομαι που το λέω, αλλά η αλήθεια είναι ότι κοίταξα αλλού επίτηδες. Ότι δεν ήθελα να αναγνωρίσω στο πρόσωπο του Αλέξη αυτό που φαινόταν καθαρά εκείνη τη στιγμή επιτρέποντας ανοήτως στους ευσεβείς πόθους μου να επισκιάσουν όσα έβγαζαν μάτι.

Το ίδιο μοτίβο θα επαναλαμβανόταν ξανά και ξανά τους επόμενους μήνες. Περιοδικά, στις εβδομάδες και τους μήνες που ακολούθησαν αντί να αντιληφθώ την προφανή διπροσωπία του θα έβρισκα δικαιολογίες για τις υποχωρήσεις του Αλέξη από τη συμφωνία μας. Θα τις απέδιδα στον φόβο, στην κατάθλιψή, στην απειρία του, βασιζόμενος τελικά στην καθαρή πίστη πως θα ερχόταν η στιγμή που ο Αλέξης θα ανέκαμπτε, θα πέταγε τα πλοκάμια, θα ξανάβρισκε την πίστη του στον σκοπό μας και θα τιμούσε τις υπέροχες λέξεις με τις οποίες με ενέπνευσε εκείνη την πρώτη μέρα στο Μαξίμου(…)

`

BΡΥΞΕΛΛΕΣ:

Με το «περίστροφο στο τραπέζι» οι εκπρόσωποι της «Ευρώπης των ΛΑΩΝ»: ενώ μας  λένε πως έχουμε δίκιο, την ώρα των αποφάσεων, είμαστε πάντα μπροστά στην βγαλμένη από την ταινία «ο Νονός» θρυλική ατάκα του Βίτο Κορλεόνε: «Θα του κάνω μια προσφορά την οποία δε μπορεί να αρνηθεί».

ΑΘΗΝΑ: η πέμπτη φάλαγγα εν δράσει...

Eπέστρεψα στο υπουργείο και τηλεφώνησα στον Χουλιαράκη. Παραδέχτηκε, ότι το έγγραφο που µου παρουσίασε, το οποίο άλλαξα ριζικά, δεν το δημιούργησε ο ίδιος (…) Δημιουργήθηκε από τον Ντέκλαν Κοστέλλο (ΔΝΤ)στις Βρυξέλλες…

«Και δεν έκρινες σκόπιµο να µου το πεις; ΝNα ενηµερώσεις τον υπουργό σου ότι το δικό σου έγγραφο, µε το οποίο ήµουν σαφώς δυσαρεστημένος, είχε συνταχθεί από τον κύριο εχθρό µας;» ρώτησα(…)

(Μέρος)    

Συνέχεια από  ΕΔΩ

`


Aναγκαία διευκρίνηση του γράφοντος:

Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη.   Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια,   τον πατριωτισμό, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και ικανότητες του.

Και συμφωνώ σε πολλά, όμως διαφωνώ πολιτικά μαζύ του, στο που πάμε και με ποιό τρόπο; δλδ στην σταδιακή  βελτίωση του καπιταλισμού (ζήσε μάη μου» ), ή πέρα απ’αυτόν;

Και όσο είναι θεμιτές όλες απόψεις μας για τον συγγραφέα και το έργο του, άλλες τόσες  απορίες προκαλεί η βροντερή σιωπή για  καίριας σημασίας γεγονότα που παραθέτει, τις συζητήσεις, περιγραφές, ντοκουμέντα με υπουργούς, πρωθυπουργούς, προέδρους, αλλά και σε Ε.Ε., ΔΝΤ. Και το ότι  τόσο καιρό-αρκετό νομίζω – δεν τόλμησε κανείς εδώ ή έξω (πλήν Γερούν Ντάισελμπλουμ, με αμφίβολη επιτυχία), να διαψεύσει αξιόπιστα  κάτι, (συγκεκριμένο όμως και όχι γενικό και αόριστο), απ’όσα αποκαλυπτικά γράφει ο Γ.Β.» (1).

Γιατί τόσοι δημοσιογράφοι και δημοσιολογούντες, που κάνουν την «κλωστή τριχιά», που έχουν καταλογίσει στον Γιάνη Βαρουφάκη «όλα τα δεινά της χώρας», που τον έχουν απαξιώσει, κατασυκοφαντήσει και απειλήσει με δικαστήρια, στρατοδικεία και …αγχόνες ακόμη, γιατί δεν σιωπούν; Ούτε ένα (αρ. 1) ρεπορτάζ για να καταρρίψουν τις -όπως ειρωνικά λένε- «μπαρούφες» του;

Και ας αφορούν την Ελλάδα, για την οποία  «κόπτονται», την Ευρώπη που τόσο «θαυμάζουν»…

Δεν έχω την τιμή να γνωρίζω τον Γιάνη Βαρουφάκη, δεν τον ακολούθησα, ούτε ψήφισα ποτέ, ούτε και διαφαίνεται, γιά τους πιό πάνω λόγους.

Θεωρώ πως  έχει μεγάλες ευθύνες, για λάθη και παραλείψεις, και που κατά την αναλογίαν (του), θα «πληρώνουμε» για  10ετίες.

Όμως επειδή φρονώ, ότι είναι όχι μόνο ψευδείς και άδικες στο 99%, οι σε βάρος του κατηγορίες, αλλά και ότι είναι πολύ μεροληπτική η απόκρυψη-της «αληθινής ή μη-αφήγησης» του, και πως  «βγάζει μάτι» η «ειδική» στοχοποίηση του από εχθρούς και «φίλους», για αυτό και αφιέρώσα πολύ χρόνο στην παράθεση του βιβλίου του, για  να μαθευτεί «τι έγινε ΤΟΤΕ». Και τα συμπεράσματα όλων μας.

 

(1) Όμως ποιοί και πως να τολμήσουν διάψευση, σε κάτι, όταν ξέρουν πολύ καλά ότι είναι αλήθεια, που ευκόλως αποδεικνύεται;…


9ο Κεφάλαιο/από 17

 

Μικρός, βάναυσα ανατραπείς, θρίαμβος.


1`

ο επόμενο πρωί συναντηθήκαμε στη σουίτα του Αλέξη με τον Παππά και τον Δραγασάκη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ξεκινούσε εκείνο το βράδυ, και το μάτια όλων, πλην ημών, ήταν στην ουκρανική κρίση. Η καγκελάριος  Μέρκελ  και ο  πρόεδρος  Ολάντ   είχαν απορροφηθεί από τις διαπραγματεύσεις στο Κίεβο και τη Μόσχα και θα κατέφθαναν στις Βρυξέλλες κατάκοποι, με το μυαλό τους να ξεχειλίζει από τα προβλήματα της Κριμαίας, τα τερτίπια του Πούτιν, τις τοπικές συρράξεις-προβλήματα απομακρυσμένα από το «ελληνικό πρόβλημα». Αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο να αγνοηθούμε, κάτι που όμως ήταν και μια ευκαιρία. .

Από το 2011 έλεγα στον Αλέξη ότι το κλειδί στο «ελληνικό πρόβλημα» ήταν η Άνγκελα Μέρκελ. Αφότου μετακόμισα στο υπουργείο, όταν με ρωτούσαν δημοσιογράφοι ποιός ήταν ο καλύτερος σύμμαχος της Ελλάδας στην ΕΕ, απαντούσα: «Η κ. Μέρκελ!» «Όχι ο πρόεδρος Ολάντ ή ο Ματέο Ρέντσι» επέμεναν εκείνοι, όμηροι των αξιωμάτων τους. «Όχι», απαντούσα, «η καγκελάριος Μέρκελ είναι η μοναδική πολιτικός που μπορεί να επαναπροσδιορίσει τις οικονομικές παραμέτρους και πολιτικές για την Ελλάδα». Στο πλαίσιο αυτό συνέστησα στον Αλέξη να προσεγγίσει το βράδυ εκείνο την κ. Μέρκελ μ’ ένα άμεσο αίτημα: Να τερματίσει το αδιέξοδο στο Eurogroup, όπου ο Δρ. Σόιμπλε κυριαρχούσε πλήρως.

Η ένταση στις σχέσεις μεταξύ των δύο Γερµανών πολιτικών ήταν γνωστή τους πάσι. Ο Σόϊµπλε κυριαρχούσε στο Eurogroup, ελέγχοντας τον Ντάισελµπλουμ και το µπλοκ των μαζορετών -υπουργών οικονοµικών από την Ανατολική Ευρώπη, αλλά και των μνημονιακών χωρών, πλην της Ελλάδας. Μόνο η Μέρκελ είχε τη δυνατότητα να τον περιορίσει. Όπως θα µάθαινα σε σύντοµο χρονικό διάστηµα, το άτομο που χρησιµοποιούσε η Γερµανίδα καγκελάριος ήταν ο Τόµας Βίζερ πιθανώς το µοναδικό µέλος του βαθέος κατεστηµένου που κρατούσε ίσες αποστάσεις, και τα είχε το ίδιο καλά µε τη Μέρκελ και τον Σόιµπλε. Όµως για να τον χρησιμοποιήσει ώστε να σπάσει, έστω και προσωρινά, την απόλυτη κυριαρχία του υπουργού της επί των οικονοµικών, η Μέρκελ χρειαζόταν κάποιο ισχυρό κίνητρο. Το να φανεί γενναιόδωρη προς την Ελλάδα και τους Έλληνες δεν αποτελούσε ένα τέτοιο κίνητρο . Τι θα µπορούσε να είναι αυτό το κίνητρο όµως;

Η απάντηση που έδινα από το 2012 ήταν: ο Μάριο Ντράγκι! Ο µόνος τρόπος να παρέµβει η Μέρκελ ήταν να την πείσει ο Ντράγκι ότι, διαφορετικά, κινδύνευε ότι είχε µείνει από τη σταθερότητα της ευρωζώνης.

Ο Αλέξης  καταλάβαινε. Δε  θα αναφερόταν  βέβαια σε  κουρέματα κτλ, αλλά θα προσέγγιζε την κ. Μέρκελ στη διάρκεια της Συνόδου. Έτσι, για να τις έχει πρόχειρες, κατέγραψα σ’ ένα χαρτί, µε τη βούλα του ξενοδοχείου µας, τις ελάχιστες συνθήκες που απαιτούνταν για µια προσωρινή εκεχειρία: Πρώτον, τερματισμός της ασφυξίας ρευστότητας από την ΕΚΤ. Δεύτερον, αντικατάσταση της τροϊκανικής διαδικασίας µε έναν νέο διαπραγµατευτικό θεσµό µε βάση τις Βρυξέλλες, έτσι ώστε οι υπουργοί να µιλούν  µε  υπουργούς, η  µε τον επίτροπο της ΕΕ, και οι υπάλληλοι µε υπαλλήλους. Τρίτον, τέλος ήταν εµµονή σε φράσεις του τύπου: «επέκταση» και «επιτυχημένη ολοκλήρωση του προγράµµατος». Τέταρτον, τερματισμός της λιτότητας και συµφωνία στη βάση ενός πρωτογενούς  πλεονάσματος  που  δεν  ξεπερνά  το  1,5%  του εθνικού εισοδήµατος.

Καθώς συζητούσαμε τους στόχους µας αυτούς, χτύπησε το τηλέφωνο του Αλέξη. «Είναι ο Ντάισελµπλουµ», µας σιγοψιθύρισε, ο οποίος του ανακοίνωνε ότι ήταν καθ’ οδόν προς τη σουίτα του «για να τα

Read the rest of this entry

ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Standard

Καυτές ερωτήσεις:

`

`

Ερωτώ τη σεβαστή δικαιοσύνη:

ετά τις εξελίξεις που πυροδότησε η σύλληψη του πρώην προστατευόμενου μαρτυρά για την υπόθεση Νοβάρτις, καθηγητή Νίκου Μανιαδάκη, στον οποίο απαγγέλθηκε κατηγορία και απαγορεύθηκε η έξοδος από τη χωρά και η οποία εξέλιξη έχει φέρει πανικό σε όλο το σύστημα αυτών που χρεωκοπήσαν τη χωρά, σαν απλός φορολογούμενος πολίτης αξιώνω απαντήσεις στα εξής εύλογα ερωτήματα:

1) Μπορεί κάποιος από τους αρμοδίους εισαγγελείς ή την ηγεσία της δικαιοσύνης που ΕΠΟΠΤΕΥΕΙ το έργο των κατά τόπους ανακριτικών Read the rest of this entry

Η επαναστατική θέληση, το ναυάγιο του Γκράνμα και ο θρίαμβος στην Αβάνα

Standard

ίναι κάπως άχαρο να μνημονεύει  κανείς επετείους. Όμως, οι χρονολογικές αφετηρίες ενός συγκλονιστικού επαναστατικού γεγονότος δίνουν την αφορμή να μιλήσεις γι’ αυτό. Την Πρωτοχρονιά

συμπληρώνονται 60 χρόνια από την επικράτηση της κουβανέζικής επανάστασης. Λίγα γεγονότα συγκλόνισαν τον κόσμο κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, όσο αυτή η επανάσταση.

Mάκης ΓεωργιάδηςΠΡΙΝ

60 χρόνια από τη νίκη της κουβανέζικης επανάστασης

      Και όμως. Εάν το εξετάσει κανείς ρεαλιστικά, η επιχείρηση των 82 ανταρτών του Γκράνμα, είχε όλες τις προϋποθέσεις για να… αποτύχει! Το πλεούμενό τους τσακίστηκε και οι γκεριγιέρος έγιναν αντιληπτοί από το στρατό του δικτάτορα Φουλχένσιο Μπατίστα που άρχισε να τους θερίζει με τα πολυβόλα και τα βομβαρδιστικά αεροπλάνα του. Η πρώτη μάχη ήταν μια πανωλεθρία. Από τους 82 άντρες του Φιντέλ Κάστρο μόλις οι 12

Read the rest of this entry

ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ 17 ΝΟΕΜΒΡΗ (απόσπασμα βιβλίου)*

Standard

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΦΟΝΤΙΝΑ

`

 

άφνου, συναγερµός! Εκείνη η σωτήρια αίσθηση του παράνοµου ότι τον παρακολουθούν. Άνοιξα, πολύ αργά, τα µάτια. Στα ριζά του βράχου, δίπλα στο θάµνο όπου είχα κρύψει τον υπνόσακο, µε κοίταζε µια γυναίκα. Πρώτα, ανατρίχιασα. Σαν σε ανάδραση του νου, µου ήρθε η εικόνα-ήταν καλοκαίρι 1985, την πρώτη χρονιά που είχα βγει στην παρανοµία, σούρουπο πάλι στην Κρήτη, ύστερα από µια πορεία στα βράχια Σούγια-Παλιόχωρα και ξανά πίσω, που είδα µια µαυροφορεµένη, σαν από εικόνα του Μπέργκµαν στην Έβδοµη Σφραγίδα, να κάθεται σε ένα πλάτωµα….

*   Επί τη ευκαιρία της 6μερης άδειας εξόδου (εορταστικής).

`

Κόκκινο σηματάκι για χωρισμα παραφράφων εγγράφου

</span>
<p class="MsoNormal" style="line-height:normal;text-align:center;"><strong><span style="font-size:31pt;font-family:'Times New Roman', 'serif';background:red none repeat scroll 0 0;color:#ffffff;">Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη</span></strong></p>
<span style="color:#ffffff;">

Οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά

`

υτό που παίζονταν τότε ήταν τα πάντα. Τη μεθοδολογία τους την περιγράφει συνοπτικά και περιεκτικά, με το γνωστό κυνισμό που περνά για «σοβαρότητα», ο Πρετεντέρης στο βιβλίο «Αναμέτρηση», που έβγαλε το 2002, στην τούρλα του Σαββάτου. Οι στόχοι εκείνης της εκστρατείας ήταν: Η απομυθοποίηση των συλληφθέντων, η νομιμοποίηση της κατάδοσης, η απαξίωση της ένοπλης πάλης και της βίας. Έτσι ακριβώς τα γράφει.

Ξεκινούσαν με το «εύκολο»: Την απομυθοποίηση, που θα έφτανε μέχρι τη γελοιοποίηση των συλληφθέντων. Μέσα από το χτύπημα των ανθρώπων της 17Ν ήθελαν να καταστρέψουν το κύρος της ίδιας της 17Ν. Προώθησαν την ερμηνεία της πολιτικής δράσης με ψυχολογικούς, ακόμα και ψυχιατρικούς όρους.

Τον τόνο έδινε το επιτελείο αυτών των τεσσάρων-πέντε «δημοσιογράφων». Η κολόνα του συστήματος. Με την ιδιοτέλεια του πλούτου που είχε σωρεύσει η «δημοσιογραφία» τους. Read the rest of this entry

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (6 μέρος/11)

Standard

`

ΜΕΡΟΣ 

`

Ελπιδοφόρος Φεβρουάριος

(Συνέχεια από 5ο ΜΕΡΟΣ)

`

υτό που εν µέρει µας εµποδίζει να αντιµετωπίσουµε το πανίσχυρο δίκτυο διεφθαρµένων πρακτικών είναι η άρνηση του κατεστημένου να παραδεχθεί την πραγµατική του φύση. Όταν απαγγέλθηκαν κατηγορίες κατά του Χριστοφοράκου ότι γέµιζε τις τσέπες των πολιτικών µε χρήματα, δεν ξαφνιάστηκα.

Κατά παράξενη σύμπτωση, ο ιδίως µου ο θείος, ο Παναγιώτης Τσαγγαράκης, παραιτήθηκε από την ίδια θέση στη Siemenς στα τέλη της δεκαετίας του 1970,όταν, όπως µου είχε πει, τα κεντρικά της Siemenς τον πίεζαν ασφυκτικά να κάνει ακριβώς το ίδιο πράγµα: να λαδώνει πολιτικούς ώστε η γερµανική εταιρεία να εξασφαλίζει µεγάλα συµβόλαια για την ψηφιοποίηση του ΟΤΕ, για εξοπλισµό της ΔΕΗ κτλ.

Όσο και αν δεν είχα εκπλαγεί µε τις αποκαλύψεις περί Χριστοφοράκου, όπως και εκατοµµύρια άλλοι Έλληνες, είχα βρει αποκρουστικά κυνική την άρνηση των γερµανικών αρχών να εκδώσουν τον Χριστοφοράκο ώστε να αντιμετωπίσει την ελληνική Δικαιοσύνη…)

 


 6o  ΜΕΡΟΣ 

 

 

7ο Κεφάλαιο  (συνέχεια)

Ελπιδοφόρος Φεβρουάριος

 

Ούτε αυτοί ήταν κακοί άνθρωποι

πέστρεψα στο ξενοδοχείο µου γύρω στα μεσάνυχτα, ενεργοποίη-σα το τηλέφωνο µου και κάλεσα τον Αλέξη για να τον ενημερώ-σω ότι ο Ντράγκι είχε ανακαλέσει το waiver.

«Να είσαι αδιάλλακτος, αλλά κοίταζε μήπως ο Γκάµπριελ μπορεί να βοηθήσει», µου απάντησε ατάραχος.

«Κρίνοντας από τους δύο απεσταλμένους του χθες το βράδυ, Αλέξη, δεν είµαι και πολύ αισιόδοξος», είπα. «Θα πρέπει συνεχώς να τονί-ζουµε  την αποφασιστικότητα µας  να ενεργοποιήσουμε  το αποτρε-πτικό µας όπλο, τη στιγμή που θα αποσύρουν τον ELA από τις τράπεζες μας», πρόσθεσα.

«Πήγαινε να κοιμηθείς τώρα. Πρέπει να είσαι φρέσκος αύριο για τον Σόϊμπλε», απάντησε εύθυµα ο Αλέξης.

`

Πρώτα έπρεπε να γράψω δελτίο Τύπου με τα οποίο θα µετρίαζα, στον βαθµό του εφικτού, το χτύπημα από την ανάκληση του waiver. Το «ευτυχισµένο» καθήκον του υπουργού οικονοµικών, συλλογίστηκα: να παρουσιάσει ένα πλήγµα σαν κάτι που δε συνέβη ποτέ.

Στα μεταξύ, καθώς είχε µόλις ενημερωθεί για τις εξελίξεις, ο Γκλεν Κιµ, πάντα σε επαγρύπνηση και πρόθυµος να βοηθήσει, µου έστειλε μέιλ µε την ανάλυση του για τις άµεσες οικονοµικές επιπτώσεις της επιθετικής κίνησης της ΕΚΤ. Επιβεβαίωσε ότι, πριν ακόµα από το άνοιγµα της χρηματιστηριακής αγοράς, ή προτού να έχουν οι καταθέτες την ευκαιρία να προβούν σε νέες αναλήψεις, οι τράπεζες θα δέχονταν µεγάλο πλήγµα. Το καθήκον µου ήταν να προβώ σε µια δήλωση που, από τη µία, θα φανέρωνε την έντονη αποδοκιµασία µας για την επιθετική πράξη της ΕΚΤ, ενώ από την άλλη θα καθησύχαζε τις αγορές, περιορίζοντας την αναπόφευκτη επιδείνωση του κλίµατος και διατηρώντας µέρος όσων είχα κερδίσει στο Λονδίνο.

Προβλέποντας ότι, όταν θα επισκεπτόµουν τον Δρα Σόϊµπλε µερικές ώρες μετά, έξω από το Οµοσπονδιακό Υπουργείο Οικονοµικών, θα βρισκόµουν περικυκλωµένος από δηµοσιογράφους οι οποίοι θα απαιτούσαν ένα σχόλιο για την κίνηση της ΕΚΤ, ετοίµασα την ακόλουθη διπλωματική αλλά και ουσιαστική δήλωση:

Η ΕΚΤ προσπαθεί ουσιαστικά να συµµορφωθεί µε τους δικούς της κανόνες, παρακινώντας τόσο εμάς όσο και τους εταίρους µας να επιτύχουμε γρήγορα µια πολιτική και τεχνική συµφωνία, διατηρώντας ταυτόχρονα τη ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών. Πιστεύω ότι οι Έλληνες καταθέτες καταλαβαίνουν ότι η καθηµερινή σταθερότητα είναι εγγυημένη και ότι διαπραγµατευόµαστε νέους όρους που θα φέρουν την ανάκαµψη και µια µόνιµη λύση. Σε ότι αφορά εµάς, η στιγμή της απόφασης της ΕΚΤ µας προκαλεί ιδιαίτερη έκπλnξn, καθώς δηµιουργεί ένα περιττό αίσθημα επείγουσας ανάγκης, δεδοµένου ότι το ισχύον ελληνικό πρόγραµµα λήγει στις 28 Φεβρουαρίου. Πιστεύω ότι η βασική απόφαση οφείλεται στο χρονοδιάγραμμα της χθεσινής τακτικής συνεδρίασης του Διοικητικού Συµβουλίου της ΕΚΤ µε θέµα τη «µη νοµισµατική πολιτική». Από τη δική τους πλευρά, ήταν ίσως η σωστή στιγµή.

Ήταν η διπλωματικότερη δήλωση που δεν πρόδιδε την πραγµατικότητα. Φυσικά, μετά από αυτό, το χρηματιστήριο κατέγραψε πτώση, οι µετοχές των τραπεζών υποχώρησαν και οι εκροές των καταθέσεων ξανάρχισαν. Κάποια από τα κέρδη της προηγούµενης ηµέρας είχαν διατηρηθεί, αλλά ήταν θέµα µιας-δυο ημερών προτού εξαφανιστούν κι αυτά. Το µόνο παρήγορο ήταν ότι τίποτα από αυτό δε θα είχε σημασία µεσοπρόθεσµα. Το πραγµατικό ζήτημα ήταν εάν θα µπορούσε να πειστεί το Βερολίνο για έναν συµβιβασµό ή αν θα προχωρούσαµε σε µια ολομέτωπη σύγκρουση, όπως φοβόµουν από το 2012.

Στο δρόµο προς το Οµοσπονδιακό Υπουργείο Οικονοµικών παρατήρησα ότι δύο µέιλ είχαν φτάσει στο κινητό µου. Το πρώτο ήταν από τον Τζέιµι Γκάλµπρεϊθ, που µε πληροφορούσε ότι ο Μπέρνι Σάντερς ήταν έτοιµος να γράψει στην πρόεδρο της Οµοσπονδιακής Τράπεζας της Αµερικήs Τζάνετ Γέλεν για να της ζητήσει να υποδείξει στην ΕΚΤ ότι η συµπεριφορά της ήταν άθλια και εν τέλει αποσταθεροποιητική για όλη την υφήλιο. Το δεύτερο ήταν από τον Γκλεν. Μου έγραφε µια σύντομη αναφορά για τον Βόλφγκανγκ Σόιµπλε, στο γραφείο του οποίου είχε εργαστεί ως σύµβουλος στην «προηγούµενη» ζωή του. Κατά το συνήθεια των στελεχών του χρηματοπιστωτικού τομέα, η αναφορά του Γκλεν ήταν επιγραμματική:

⦁ Είναι πέρα για πέρα δικηγόρος.

⦁ Η κατανόηση του των οικονοµικών θεμάτων είναι πλημμελής. Θυµάµαι πάνω από µία περιπτώσεις όπου µπέρδευε τις αποδόσεις µε τις τιμές και που αναφερόταν σε οικονοµικούς όρους χωρίς να αντιλαμβάνεται τη σημασία τους

⦁ Μισεί βαθιά τις αγορές. Πιστεύει ότι οι αγορές πρέπει να ελέγχονται από τεχνοκράτες.

⦁ Στην πραγµατικότητα, απολαµβάνει τον ρόλο του «κακού µπάτσου».

Read the rest of this entry

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (4 μέρος/11)

Standard

«…Να γιατί, κατά την εκτίμηση µου, ο ίδιος ο κ. Σαµαράς αποφάσισε ότι ήταν καλύτερα να κερδίσει τις εκλογές ο Σύριζα. Ήλπιζε ότι η σύγκρουση µας µε την τρόϊκα θα µας έκαμπτε, δίνοντας παράλληλα άλλοθι στο Βερολίνο να «προτείνει» το 3ο µνηµόνιο, το οποίο βέβαια θα έπρεπε να χρεωθεί ο Αλέξης Τσίπρας, µε αποτέλεσμα ή να παραιτηθεί ή να ανατραπεί από τον ίδιο τον Σύριζα. Έτσι, η Νέα Δηµοκρατία θα επέστρεφε για να διαχειριστεί το 3ο µνηµόνιο που έφερε η … Αριστερά – το σενάριο της πολύφηµης «αριστερής παρένθεσης». Γ.Β.(Οκτ. 2017)

Συνέχεια από 3 Μέρος

 

Λόρδος Λάµοντ: ο συγκινητικός υποστηρικτής

 

 αράλληλα με τη συγκρότηση της ομάδας μου κατέβαλα προσπάθειες ώστε να δημιουργηθούν ερείσματα για την Κυβέρνηση μας πέραν των στενών ορίων του αδύναμου Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, ακόμα και σε ακραιφνώς συντηρητικούς χώρους. παραδείγματος χάριν, σε μέιλ μου στον Λόρδο (Νόρμαν) Λάμοντ, του είχα μηνύσει τα εξής:

Όπως θα γνωρίζεις από τον Τύπο, οι ‘Έλληνες και οι Ελληνίδες προσέρχονται στις κάλπες αυτή την Κυριακή. Καλώς η κακώς, διεκδικώ βουλευτική έδρα στη Β’ εκλογική περιφέρεια Αθηνών, και, όπως δείχνουν τα πράγματα, σύμφωνα με τους δημοσκόπους, είμαι «καταδικασμένος» να την κερδίσω. Ακόμη χειρότερα, αν το κόμμα μας σχηματίσει κυβέρνηση (κάτι που δεν αποκλείεται καθόλου), θα κληρονομήσω το Υπουργείο Οικονομικών συν τα άδεια ταμεία του και τις εξωφρενικές πιέσεις από τις Βρυξέλλες και τη, Φρανκφούρτη. Θα μπορούσα να βασίζομαι σε σένα, ως εν δυνάμει σύμβουλο, στους ταραχώδεις καιρούς που έρχονται; Εύχομαι να είσαι καλά.

Γιάνης

Ο Νόρμαν ανταποκρίθηκε αμέσως. Ήταν πρόθυμος και έτοιμος, να προσφέρει τις συμβουλές του. Όταν μάλιστα του είπα ότι :το θέμα ήταν πολύ πιο βαθύ από το χρέος και τα κρατικά ομόλογα, ότι αφορούσε δηλαδή τη λαϊκή κυριαρχία, τον κοινοβουλευτισμό και τις δημοκρατικές διαδικασίες απέναντι σε πιστωτές οι οποίοι θεωρούσαν τη δημοκρατία μια πολυτέλεια την οποία οι πολίτες πτωχευμένου κράτους δε δικαιούνται, μου απάντησε:

Συμφωνώ απολύτως με αυτό που λες για τη δημοκρατία και την κοινοβουλευτική κυριαρχία. Προσπαθώ διαρκώς να υπενθυμίζω στον Κάμερον και στον ‘Οσµπορν ότι, αν τους δοθεί η ευκαιρία να διαπραγματευτούν εκ νέου τη σχέση μας με την ΕΕ, όπως ελπίζουν, θα πρέπει να διεκδικήσουν την αποκατάσταση της, εθνικής κυριαρχίας μας και όχι απλώς την ανάπτυξη της οικονομίας και της ανταγωνιστικότητας. Εσύ κι εγώ ταυτιζόμαστε ως προς αυτό. Επίσης συµφωνώ µαζί σου ότι, στην ευρωζώνη, έχει δοθεί υπερβολική έμφαση στη λιτότητα, λες και πρόκειται για πανάκεια… Αν γίνεις υπουργός Οικονοµικών, θα , χαρώ πολύ να κάνω ότι µπορώ για να βοηθήσω … Έχω κάποιες ιδέες. Καλή τύχη, από καρδιάς. Πάντα δικός σου.

Νόρµαν

Η φιλία µου µε τον γνήσιο Συντηρητικό και ευρωσκεπτικιστή Λόρδο Λάµοντ του Έρικ, τον υπουργό οικονοµικών που στις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχε διασφαλίσει ότι η Βρετανία θα έµενε έξω από τον Eυρωπαϊκό Μηχανισµό Ισοτιµιών (επέκταση του Eυρωπαϊκού Νοµισµατικού Συστήματος), και κατ’επέκτασιν έξω από το ευρώ, ερχόταν σε αντίθεση µε την εικόνα µου ως ακροαριστερού. Χρησιμοποιήθηκε όµως, παράλληλα, από μνηµονιακούς αντιπάλους µου ως «περαιτέρω απόδειξη» ότι το είχα βάλει αµέτι µοχαµέτι να βγάλω την Ελλάδα από το ευρώ υπό την καθοδήγηση και την παρότρυνση µεταξύ άλλων, του Λάµοντ.

Φυσικά, ίσχυε ακριβώς το αντίθετο. Όταν, λίγους μήνες αργότερα, τα πράγματα έφτασαν σε κρίσιμη καµπή, και ο Βόλφγκανγκ Σόϊµπλε µας έσπρωχνε, προς το Grexιt, ο Νόρµαν µε συµβούλευσε να το σκεφτώ πάρα πολύ καλά προτού έστω όταν διανοηθώ να αποδεχθώ το Σχέδιο Σόϊµπλε-τόσο µεγάλο κόστος και ρίσκο θα είχε µια επιστροφή σε εθνικό νόµισµα. Καθ’ όλη τη διάρκεια των ημερών της υπουργικής θητείας μόνο ο Νόρμαν στάθηκε βράχος στο πλευρό µου, παρέχοντας σοφές και χρήσιµες συμβουλές για τις προτάσεις που κατέθετα στην ΕΕ και στο ΔΝΤ, τις μεταρρυθµίσεις που πρότεινα, την αναδιάρθρωση χρέους που επεξεργαζόμουν και, βεβαίως, για το δημοσιονοµικά. Αν µου είχαν σταθεί το ίδιο αριστεροί και κεντροαριστεροί Ευρωπαίοι και Έλληνες πολίτικοι, ενδεχοµένως έκβαση των πραγµάτων να ήταν πολύ διαφορετική.

`

Υπερατλαντική ντριμ τιµ

`

το μεταξύ άρχισε να συγκροτείται οµάδα υποστήριξης των προσπαθειών µου και στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Πρώτος και καλύτερος μεταξύ των υποστηρικτών µου ο συνάδελφος και φίλος Τζέιµι Γκάλµπρεϊθ, µε τον οποίο συνεργαζόμασταν επί χρόνια στη διαµόρφωση της Μετριοπαθούς πρότασης για την επίλυση της κρίσης του ευρώ, στον μετριασμό της αντιπάθειας ομογενών στον Αλέξη και στον Σύριζα στην Ουάσινγκτον, στη σύνταξη λόγων του Αλέξη και στην οργάνωση συνεδρίων για την προετοιμασία του αγγλοσαξονικού κόσµου εν όψει της διακυβέρνησης Σύριζα.

Στις 20 Ιανουαρίου 2015, πέντε µέρες πριν από τις εκλογές, έστειλα στον Τζέιµι ένα διασκεδαστικό µέιλ:

Τζέιµι, χθες ο Αλέξης µε πληροφόρησε ότι δέχθηκε τηλεφώνημα από μεγαλοτραπεζίτη ο οποίος τον απείλησε, αν µε διορίσει υπουργό οικονοµικών, να μην περιµένει να λειτουργήσουν τα ΑΤΜ την εποµένη των εκλογών. Ο Αλέξης τον ρώτησε την ηλικία του. Εξήντα πέντε, απάντησε ο τραπεζίτης. Τότε ο Αλέξης µου είπε ότι του απάντησε : «Αν µε ανατρέψεις, είµαι αρκετά νέος για να επανέλθω. Εσύ δεν είσαι!»

Ήταν µία από τις στιγμές που µε έκαναν να νιώσω υπερηφάνεια για τους φίλους µου, παλιούς και νέους, και χαρά που είχα αποχτήσει τόσο άσπονδους εχθρούς. Τέτοιες στιγµές µε έκαναν να νιώσω ότι άξιζε να κινητοποιήσω όσους προοδευτικούς µπορούσα παγκοσµίως ώστε να δηµιουργηθεί µια ασπίδα γύρω από το εγχείρημα του Αλέξη και της νέας κυβέρνησης του. Αµέσως μετά τον Τζέιµι, οι νομπελίστες οικονομολόγοι Πολ Κρούγκµαν και Τζο Στίγκλιτς έσπευσαν να βοηθήσουν, µε τον τελευταίο να λέει δηµοσίως ότι δε γνωρίζει υπουργό οικονοµικών, παγκοσµίως, µε καλύτερη γνώση των µακροοικονοµικών. Σε αυτούς προστέθηκε κι ο Κεµάλ Ντερβίς, που το 2015 εργαζόταν στα φημισμένο ινστιτούτο Μπρούκινγκs της Ουάσινγκτον, έχοντας στο παρελθόν διατελέσει υπουργός οικονοµικών της Τουρκίας. [11]Όμως, Read the rest of this entry

«ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ» – Του Γιάνη Βαρουφάκη (2 από 11)

Standard

 

2. Μνημονιστάν

`

Στις αρχές του 2010 τo Ελληνικό κράτος χρεοκόπησε. Λίγους μήνες αργότερα Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Eλληνική κυβέρνηση οργάνωσαν τη μεγαλύτερη συγκάλυψη χρεοκοπίας παγκοσμίως. Πώς συγκαλύπτεις μια χρεοκοπία; Δανειζόμενος κι άλλο καλό χρήμα για να εξυπηρετείς κατακόκκινα δάνεια που είναι αδύνατον να εξυπηρετηθούν. Και ποιός χρηματοδοτεί εκείνη τη συγκάλυψη; Απλός κόσμος, «άσχετος» κόσμος, φορολογούμενοι απ’ όλη την υδρόγειο.

Η συμφωνία «διάσωσης», όπως έγινε γνωστή κατ’ευφημισμόν η συγκάλυψη εκείνη, υπογράφτηκε κι επισφραγίστηκε στις αρχές Μαΐου 2010. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τo ΔΝΤ προσέφεραν στην απένταρη Eλληνική κυβέρνηση περί τα 110 δισεκατομμύρια ευρώ, το μεγαλύτερο δάνεια στην ιστορία.1 Ταυτόχρονα απεστάλη στην Αθήνα ομάδα από εντεταλμένους υπαλλήλους των τριών θεσμών, η γνωστή μας τρόικα. Στόχος τους η επιβολή πολιτικών που σκόπευαν να μειώσουν δραστικά τις συνολικές δαπάνες των Ελλήνων, κάτι που ισοδυναμούσε με τη δραστική μείωση των συνολικών … εισοδημάτων των Ελλήνων.(2) Ένα έξυπνο οκτάχρονο παιδί θα αντιλαμβανόταν ότι αίσια έκβαση μιας τέτοιας «διάσωσης» ήταν απίθανη.

Το να επιβάλλεις στους χρεοκοπημένος νέα δάνεια, υπό τον όρο να συρρικνώσουν το εισόδημα τους, αποτελεί εκκεντρική μεν, βάναυση δε τιμωρία. Η Ελλάδα ουδέποτε διασώθηκε. Η ΕΕ και το ΔΝΤ, με το δάνειο τους για την υποτιθέμενη διάσωση και με την τρόϊκα των κλητήρων τους να πετσοκόβουν με ενθουσιασμό τα εισοδήματα από τα οποία τα νέα και τα προϋπάρχοντα χρέη θα αποπληρώνονταν, ουσιαστικά έκλεισαν την Ελλάδα σε μια σύγχρονη εκδοχή της φυλακής οφειλετών του Ντίκενς και κατόπιν πέταξαν το κλειδί στα σκουπίδια.

Η ιστορία διδάσκει ότι οι φυλακές οφειλετών του 19ου αιώνα τελικά εγκαταλείφθηκαν επειδή, παρά τη βαρβαρότητα τους, ούτε απέτρεπαν τη συσσώρευση νέων κακών χρεών ούτε βοηθούσαν τους πιστωτές να πάρουν πίσω τα χρήματα τους. Η πρόοδος του καπιταλισμού τον 19ο αιώνα απαιτούσε την απόρριψη της παράλογης ιδέας ότι όλα τα χρέη είναι ιερά και την αντικατάσταση της με την ιδέα της περιορισμένης ευθύνης. Σε τελική ανάλυση, αν όλα τα χρέη είναι εγγυημένα, γιατί να δανείζουν υπεύθυνα οι δανειστές; Και γιατί κάποια χρέη να φέρουν υψηλότερα επιτόκια απ’ότι άλλα;

Αν όλα τα χρέη τα εγγυάται τα κράτος ελέω μιας τρόϊκας το ρίσκο των δανειστών εξαφανίζεται και, άρα, τα επιτόκια δανεισμού θα έπρεπε να είναι ελάχιστα και ίδια για όλους. Επειδή αυτό είναι και ανόητο και αδύνατο, η χρεοκοπία και η διαγραφή χρέους έγιναν για τον καπιταλισμό αυτό που ήταν ανέκαθεν για το χριστιανικό δόγμα η κόλαση: αναγκαίο κακό! Εντούτοις, η άρνηση και η δαιμονοποίηση της χρεοκοπίας αναβίωσαν στον 21ο αιώνα ως «θεραπεία» της αφερεγγυότητας του Ελληνικού κράτους. Γιατί; Άραγε η ΕΕ και το ΔΝΤ δε συνειδητοποιούσαν τι έπρατταν;

Ήξεραν ακριβώς τι έπρατταν. Οι πιο ισχυροί θεσμοί και κυβερνήσεις του κόσμου, παρά τη σχολαστική προπαγάνδα τους, στο πλαίσιο της οποίας επέµειναν ότι προσπαθούσαν να σώσουν την Ελλάδα, δηλαδή να δώσουν στην ελληνικό λαό μια δεύτερη ευκαιρία, να βοηθήσουν στη μεταρρύθμιση του χρονίως πάσχοντος από διαφθορά και αναποτελεσματικότητα ελληνικού κράτους, δεν έτρεφαν καμία αυταπάτη. Αντιλαμβάνονταν ότι πιο εύκολα μπορεί κανείς να στύψει πέτρα παρά να κάνει μια χρεοκοπημένη οντότητα να ξεπληρώσει τα δάνειο της δανείζοντας της περισσότερα χρήματα, ειδικά αν η συμφωνία προβλέπει τη συρρίκνωση του εισοδήματος της. Έβλεπαν ότι η τρόϊκα τους, ακόμη και αν κατάφερνε να κατασχέσει τα «ασηµικά» του γονατισμένου κράτους, θα αποτύγχανε να επανακτήσει τα χρήματα που είχαν διατεθεί για την αναχρηματοδότηση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Γνώριζαν ότι τα περίφημα πακέτα «διάσωσης» δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μονόδρομος προς τη φυλακή οφειλετών.

Πώς γνωρίζω πως τα γνώριζαν; Μου τα είπαν!

Δεσμώτες των τεχνασμάτων τους

Άλλο να τα λες ο ίδιος κι άλλο να τα ακούς από τα χείλη των καθ’ ύλην αρμοδίων. Κορυφαίοι αξιωματούχοι του ΔΝΤ, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ηγετικά στελέχη της ΕΚΤ και της Κομισιόν, όλοι τους μου εξομολογήθηκαν, ο καθένας με τον τρόπο του, την αλήθεια: είχαν οδήγησει την Ελλάδα σε αδιέξοδο. Και τώρα συμφωνούσαν ότι άνευ αναδιάρθρωσης των χρεών τα οποία αρνούνται χρόνια τώρα να αναδιαρθρώσουν η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη.

Λιγότερο από έναν μήνα με τα την εκλογική μας νίκη, 11 Φεβρουαρίου 2015 θυμάμαι όταν, στα κτίρια της ΕΕ στις Βρυξέλλες, σε μία από εκείνες τις κλειστοφοβικές, φωτισμένες με νέον αίθουσες συσκέψεων που μoυδιάζoυν την ψυχή, είχα την πρώτη μου συνάντηση με την Κριστίν Λαγκάρντ, τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, πρώην υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας και πρώην μεγαλοδικηγόρο με έδρα την Ουάσινγκτον. Είχε εισέλθει στο κτίριο νωρίτερα φορώντας ένα εντυπωσιακό δερμάτινο σακάκι και αποπνέοντος ιδιαίτερη άνεση. Προτού περάσουμε στην αίθουσα συσκέψεων για τη σοβαρή συζήτηση, και καθώς επρόκειτο για την πρώτη μας γνωριμία, πιάσαμε χαλαρή κουβέντα στον διάδρομο

Κεκλεισμένων των θυρών, παρουσία του γνωστού μας και μη εξαιρετέου Πόουλ Τόμσεν, η συζήτηση σοβάρεψε αλλά τα κλίμα παρέμεινε φιλικό. Η Λαγκάρντ μου έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσω τη βασική μου ανάλυση γύρω από τα αίτια και τη φύση του ελληνικού δράματος καθώς και τις προτάσεις μου για την αντιμετώπισή του. Την περισσότερη ώρα ένευε καταφατικά, δείχνοντας να συμφωνεί με τα λεγόμενά μου. Φαινόταν να μιλάμε τον ίδια γλώσσα και ήμασταν και οι δύο πρόθυμοι να οικοδομήσουμε σχέση καλής συνεργασίας. Στο τέλος της συνάντησης, ενώ κατευθυνόμασταν προς την πόρτα, πρόεκυψε η ευκαιρία για ένα σύντομο, χαλαρό, αλλά άκρως αποκαλυπτικό τετ-α-τετ Επανερχόμενη στο επιχειρήματα μου, η Κριστίν τάχθηκε υπέρ των προτάσεων μου για διαγραφή μέρους του χρέους και μείωση των φορολογικών συντελεστών, ως προαπαιτούμενα, για μια Eλληνική ανάκαμψη. Αμέσως μετα είπε κάτι που με έκανε να χάσω τα λόγια μου.

Φυσικά έχεις δίκιο, Γιάνη. Οι στόχοι του προγράµµατος τους οποίους επιµένουν είναι ανεδαφικοί. Το πρόγραµµα αυτό δεν μπορεί να πετύχει. Όµως πρέπει να καταλάβεις πως έχουµε επενδύσει πάρα πολλά σε αυτό το πρόγραµµα. Δεν μπορούμε να υπαναχωρήσουμε.Η αξιοπιστία σου εξαρτάται από το αν θα αποδεχτείς το συγκεκριµένο πρόγραµµα και αν θα συνεργαστείς στο πλαίσιό του.4

Να που το έζησα κι αυτό: η επικεφαλής του ΔΝΤ να λέει στον υπουργό Οικονομικών του χρεοκοπημένου κράτους μας πως οι πολιτικές της τρόϊκας Read the rest of this entry

Α.ΤΣΙΠΡΑΣ: «ΦΟΒΟΤΑΝ ΓΙΑ ΕΜΑΣ, ΟΤΙ, ΑΝ ΕΠΙΜΕΝΑΜΕ, ΘΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΑΜΕ ΕΝΑ ΝΕΟ ΓΟΥΔΗ»!…

Standard
Bγαίνοντας στο Σύνταγμα για να πάω µε τα πόδια στο Μαξίµου, διέκρινα την αγαλλίαση στα πρόσωπα των περαστικών. Ένας περήφανος λαός ένιωθε δικαιωμένος και δικαιολογηµένα το γιόρταζε. Η νύχτα έσφυζε από προσµονή και αυτοπεποίθηση. Η σιγή του Αλέξη µε ανησυχούσε, αλλά αρνούμουν να πιστέψω ότι το Μαξίµου θα ήταν αποκοµµένο από τον µεθυστικό αέρα ανυπακοής που έπνεε στους δρόµους. Σίγουρα, σκέφτηκα, αυτός ο ζωοποιός άνεµος θα καταφέρει να εισέλθει μέσα από κάποια σχισμή του φρουρίου ή μέσα από τις καρδιές των εργαζομένων στο Μαξίμου, που είχαν κι αυτοί ζυμωθεί πολιτικά στην Πλατεία Συντάγματος. Κι όμως, μπαίνοντας στο Μαξίμου, συνάντησα την παγωμένη ατμόσφαιρα νεκροτομείου, τη θλίψη νεκροταφείου.

Η ανατροπή ενός λαού

Καθώς περνούσα την κύρια είσοδο του Μαξίμου, οι υπουργοί και παρατρεχάµενοι που συνάντησα φαίνονταν μουδιασμένοι, λες και είχαν μόλις υποστεί βαριά εκλογική ήττα. Η παρουσία μου τους έκανε ακόμα νευρικότερους. Ο Αλέξης, μου είπαν, βρισκόταν σε συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο γειτονικό Προεδρικό Μέγαρο και θα με δεχόταν αργότερα. Έτσι, περίμενα στην αίθουσα συσκέψεων με τους υπόλοιπους υπουργούς, παρακολουθώντας το τελευταία αποτελέσματα στις οθόνες. Όταν εμφανίστηκε τα τελικό ποσοστό στην οθόνη, 61,35% υπέρ του ΟΧΙ με ποσοστό συμμετοχής τα εντυπωσιακό 62,5%, πετάχτηκα από την καρέκλα μου σηκώνοντας πανηγυρικά τη γροθιά στον αέρα. Τότε, κοιτάζοντας γύρω μου, συνειδητοποίησα ότι ήμουν ο μόνος στο δωμάτιο που πανηγύριζε.

Περιμένοντας τον Αλέξη, βρήκα μήνυμα στο κινητό μου από τον Νόρμαν Λάμοντ «Αγαπητέ Γιάνη, συγχαρητήρια. Μια περίφημη νίκη. Δε γίνεται να μην εισακουστείτε τώρα. Kαλή τύχη!» Θα εισακουστούμε, σκέφτηκα, αρκεί να αποφασίσουμε να μιλήσουμε.

 

Εκεί που καθόμουν, παρακολουθώντας να ξετυλίγεται σε αργή κίνηση η ακύρωση της περίφημης νίκης μας, άρχισα να παρατηρώ τους παρευρισκομένους και τις μικρές λεπτοµέρειες που μέχρι τότε μου είχαν διαφύγει. Οι άντρες είχαν εγκαταλείψει το απλό, καθημερινό ντύσιμο που χαρακτήριζε τα στελέχη του Σύριζα και έμοιαζαν με κουστουμάτους μεγαλοδικηγόρους σε βραδινή έξοδο. Οι γυναίκες ήταν ντυμένες λες και πήγαιναν σε προεδρική δεξίωση. Όταν έφτασε και η Δανάη, συνειδητοποίησα πως όχι απλώς ήμασταν οι μόνοι χαρούμενοι άνθρωποι εκεί μέσα, αλλά ήμασταν και οι μόνοι που φορούσαν τζιν και μπλουζάκια.

 

Read the rest of this entry

ΤΣΟΜΣΚΥ:«Επισκέφθηκα τον Λούλα, τον πιο εξέχοντα πολιτικό κρατούμενο στον κόσμο» (Μέρος Α΄)

Standard

«ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ  ΚΥΡΙΑΚΗ    7/10

  «ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΣΟΜΣΚΥ ΜΕ ΛΟΥΛΑ»

Δημοσιεύτηκε στο The Intercep

(…)

ην επομένη της επίσκεψής μας, ένας δικαστής, επικαλούμενος την ελευθερία του Τύπου, δέχθηκε το αίτημα της μεγαλύτερης εφημερίδας της χώρας, της Folha de Sao Paolo, για συνέντευξη του Λούλα, αλλά ένας άλλος δικαστής παρενέβη γρήγορα και ανέτρεψε την απόφαση αυτή, παρά το γεγονός ότι παίρνονται συχνά συνεντεύξεις από τους πιο βίαιους εγκληματίες της χώρας, όπως από ηγέτες πολιτοφυλακών και λαθρέμπορους ναρκωτικών.

Για το σύστημα εξουσίας της Βραζιλίας, η φυλάκιση του Λούλα δεν είναι αρκετή. Θέλουν να διασφαλίσουν ότι ο κόσμος, καθώς προετοιμάζεται να ψηφίσει, δεν θα μπορέσει να ακούσει τίποτα από αυτόν και προφανώς είναι ικανοί να χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε μέσο για να πετύχουν αυτόν τον στόχο.

Ο δικαστής που ανέτρεψε την άδεια, δεν προέβη σε καμία καινοτομία. Ένας προηγούμενος ήταν ο εισαγγελέας που το 1926 όταν καταδικάστηκε ο Antonio Gramsci από τη φασιστική κυβέρνηση του Μουσολίνι, δήλωσε ότι «Πρέπει να κάνουμε τον εγκέφαλό του να σταματήσει να λειτουργεί για τα επόμενα 20 χρόνια» .

«Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά κάνει συχνά ομοιοκαταληξία» όπως παρατήρησε ο Mark Twain

Αναθαρρήσαμε, αλλά δεν εκπλαγήκαμε όταν είδαμε ότι παρά τις επαχθείς συνθήκες και τη σοκαριστική αποτυχία της δικαιοσύνης, ο Λούλα παραμένει ενεργητικός, αισιόδοξος για το μέλλον και γεμάτος ιδέες για το πώς να ανατραπεί η τρέχουσα καταστροφική πορεία της Βραζιλίας.

(…) Ο φυλακισμένος που επισκεφθήκαμε, ο Luiz Inácio Lula da Silva – ή «Λούλα» όπως τον ξέρουν σε όλον τον κόσμο – έχει καταδικαστεί ουσιαστικά σε ισόβια φυλάκιση, σε απομόνωση, χωρίς πρόσβαση στον Τύπο ή σε εφημερίδες και με περιορισμένες επισκέψεις μια ημέρα την εβδομάδα.

chomsky LULA 2018 10 06 [1]

Ο αμερικανός γλωσσολόγος και πολιτικός ακτιβιστής, στην άκρη αριστερά, μιλάει στους υποστηρικτές του Κόμματος των Εργαζομένων, μετά την επίσκεψή του στον Λούλα στις 20 Σεπτεμβρίου 2018

Υ φωτιάπάρχουν πάντα προσχήματα για μια φυλάκιση – ίσως έγκυρα, ίσως όχι – αλλά συχνά έχει νόημα να αναζητήσουμε ποιοι είναι οι πραγματικοί λόγοι πίσω από αυτήν. Αυτό συμβαίνει και σε αυτήν την περίπτωση. Η πρωταρχική κατηγορία εναντίον του Λούλα βασίζεται στους συμβιβασμούς μεταξύ επιχειρηματιών που καταδικάστηκαν για διαφθορά και του εισαγγελέα και πρόκειται για την προσφορά ενός διαμερίσματος στο οποίο δεν έζησε ποτέ. Δεν θα τα χαρακτήριζε κανείς συντριπτικά στοιχεία.

Το υποτιθέμενο έγκλημα είναι σχεδόν μη ανιχνεύσιμο με τα δεδομένα της Βραζιλίας – και υπάρχουν πολλά που πρέπει να πούμε για αυτό και στο οποίο θα επιστρέψω αργότερα. Αλλά πέραν αυτού, η ποινή είναι τόσο εξωφρενικά δυσανάλογη σε σχέση με το υποτιθέμενο έγκλημα, που μας καλεί να αναζητήσουμε τους πραγματικούς λόγους. Οι ενδεχόμενοι λόγοι δεν είναι δύσκολο να ανιχνευθούν. Η Βραζιλία έχει εκλογές ζωτικής σημασίας για το μέλλον της. Ο Λούλα είναι μακράν ο πιο δημοφιλής υποψήφιος και θα κέρδιζε εύκολα σε μια δίκαιη εκλογική διαδικασία. Είναι σαφές ότι αυτό δεν είναι το αποτέλεσμα που θα επιθυμούσε η πλουτοκρατία.

Αν και οι πολιτικές κατά τη διάρκεια της θητείας του είχαν σχεδιαστεί έτσι ώστε να ικανοποιήσουν τις ανησυχίες του εγχώριου και του διεθνούς* χρηματοπιστωτικού τομέα, οι ελίτ τον μισούν, εν μέρει αναμφίβολα λόγω των πολιτικών κοινωνικής ενσωμάτωσης και των παροχών προς τους απόκληρους, ενώ φαίνεται πως πίσω από αυτό κρύβονται και άλλοι λόγοι: το ταξικό μίσος. Πώς μπορεί ένας φτωχός εργαζόμενος χωρίς ανώτατη εκπαίδευση που δεν μιλάει καν σωστά τα πορτογαλικά να βρίσκεται στο τιμόνι της χώρας μας;

Όταν ήταν εν ενεργεία, ο Λούλα ανεχόταν τη δυτική εξουσία, αλλά με επιφυλάξεις.(…..)

Συνέχεια στο ΤhePressProject

Μεταφράστηκε συλλογικά από μέλη της πλατφόρμας των 1101.

* bold δικά μας

 

Έρευνα-σοκ στα αζήτητα.

Standard

(2010-2016, αύξηση θνησιμότητας 17,8%)

`

■ του Χριστόδουλου Δολαψάκη* 

Εφημ. Δρόμος της Αριστεράς

29/09/17

ίγες μέρες μετά την «ημέρα λύτρωσης», όπως την ονόμασε ο πρωθυπουργός στο διάγγελμά του στην Ιθάκη αναγγέλλοντας το «τέλος των μνημονίων», δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Lancet μία μελέτη με τίτλο «Οι συνέπειες της ασθένειας στην Ελλάδα». Στην μελέτη αυτή εξετάζονται οι συνέπειες των πολιτικών λιτότητας στην υγεία των Ελλήνων τα χρόνια 2010-2016 και τα αποτελέσματα συγκρίνονται με τις χώρες της δυτικής Ευρώπης, αλλά και με την Κύπρο, η οποία την ίδια περίπου περίοδο υποβλήθηκε σε «θεραπεία σοκ» λόγω του χρέους της.

Η εν λόγω μελέτη είναι σημαντική καταρχήν γιατί αφορά ένα χρονικό διάστημα 6 ετών που επιτρέπει να αποτυπωθούν τάσεις και να βγουν συμπεράσματα, ιδίως μέσω της σύγκρισης με τα προ-μνημονιακά χρόνια. Επιπλέον πρόκειται για την πρώτη προσπάθεια εκτίμησης των συνεπειών των πολιτικών λιτότητας στην Ελλάδα χρησιμοποιώντας ως βάση δεδομένων μία πλατφόρμα (Global Burden of Disease Study GBD) που, ξεκινώντας από το 1990, αφορά 195 χώρες και σκοπό έχει την ποσοτική έκφραση των συνεπειών περισσότερων από 300 αιτιών θανάτου για 23 διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η εν λόγω πλατφόρμα αποτελεί τον μόνο αξιόπιστο τρόπο σύγκρισης μεταξύ χωρών και περιοχών παγκοσμίως στον τομέα της υγείας. Τα συμπεράσματα της μελέτης αποτυπώνουν σε αριθμούς την καταστροφή:

Ενώ η θνησιμότητα παρέμεινε σχετικώς σταθερή τα χρόνια 2000-2010, αυξήθηκε ακολούθως  με ρυθμό περίπου 2,7% ετησίως και το 2016 η αύξησή της φτάνει το 17,8%, με την ανοδική τάση να συνεχίζεται.

  1. Η αύξηση αυτή αφορά κυρίως τους ηλικιωμένους άνω των 70 ετών.
  2. Παρατηρείται αύξηση των θανάτων στα παιδιά μικρότερα των 5 ετών και σαφής άνοδος σe αυτοτραυματισμούς εφήβων και νέων.
  3. Στους ασθενείς άνω των 70 ετών, αυξήθηκαν όλες οι αιτίες θανάτου, όπως και η θνησιμότητα λόγω HIV, ιάσιμων νεοπλασμάτων, κίρρωσης ήπατος, νευρολογικών διαταραχών και νεφρικής νόσου στους ενήλικες.
  4. Αποτυπώνεται επίσης η τάση αύξησης μεταδιδόμενων νόσων καθώς και της μητρικής και παιδικής νοσηρότητας.

ι συγγραφείς τονίζουν την δραματική δημογραφική αλλαγή στην Ελλάδα τα χρόνια 2010-2016 με τη μείωση του πληθυσμού μεταξύ 15-34 ετών ένεκα της μετανάστευσης και υπογραμμίζουν την 50% μείωση των δημόσιων δαπανών για την υγεία μεταξύ 2009 και 2015

Είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται η όσο το δυνατόν ακριβέστερη και σε βάθος χρόνου ποσοτική αποτύπωση των θανατηφόρων συνεπειών των πολιτικών λιτότητας στην Ελλάδα.

Με βάση αυτό, θα περίμενε κανείς τα αποτελέσματα να αναδειχθούν και να συζητηθούν από τον ιατρικό κόσμο.

  • Σε ένα ιατρικό έντυπο παγκόσμιας εμβέλειας δηλώνεται απερίφραστα ότι περισσότεροι Έλληνες πεθαίνουν κι όμως δεν ακούγεται κουβέντα (με τιμητική εξαίρεση τον κ. Βήχα από το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού, ο οποίος παραλληλίζει τις μέχρι και σήμερα εφαρμοζόμενες πολιτικές λιτότητας με σχεδιασμένη γενοκτονία του ελληνικού λαού)
  • Η ΕΙΝΑΠ επιλέγει να εκδώσει δελτίο τύπου και αφίσα επειδή οι νοσοκομειακοί γιατροί έμειναν έξω από τα προεκλογικά «δώρα» της κυβέρνησης, ενώ ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, έχοντας μετατραπεί εδώ και πολύ καιρό σε φέουδο του κ. Πατούλη, δεν βρήκε μια λέξη να γράψει στα δεκάδες e-mail τα οποία στέλνει στα μέλη του.
  • Πόσο διαφορετικό θα ήταν ως τρό πος σκέψης και πράξης να έβγαινε μια αφίσα με τα αποτελέσματα της μελέτης και να στελνόταν με e-mail σε όλους τους γιατρούς, αντί για πολυτελείς αφίσες συνεδρίων, «ξύλινες» συνδικαλιστικές ανακοινώσεις ή διαφημιστικά ηλεκτρονικά μηνύματα…

Έτσι, τα στοιχεία παραμένουν απλώς αριθμοί, οι οποίοι αποτυπώνουν με περισσότερη ή λιγότερη ακρίβεια μία πραγματικότητα στον τομέα της υγείας, η οποία είναι πολύ χειρότερη από τις στατιστικές.

Η εκπόνηση και ο «χειρισμός» των αριθμών μπορεί να χρησιμεύσει για να εξαχθούν εντελώς διαφορετικές «προτάσεις λύσης» αν η όλη διαδικασία δεν αποκτήσει «εντοπιότητα» και δεν αφορά τους εργαζόμενους στην υγεία κυρίως τους Έλληνες ασθενείς.

Χρειαζόμαστε τα στοιχεία που μας προσφέρει ο ακαδημαϊκός του πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον με ειδίκευση στην περιοδοντολογία κύριος συγγραφέας της μελέτης του Lancet.

Οφείλουμε όμως να τα εμπλουτίσουμε με την καθημερινή μας εμπειρία, να περιγράψουμε όσο γίνεται πιο λεπτομερώς την κατάσταση στους διαφόρους τομείς και να ανοίξουμε τη συζήτηση για τις εναλλακτικές στο χώρο της υγείας, οι οποίες δεν είναι απλώς «τεχνοκρατικού τύπου» και έχει γίνει ολοφάνερο ότι θα πηγαίνουν χέρι-χέρι με τις εναλλακτικές για το σύνολο της χώρας.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι δουλειά «των ειδικών» αν και χωρίς αυτούς θα είναι λειψή, δεν είναι ζήτημα «αριθμών» αν και χωρίς αυτούς δε θα έχει δεδομένα.

* Ο Χριστόδουλος Δολαψάκης είναι νοσοκομειακός γιατρός

ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΓΙΑΝΗ: Βιβλίο «ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ» 1 Μέρος/Από 11

Standard

2018-09-23 Δημοψήφισμα 2015

ΣΥΝΤΑΓΜΑ -ΙΟΥΛΗΣ 2015- ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ

`

Εν Κατακλείδι*

Το 2015 υπήρχε τρόπος να αποδράσει η χώρα από τη φυλακή του χρέους παραμένοντας παράλληλα στο ευρώ: αν η ηγεσία µας φοβόταν το 3ο μνημόνιο περισσότερο απ’ ότι φοβόταν το Grexit.  (έντονα, συντάκτης.. εφεξής)

Αν έστω και µία στιγμή, τότε που µου προτάθηκε να συμμετάσχω στην κυβέρνηση Σύριζα, πίστευα ότι: η ηγεσία του θα υπέκυπτε στην αυταπάτη ότι η υποταγή στην τρόικα ήταν λιγότερο κακή λύση από το Grexit, δεν υπήρχε πιθανότητα να συμμετάσχω.

Το βιβλίο τούτο οφείλεται: στην εσωτερική ανάγκη µου να αφηγηθώ τα διεθνούς σηµασίας γεγονότα που έφεραν την καθυπόταξη της κυβέρνησης µας στην αυταπάτη ότι η Ελληνική Άνοιξη ήταν καταδικασμένη και πανάκριβη, ενώ το 3ο μνημόνιο µονόδροµος .

*(Από τον πρόλογο του Γ.Β.)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ο αµέσως προηγούµενο βιβλίο µου, Η Αρπαγή της Ευρώπης, ανέλυε τις φυγόκεντρες οικονοµικές δυνάµεις που, εδώ και χρόνια, αποδοµούν την Ευρώπη και της στερούν την ηθική και πολιτική αίγλη που κάποτε είχε. Καθώς ολοκλήρωνα εκείνο το βιβλίο, στις αρχές του 2015, βρέθηκα ξαφνικά µέσα στη δίνη, µέσα στην κοιλιά του κτήνους, που έως τότε ανέλυα.

Αποδεχόµενος τη θέση του υπουργού Οικονοµικών της πτωχευµέvης χώρας µας σε µια ιστορική συγκυρία που επέβαλλε την ολομέτωπη σύγκρουση µε τους δανειστές της, τους ισχυρότερους οργανισµούς και κυβερνήσεις του κόσµου, βρέθηκα στη θέση τόσο του δρώντος όσο και του παρατηρητή ενός δράματος που θα οδηγούσε είτε στη λύτρωση είτε στην εδραίωση της παγίδευσης της Ελλάδας, αλλά και ολόκληρης της ηπείρου µας, σε µια δίνη από την οποία η απόδραση θα αργήσει δεκαετίες.

Από στενή οπτική γωνία, το βιβλίο τούτο φαντάζει ως η αφήγηση µιας ήττας που προαναγγέλλει κι άλλα δεινά για την πτωχευµένη Ελλάδα και την αποδοµούµενη Ευρώπη. Ακόµα πιο στενή θα ήταν η αντιμετώπιση του ως της ιστορίας ενός πανεπιστημιακού που έγινε υπουργός για µερικούς μήνες προτού αποφασίσει να παραιτηθεί δημοσιοποιώντας όσα έζησε κεκλεισμένων των θυρών. Ή ως ενός χρονικού συναρπαστικών συζητήσεων µε ανθρώπους που καθορίζουν τις τύχες µας ως χώρας αλλά και ως ηπείρου, π.χ. τον Βόλφγκανγκ Σόιµπλε, την Κριστίν Λαγκάρντ, τον Μάριο Ντράγκι, τον Εµµανουέλ Μακρόν, τον Μπαράκ Οµπάµα. Ή ως µιας αφήγησης του τι συνέβη όταν µια ταραία άνοιξη ένας µικρός, ταλαιπωρημένος λαός τα έβαλε µε τους Γολιάθ της Ευρώπης σε µια απέλπιδα προσπάθεια να αποδράσει από τη χρεοδουλοπαροικία που του είχαν επιβάλει πέντε χρόνια πριν.

Αν και όλοι αυτοί οι χαρακτηρισµοί του βιβλίου έχουν βάση, κανείς τους δεν καταφέρνει να απoτυπώσει ούτε τη σημασία της ιστορίας αυτής ούτε το κίνητρο που µε ώθησε να την καταγράψω. Τα γεγονότα που περιγράφει το βιβλίο δροµολόγησαν συγκλονιστικές εξελίξεις για όλη την Ευρώπη, αλλά και για την απέναντι όχθη του Ατλαντικού. Επιπλέον, η ήττα µας µπορεί να ήταν αδιαμφισβήτητη, αλλά η Ελληνική Άνοιξη, όπως πολλοί προοδευτικοί άνθρωποι εκτός Ελλάδας θυµούνται τα γεγονότα του πρώτου εξαµήνου του 2015, παραµένει ζωντανή και, συνεπώς, ανίκητη, τουλάχιστον πρoς το παρόν. Με άλλα λόγια, η ιστορία που το βιβλίο αυτό καταγράφει είναι τόσο οικουμενική όσο και εν εξελίξει.

#Για τον αναγvώστη που ξέχασε την πανευρωπαϊκή σημασία του δικού µας 2015, να θυµίσω µία σημαδιακή σκηνή: Ηταν 13 Iουλίου. Λεπτά της ώρας µετά τη συνθηκολόγηση του Έλληνα πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες, την οποία ο ίδιος χαρακτήρισε «πραξικόπημα», Ο συντηρητικός lσπανός πρωθυπουργός παρουσιάστηκε στις κάμερες των τηλεοράσεων της χώρας του κρατώντας στο χέρι το κείµενο συνθηκολόγησης λέγοντας στον ισπανικό λαό: «Αυτό να περιµένει όποιος υποστηρίζει τον Σύριζα της lσπανίας».

Από εκείνη τη µέρα η εκλογική δυναμική των Ποδέµος, στους οποίους αναφέρονταν, συρρικνώθηκε και το ισπανικό κατεστηµένο ανακουφίστηκε.

Όµως στο µεταξύ αηδιασµένοι οπαδοί του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας παρακολουθούσαν στις δικές τους τηλεοράσεις τη βαναυσότητα µε την οποία η ΕΕ συνέτριβε την έννοια της δημοκρατίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ξεκινώντας µε την Ελλάδα, µε σκοπό να τρομοκρατηθούν οι ψηφοφόροι της lσπανίας, της Πορτογαλίας, της lρλανδίας, της lταλίας και, εν τέλει, της Γαλλίας.

Έτσι, την 23η Ιουνίου 2016, προοδευτικοί Βρετανοί ψήφισαν υπέρ της εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ, προσθέτοντας τις ψήφους τους σε εκείνες των αντιευρωπαίων ξενοφοβικών Βρετανών, παγιώνοντας τη διαφορά υπέρ του Brexit. Το Brexit, µε τη σειρά του, ενίσχυσε τον Τραμπ στην άλλη µεριά του Ατλαντικού. Με την εκλογή του Τραμπ φύσηξε ούριος άνεµος στα πανιά των ξενοφοβικών εθνικιστικών δυνάµεων σε όλη την Ευρώπη. Στο µεταξύ ο Βλαντιµίρ Πούτιν παρατηρούσε χαµογελαστός, τρίβοντας τα µάτια του, τον τρόπο µε τον οποίο η «Δύση» αυτοϋπονοµεύονταν µε σθένος περισσό! Read the rest of this entry

3o Μέρος/ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΓΙΑΝΗ: «ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ» ( Ή ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΕΚΕΙΝΟ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 2015; KAI OXI MONO) (Εκτενές απόσπασμα)

Standard

Μέρος 3ο

ΓΙΑΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ ΕΞΩΦΥΛΛΟ 001

Μέρος πρώτο ΕΔΩ  Μέρος δεύτερο ΕΔΩ

Σύνδεση με τέλος 2ου μέρους

 `

(….)Στο Μέγαρο Μαξίμου ο Σαγιάς και ο Αλέξης ήταν, όπως κι εγώ, έξαλλοι. Κατάλαβαν το πολιτικό κόστος της παγίδας στην οποία μας είχε ρίξει ο Χουλιαράκης. Το να υιοθετήσουμε πλήρως τη φρασεολογία των πιστωτών, χωρίς καμία τροποποίηση για ένα αίτηµα αυτού του τύπου, ήταν καθαρή καταστροφή: θα σήμαινε ότι δεν είχαμε κερδίσει την παράταση από αυτούς με τους δικούς μας όρους, αλλά ότι η τρόικα επέλεξε να μας την επιβάλει με τους δικούς της, θα δικαίωνε όσους έλεγαν ότι η τρόικα κάνει κουμάντο και ότι οι προσπάθειές μας να κερδίσουμε ξανά την κυριαρχία μας ισοδυναμούσαν με αξιοθρήνητη πλάνη.

Αργότερα, όταν είπα στον Σαγιά πώς αντέδρασαν ο Δραγασάκης και ο Χουλιαράκης όταν τους ζήτησα εξηγήσεις, χαμογέλασε πικρά, ακουμπώντας τον δείκτη του δεξιού του χεριού στον κρόταφό του σαν να μου έλεγε «σ’τα είχα πει!» και μου θύμισε την πρόβλεψή του, τις πρώτες ημέρες της διακυβέρνησής μας, ότι ο Δραγασάκης είχε σκοπό τελικά να υπονομεύσει τον Αλέξη και, βεβαίως, εμένα. Όσον αφορά τη βασική του συμβουλή, αυτή ήταν μία: Να απολύσω τον Χουλιαράκn! «Ξεφορτώσου τον αμέσως», μου είπε κατηγορηµατικά, παραθέτοντας διάφορα κοσμητικά για τον Χουλιαράκη που δεν μπορώ να τα δημοσιεύσω. Ήμουν αποφασισμένος να το κάνω. Πρώτα όμως έπρεπε να λύσουμε το πρόβλημα.(…..)

Αλέξης δεν ήθελε επ’ ουδενί να συναινέσει στο να αποσταλεί η επιστολή που μου υπαγόρευσε ο Βίζερ. Ο Σαγιάς, μιλώντας ως δικηγόρος μου, με προειδοποίησε να μην την υπογράψω χωρίς επίσημη πολιτική στήριξη. Κάτι τέτοιο θα με εξέθετε προσωπικά σε μέγιστο κίνδυνο, τόσο από πολιτικής όσο και από νομικής απόψεως, μου είπε. Το σωστό θα ήταν, συνέχισε, να τεθεί η επιστολή προς ψήφιση στη Βουλή, όπως έκαναν οι μνημονιακές κυβερνήσεις  πριν στείλουν επιστολές στην τρόικα µε τις  οποίες αιτούνταν τη σύναψη ή την επέκταση δανειακής συµφωνίας. Όµως ο Αλέξης δεν το σκεφτόταν καν.

Το να ζητήσει από τη Βουλή και δη από την κοινοβουλευτική µας οµάδα, να εγκρίνει επιστολή προς την τρόικα γραµµένη σε άπταιστα τροϊκανικά θα αναστάτωνε τους βουλευτές µας, θα έριχνε νερό στον µύλο της Αριστερής Πλατφόρμας (που ήδη µας κατηγορούσε για συνθηκολόγηση µε τους πιστωτές), θα απογοήτευε τους ψηφοφόρους µας και θα ενθουσίαζε την αντιπολίτευση- οι εκπρόσωποι της οποίας θα απολάµβαναν µια επιστολή που τους έδινε πάτημα να κοκορεύονται οτι γίναµε κι εµείς … σαν κι αυτούς, µιλώντας τη γλώσσα των πιστωτών χωρίς να έχουµε προσθέσει ούτε ένα «και» δικό µας.

Mπρoς γκρεµός και πίσω ρέµα. Αν δεν υπέγραφα την επιστολή, είτε γιατί θα αρνιόµουν να το κάνω είτε γιατί n Βουλή θα απέρριπτε το αίτηµα µας να µε εξουσιοδοτήσει να την υπογράψω, οι τράπεζες θα έκλειναν και η τρίμηνη παράταση θα χανόταν. Από την άλλη πλευρά, αν υπέγραφα την επιστολή, θα παίζαµε το παιχνίδι των εχθρών µας. Σε κάθε περίπτωση έπρεπε να αποφασίσουµε, και έπρεπε να το κάνουµε προτού ο ήλιος ανατείλει πάνω από τον Υµηττό το πρωί της Παρασκευής.

Η νύχτα εκείνης της Πέµπτης κράτησε µια αιωνιότητα. Υπουργοί πηγαινoέρχoνταν στο Μαξίµου, κοµµατικά στελέχη έµπαιναν κι έβγαιναν από το γραφείο του πρωθυπουργού και τους παρακείµενους διαδρόµους και τις αίθουσες κι εµείς στύβαµε το µυαλό µας να βρούµε µια λύση. Ούτε οι αυθόρµητες συσκέψεις ούτε οι αλληλοενηµερώσεις ή οι συναντήσεις και οι συζητήσεις µπορούσαν να φωτίσουν τη δεινή θέση στην οποία βρισκόµασταν. Όλο αυτό το διάστημα µε τον Σαγιά καθόµοσταν στο ευρύχωρο γραφείο του Αλέξη ανταλλάσσοντας ιδέες χωρίς προοπτική και κάποτε βαδίζαµε πάνω κάτω προσπαθώντας να τετραγωνίσουμε τον κύκλο.

`Ανάµεσα στους συναδέλφους που µας επισκέφτηκαν εκείνη τη νύχτα ήταν ο Σταθάκης, ο υπουργός Οικονοµίας. Ήταν τόσο εξοργισµένος µε τον Χουλιαράκη που µας έφερε σε αυτή την κατάντια ώστε άρχισε να µε µαλώνει που τον προσέλαβα. Του θύµισα ότι δεν τον είχα προσλάβει αλλά ότι τον είχε διορίσει απευθείας ο Δραγασάκης. Το θυμήθηκε αλλά µε έψεξε που δεν τον έδιωξα κακήν κακώς όταν αποκαλύφθηκε n ιστορία µε το έγγραφο Word που είχε δημιουργηθεί στον υπολογιστή του Κοστέλλο. Και πάλι έπρεπε να του θυµίσω ότι, ακόµα και τότε, θα ήταν πολύ αργά γιατί ο Χουλιαράκης είχε αποκρύψει το µέιλ Βίζερ µία µέρα πριν αποκαλυφθεί εκείνο το φιάσκο. Σε κάθε περίπτωση, του είπα, είχαµε ένα σοβαρό πρόβλημα να λύσουµε εκείνο το βράδυ προτού διώξουµε τον Χουλιαράκη µε την ανατολή του ηλίου.

Ο Σταθάκης συµφώνησε και, κουνώντας καταφατικά το κεφάλι του αρκετές φορές, αποχώρησε. Βλέποντάς τον να πηγαίνει σπίτι, ζήλεψα. Ευτυχώς όµως ή αδρεναλίνη έκανε τη δουλειά της και σχεδόν αµέσως ανέκτησα την ενέργεια που απαιτούσε ή επιστροφή στην προσπάθεια εξεύρεσης λύσης.

νύκτα προχωρούσε και ο Αλέξης φαινόταν χαµένος, «Δεν µπορώ να πάω αυτή την επιστολή στη Βουλή. Η Αριστερή Πλατφόρμα θα µε κατακρεουργήσει και ή αντιπολίτευση θα µε γελοιοποιήσει», έλεγε συνέχεια. Του πρότεινα να δοκιµάσουµε µια καινοτόμο λύση: την αλήθεια! Θα πρέπει να πούµε στους βουλευτές µας ακριβώς το τι έγινε. «Δεν έχουµε τίποτε να ντραπούµε», επέµεινα. Να τους πούµε ότι ο Βίζερ ενημέρωσε µόνο κάποιους ανθρώπους για την εκπνοή της προθεσµίας και ότι το µάθαµε αφού είχε εκπνεύσει. Να το χρησιµοποιήσουµε ως ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε ξανά στους βουλευτές µας, συµπεριλαµβανοµένων των συντρόφων της Αριστερής Πλατφόρμας, τη συλλογική µας δέσµευση στη στρατηγική µας: να κερδίσουµε χρόνο δίνοντας την τελευταία ευκαιρία σε διαπραγματεύσεις, έτοιµοι όµως να τερµατίσουµε τη διαδικασία τη στιγµή που εµείς θα επιλέγαµε αν οι πιστωτές συνέχιζαν να επιµένουν στο µνημόνιο και να απορρίπτουν την αναδιάρθρωση του χρέους.

Ο Αλέξης δεν πείστηκε. «Αυτό θα δίχαζε το κόµµα και τους βουλευτές µας», είπε. Φοβόταν ότι, λέγοντας στους βουλευτές µας τι είχε συµβεί, Read the rest of this entry

2o Μέρος/ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΓΙΑΝΗ: «ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ»* ( Ή ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΔΡΑΣΑ ΕΓΚΑΙΡΩΣ); (Εκτενές απόσπασμα)

Standard

Μέρος 2/3

ΓΙΑΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ ΕΞΩΦΥΛΛΟ 001

Επιμύθιο σύνταξης: «Μπορεί να έχουμε όλοι τις απόψεις μας. Γιά τον συγγραφέα και το έργο του. Όμως, παραμένει γεγονός, το ότ,ι τόσο καιρό -αρκετό νομίζω- δεν τόλμησε ΚΑΝΕΙΣ, απολύτως ΚΑΝΕΙΣ, εδώ ή έξω, να βγεί και να διαψεύσει, κάτι, (όμως συγκεκριμένο και όχι γενικό και αόριστο), από τα τόσα «συγκλονιστικά»  που αναφέρονται. Συμπέρασμα:

Πρώτον, ότι πρόκειται για ένα βιβλίο ντοκουμέντο για το ποιοί και πως μας κυβερνούν, που φρονώ πως πρέπει να διαβαστεί. Δεύτερον, ο συγγραφέας «κρατά κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα «για όλα και για όλους, που έχοντας «λερωμένη τη φωλιά» τους, σιωπούν βροντερά…»

Τρίτον, τόσο αναλυτικές και αποκαλυπτικές συζητήσεις από το «άντρο» των «επικυρίαρχων» της Ευρώπης χωρίς διάψευση,** δεν νομίζω ότι έχουν ξαναδημοσιευθεί, εξ’ου και η αξία  τους

-.-

Μέρος πρώτο ΕΔΩ  Μέρος δεύτερο ΕΔΩ

`

Σύνδεση με 1ο μέρος

[Μετά  το πρώτο ξάφνιασμα, είδα αµέσως τι είχε γίνει: ο Βόλφγκανγκ  Σόιµπλε, µετά την ταπείνωση του τρεις  µέρες νωρίτερα, είχε σηκωθεί ξανά από το αλληγορικό πάτωµα κι είχε ανακτήσει πλήρως τον έλεγχο του Eurogroup, πιθανώς (αλλά όχι σίγουρα) πίσω από την πλάτη της Μέρκελ. Στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, όσο προσπαθούσα να συντάξω το υποκατάστατο  του  µνημονίου, ο Γερµανός υπουργός Οικονοµικών είχε, φαίνεται, καταφέρει να πείσει τους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής επιτροπής να καταστρατηγήσουν το γράµµα και το πνεύµα της συµφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου που αναφερόταν αποκλειστικά στον κατάλογο µεταρρυθµίσεων τον οποίο τελικό κατέθεσα, παραγκωνίζοντας συνειδητά, και ως πολιτική επιλογή, το µνημόνιο. Δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι ο κατάλογος µου δεν υποκαθιστούσε το µνημόνιο, ο Ντοµπρόφσκις έκανε τη δουλειά του Σόιµπλε γι’ αυτόν. (….)

 (….) Διότι αν ο νέος κατάλογος δεν υποκαθιστούσε το µνημόνιο, ποιός ο λόγος ύπαρξης του; Γιατί είχαµε περάσει το Σαββατοκύριακο να διαπραγµατευόµαστε στο  παρασκήνιο µε την τρόικα; Για να επιστρέψουµε στο μνημόνιο και στο αδιέξοδο των πρώτων δύο Eurogroup;

Το ερώτημα που ορθώθηκε γιγάντιο µπροστά µου ήταν: Η επιτυχία του Σόιµπλε εξαντλούνταν µε τον Ντομπρόβσκις; Ή είχε επεκταθεί το κακό στον Μάριο Ντράγκι και στην Κριστίν  Λαγκάρντ; Μόνος του πάσχιζε ο Λετονός να νεκραναστήσει το µνημόνιο, εκ µέρους του Σόιµπλε, ή θα δρούσαν συντονισμένα οι εκπρόσωποι και των τριών δανειστών; Σε λίγα λεπτά της ώρας θα είχα την απάντηση µου.

Μιλώντας πρώτος εκ των δύο, ο Μάριο είπε τη µαγική φράση: «Αντιλαμβανόμαστε, σύµφωνα µε την απόφαση του Eurogroup της περασµέvης Παρασκευής, οτι ο κατάλογος αυτός δεν αμφισβητεί τις  τρέχουσες ρυθµίσεις και συνεπώς τις  υπάρχουσες δεσµεύσεις στο πλαίσιο  του  µνημονίου οι οποίες συνιστούν τη βάση της αξιολόγησης». Σάστισα. Τέτοιος κυνισµός; Πώς δεν κοκκίνιζε να λέει τη φράση «σύµφωνα µε την απόφαση του Eurogroup της περασµένης Παρασκευής»(σ.σ. bold δικά μας): Δε θα µπορούσε να υπάρξει καλύτερο παράδειγµα οργουελιανής διγλωσσίας από το λόγια του προέδρου της κεντρικής µας τράπεζας τα οποία είπε εν πλήρει γνώσει ότι η αποκατάσταση της πρωτοκαθεδρίας  του  µνημονίου βρισκόταν σε απόλυτη και άµεση αντίθεση µε το πνεύµα και το γράµµα της συµφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου.

`

Το ψεύδος ολκής του Μάριο Ντράγκι έσπευσε να το επιβεβαιώσει η Κριστίν  Λαγκάρντ: «Προσυπογράφω κατά γράµµα και υιοθετώ πλήρως ό,τι επισήµανε ο Μάριο», ήταν η πρώτη της πρόταση. «Η συζήτηση για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης … δεν µπορεί να περιοριστεί στον κατάλογο που παρουσίασε η ελληνική κυβέρνηση και θεωρώ ότι η αναφορά του Μάριο στο µνημόνιο είναι εξόχως σχετική … Τέλος, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιµο αν ο Γιάνης µας εξηγούσε την κατάσταση ρευστότητας που αντιμετωπίζει  η κυβέρνησή του έτσι ώστε να ξεκινήσει n αξιολόγηση».

Αυτό ήταν. Μια προσεκτικά σχεδιασμένη ενέδρα ξεκίνησε µε συντονισμένη στροφή 180 µοιρών εναντίον του πνεύµατος και του γράµµατος της συµφωνίας που είχαµε κάνει µόλις τέσσερις µέρες νωρίτερα. Και ολοκληρώθηκε µε µια ελάχιστα κεκαλυµµένη απειλή-εκείνη της ρευστότητας που φρόντισαν να µην έχουµε και για την οποία µε … ρωτούσαν να µάθουν πώς εξελίσσεται!

 «Ο Γιάνης τώρα πρέπει: να απαντήσει σε κάποια θέματα που εγείρονται στο πλαίσιο της ανάγκης να συµφωνήσουμε όλα τα µέτρα µε τους θεσµούς», ήρθε η συµβουλή του Γερούν. «Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία εργαζόμαστε», ολοκλήρωσε δίνοντας µου τη σκυτάλη.

Καθώς πάταγα το κουμπί που ενεργοποιούσε το µικρόφωνό µου, η ένταση για το τι θα έλεγα ανέβαινε. Ποια θα έπρεπε να είναι η αντίδραση µου στη  συγκλονιστική παραβίαση της συµφωνίας µας από τους πιστωτές; Πώς θα σήκωνα το γάντι; Προκειμένου να κερδίσω λίγο χρόνο για να σκεφθώ, ξεκίνησα αντιμετωπίζοντας όλα το σχετικά ήσσονος σηµασίας θέµατα που ανέφεραν οι Ντοµπρόφσκις, Μοσκοβισί, Ντράγκι και Λαγκάρντ. Με κάθε λέξη µου όµως ερχόταν κοντύτερα η στιγµή της κρίσης, της αλήθειας.

Αν αποδεχόμουν την ανάξια λόγου θέση ότι η συµφωνία της 20ης Φεβρουαρίου διατηρούσε ανέπαφο το µνημόνιο, και απλώς πρόσθετε σε αυτό τον δικό µου κατάλογο, θα ήταν σαν να αποδέχοµαι την πλήρη παλινόρθωση του µνημονίου. Θα ακύρωνα, επί της ουσίας, όλα αυτά που υποστηρίζαμε και για τα οποία αγωνιστήκαμε θα ήταν σαν να δεχόμαστε όλα όσα απαιτούσε ο Βόλφγκανγκ Σόιµπλε στην πρώτη συνάντηση του Eurogroup και όλα όσα ο Γερούν Ντάισελµπλουµ προσπαθούσε να µου επιβάλει µε το ζόρι στην πρώτη µας συνάvτηση στην Αθήνα που είχε προηγηθεί. Πάνω απ’ όλα θα αποτελούσε µια ασυγχώρητη προδοσία του λαού µας: εκείνων που µας εμπιστεύθηκαν πρόσφατα, καθώς και ενός  Γλέζου ή ενός  Θεοδωράκη, που είχαν ήδη σπεύσει να µε καταγγείλουν για τη συνθηκολόγηση που τώρα µε κοίταζε κατάµουτρα.

Κ γραμμα ροζαθώς µίλαγα για τις ιδιωτικοποιήσεις  και τους δηµοσιονομικούς στόχους, δύο επιλογές πάλευαν στο µυαλό µου. Η πρώτη επιλογή ήταν να τερματίσω την τηλεδιάσκεψη µε το δέον σέβας, δηλώνοντας παράλληλα ότι η ελληνική κυβέρνηση αποσύρεται από τις   διαπραγµατεύσεις  στο επίπεδο  του  Eurogroup επειδή οι επικεφαλής των θεσµών τις κατέστησαν άνευ σηµασίας µε την απόπειρά τους να επαναφέρουν το πλήρες µνημόνιο από την πίσω πόρτα. Η δεύτερη επιλογή ήταν Read the rest of this entry

«Ο ΑΓΩΝΑΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ» Του Ρομπέρτο Σαβιάνο. Διωκόμενου από τον ακροδεξιό και ρατσιστή,υπουργό της Λέγκας του Βορρά Ματέο Σαβιάνο.

Standard

Πολεμάει τη διαφθορά, το ρατσισμό και την Ιταλική Μαφία που  τον επικήρυξε και χρόνια τελεί υπό αστυνομική προστασία…

Μήνυσε τον συγγραφέα, δημοσιογράφο και ακτιβιστή,  εναντίον της μαφίας Ρομπέρτο Σαβιάνο, ο Ματέο Σαλβίνι, υπουργός του Υποκόσμου και της Λέγκας του Βορρά, γιατί τον αποκάλεσε έτσι…  (Αποσπάσματα του βιβλίου ακολουθούν).

γραμμες διακοσμητικες κοκκινες 3 από 12

….Κεφάλαιο 8.

Η αργυρώνητη δηµοκρατία

και το ατµόπλοιο του Συντάγµατος

ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 2010, οι φοιτητές ολόκληρης της Ιταλίας κατέβηκαν στις πλατείες για να διαµαρτυρηθούν ενάντια στη µεταρρύθµιση των πανεπιστηµίων που είχε προτείνει η υπουργός Μαριαστέλλα Τζελµίνι. Κατέλαβαν µερικά από τα σπουδαιότερα ιταλικά µνηµεία: τον πύργο της Πίζας, το Κολοσσαίο στη Ρώµη, το µαυσωλείο Αντονελλιάνο στο Τορίνο, τη βασιλική του Σαντ’ Αντόνιο στην Πάντοβα.

Συµβολικοί τόποι για την Ιταλία. Η κίνησή τους είχε ως στόχο να ξυπνήσει τη χώρα από το λήθαργο στον οποίο έχει βυθιστεί εδώ και πάνω από δέκα χρόνια, από τη µυωπία που την εµποδίζει να πιστεύει και να επενδύει στο µεγάλο ιταλικό ταλέντο, που δεν είναι άλλο από τον πολιτισµό, τη γνώση.

Λες και ήθελαν να προωθήσουν το εξής µήνυµα: «Η Ιταλία που λαχταράµε, που ονειρευόµαστε, που θέλουµε να επιχειρήσουµε να χτίσουµε, πρέπει να αρχίσει πάλι από αυτά τα µέρη». Ήταν µια κίνηση καινούρια και συγχρόνως πολύ παλιά: ανέτρεξαν στην ιστορία της Ιταλίας για να αναζητήσουν τη συνέχεια και, κατά συνέπεια, ένα διαφορετικό µέλλον. Γιατί

Read the rest of this entry

Για να μην έχουμε αυταπάτες για το ρόλο της ταξικής «δικαιοσύνης»

Standard

Επιμύθιο: Με αφορμή τις διαδοχικές ντροπιαστικές αποφάσεις της «κατ’όνομα Δικαιοσύνης».

`

Ετσι για να θυμόμαστε

Από ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ , Τετάρτη, 18 Ιουλίου 2018 |

«Το δίκαιό σας είναι η θέληση της τάξης σας που αναγορεύτηκε σε νόμο, θέληση που το περιεχόμενό της καθορίζεται από τις υλικές συνθήκες ύπαρξης της τάξης σας».

Μαρξ και Ενγκελς στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο απευθυνόμενοι στους αστούς,

«Οταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη τότε ο λαός, ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρήση τους τυράννους του, είναι (το) πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του».

Ρήγα Φεραίος

«Αλίμονο στον αφτόδουλο πολίτη, που φτασμένος στα έσχατα της απελπισιάς, παραδίνεται για να σωθεί, στο έλεος του Θεού και στους νόμους των κλεφτών».

Κώστας Βάρναλης

 «Το αστικό δίκαιο είναι μηδέν χωρίς μηχανισμό ικανό να επιβάλει με εξαναγκασμό την τήρηση των κανόνων του».

 Β.Ι. Λένιν«Κράτος και Επανάσταση».

 

Το δίκαιο σε όλες τις ταξικές κοινωνίες εκφράζει και κατοχυρώνει τις σχέσεις κυριαρχίας και υποταγής, κατοχυρώνει και εκφράζει τη δικτατορία ορισμένης τάξης. Της αστικής στην συγκεκριμένη περίπτωση. «Το δίκαιο των άνισων είναι δίκαιο της ανισότητας».

 Κ. Μάρξ

Το δικαστήριο των αστών πάντοτε ήταν και παραμένει «τυφλό, εκλεπτυσμένο εργαλείο ανελέητης καταπίεσης των τάξεων που εκμεταλλεύονται, που περιφρουρεί τα συμφέροντα των παραλήδων».

Β.Ι. Λένιν

Το μέλλον της εξέγερσης και ο συνδικαλισμός της συμφοράς

Standard

(Από το Δρόμο της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ 1/6/2018 )

`

« …ανακυκλώνουν στρατηγικές που χρησιμοποιούνται συνεχώς επί δεκαετίες και σήμερα είναι καταδικασμένες να αποτυγχάνουν. Οι Αρχές ενθαρρύνουν αυτά τα νοσταλγικά τελετουργικά διαμαρτυρίας για τον λόγο ότι ακολουθούν ένα προβλέψιμο σενάριο που δεν είναι δύσκολο να ελεγχθεί…» Ο Micah White θέτει το δάκτυλο «επί τον τύπον των

ήλων» στο βιβλίο του «Για το μέλλον της εξέγερσης» που κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ.

Ο συγγραφέας εκ των πρωτεργατών του Occupy Wall Street, θεωρώντας το κίνημα αυτό ως μια «εποικοδομητική αποτυχία», προχωρά σε μια εξαιρετική ανάλυση των θετικών και αρνητικών του στοιχείων, όχι για να θρηνήσει ή να θριαμβολογήσει, αλλά για να βγάλει τα αναγκαία συμπεράσματα για το μέλλον του ακτιβισμού και κυρίως της επα-νάστασης, γνωρίζοντας ότι «στο μονοπάτι της επανάστασης παραμονεύει πάντα ο κίνδυνος της καταστροφής».

Όμως δεν διστάζει να πει –κι ας το διαβάσουν προσεκτικά όσοι μιλούν για «ανομία»– ότι «δεν υπάρχει τρόπος ν’ αλλάξουμε τα θεμέλια της κοινωνίας χωρίς να δείξουμε ανυπακοή στους άδικους νόμους και χωρίς να διαταράξουμε τις υπάρχουσες κοινωνικές δομές»

Χρησιμοποιώντας πλήθος πηγών, γράφοντας και προσεγγίζοντας τα θέματα μη συμβατικά, αντλώντας πολύτιμα στοιχεία από νίκες και ήττες του κινήματος, χρησιμοποιώντας και πολύ ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία, προχωρά σε πολύ συγκεκριμένες ιδέες και προτάσεις, χωρίς να αρκείται απλώς στο να απορρίπτει μοντέλα του παρελθόντος.

Δεν γνωρίζω πως αυτοορίζεται, αλλά προσωπικά είχα την αίσθηση πως διαβάζω έναν αυθεντικό μαρξιστή, εχθρό κάθε δόγματος. Αντλεί στοιχεία ακόμη και από γεγονότα όπως η «Στάση του Νίκα» για την οποία κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα και οξυδερκή ανάλυση, θεωρώντας την ως μια από τις πιο σημαντικές και αυθόρμητες επαναστάσεις, αλλά και από τα οράματα του Κωνσταντίνου που του χάρισαν τη νίκη στη Μουλβία γέφυρα, οδηγώντας σταδιακά και στην οριστική επικράτηση του Χριστιανισμού στην Αυτοκρατορία.

Ο τρόπος που διαβάζει την ιστορία δεν είναι αυτός του παθητικού αναγνώστη ή του ιστοριοδίφη, αλλά του ενεργού υποκειμένου. Του επαναστάτη που δεν επαναπαύεται και δεν πετά τίποτα. Ακόμη κι αν προέρχεται από τον Economist.

«Ο επαναστάτης μοιάζει με τον ερωτευμένο. Ένα από τα χαρακτηριστικά των ερωτευμένων είναι πως νομίζουν ότι κανείς δεν έχει ερωτευτεί ξανά στη ζωή του. Κι έτσι δεν μαθαίνουν από τα λάθη των άλλων και επαναλαμβάνουν συνεχώς τα ίδια…»

Διαβάζω αυτό το βιβλίο, με τις συμφωνίες και τις διαφωνίες μου, νιώθοντας ότι καταφέρνει να σε πάει ένα βήμα παραπέρα και να σε κάνει να σταθείς «απέναντι» και στις ίδιες τις δικές σου πρακτικές. Σε διαμαρτυρίες και κινητοποιήσεις που το μόνο που κάνουν είναι να προσφέρουν καύσιμα στον αντίπαλο.

Η αθλιότερη ΓΣΕΕ των τελευταίων δεκαετιών κήρυξε τη θλιβερή της απεργία –για την οποία προδικάζω, με όλο το ρίσκο, αφού γράφω πριν από τις 30 Μαΐου– ότι θα είναι μια παταγώδης αποτυχία. Μια ακόμη άσφαιρη τουφεκιά, ένα θλιβερό αναμάσημα, ένα άλλοθι αγωνιστικότητας για πουλημένες από καιρό συνδικαλιστικές ηγεσίες.

Οι ψευτο-απεργίες αυτές, χωρίς καμιά οργάνωση, χωρίς στόχο, χωρίς στήριξη των εργαζομένων, με μεγαλόστομες ομιλίες σε συγκεντρώσεις ημετέρων, μόνο ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ μπορεί να τις εκλάβει κανείς. Και με τον κίνδυνο να θεωρηθώ ακόμη και αντιδραστικός, προσωπικά λέω όχι! «Για να πετύχει μια επανάσταση, πρέπει να κάμψει την εσωτερική αδράνεια των ανθρώπων που αντιστέκονται σε κάθε είδους αλλαγή.

Σε προσωπικό επίπεδο, αυτή η αδράνεια βιώνεται ως φόβος να αλλάξουμε τη ρουτίνα και τις παλιές μας συνήθειες», λέει ο Micah White. Και προσθέτω ότι σε πολιτικό επίπεδο, κανείς δεν αναζητά νέους τρόπους δράσης. Βλέπετε αυτοί θα είχαν κόστος και πραγματική προσωπική εμπλοκή. Σύγκρουση και ρίσκο…

Για παράδειγμα, κάθε φορά που τα μέσα μεταφοράς δεν λειτουργούν –λόγω απεργίας– και χιλιάδες εργαζόμενοι ταλαιπωρούνται αφάνταστα για να φτάσουν στη δουλειά τους, σκέφτομαι πόσο πιο αποτελεσματική θα ήταν μια δράση των εργαζομένων, όπου θα άνοιγαν τις μπάρες, θα ήταν εκεί στους σταθμούς και θα οργάνωναν τη δωρεάν μετακίνηση των επιβατών, ενημερώνοντάς τους ταυτόχρονα για τα αιτήματά τους, που σίγουρα θα άκουγαν με πιο ανοικτά αυτιά.

Εμμένοντας σε δράσεις που –χρόνια τώρα– δεν έχουν οδηγήσει πουθενά, μένουν χωρίς συμμάχους, εύκολα θύματα της κάθε κυβέρνησης και του κάθε εργοδότη…

 

Nicolás Maduro ή Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος

Standard

 

Toυ Arévalo Méndez Romero*.

Η Δύση επιδιώκει να σταματήσει και να καταστρέψει τα τεράστια  προγράμματα  που αρχίζουν να εξαπλώνονται μέσω της συμμαχίας ισχυρών κρατών και των κρατών που επηρεάζουν.

`

Ο τίτλος φαίνεται να είναι υπερβολικός ή να βρίσκεται  μεταξύ κομπασμού  και σκανδαλώδους,  αν θέλουμε όμως να παραμείνουμε στην τρέχουσα παγκόσμια πραγματικότητα που είναι μελαγχολική, πολύπλοκη, επικίνδυνη και προκλητική, βλέπουμε λίγο ή περισσότερο επιτυχή  την διατύπωση του κατόχου.

`

Ας ξεκινήσουμε: Η αυτοκρατορική ηγεμονική δύναμη που κυριαρχεί  στην ανθρωπότητα από τον συνασπισμό των νεοφιλελεύθερων κρατών και εταιρειών, οι οποίες (εταιρίες) είναι συνδεδεμένες με τα μέσα ενημέρωσης, έχει δημιουργήσει ένα  μόνιμο απώτερο και στο διηνεκές στόχο, την επιβολή του νεοφιλελεύθερου καπιταλιστικού μοντέλου. Οι ΗΠΑ είναι ο κυρίαρχος παράγων στον οποίο υποτάσσεται μια σειρά εξουσιών μέσα σε  δευτερόλεπτα.

`

Η αυτοκρατορική πρόταση εντάσσεται σε λίγους, αλλά δυνητικά πολύ αποδοτικούς και εξίσου αναπόφευκτους στόχους: την κυριαρχία του παγκόσμιου εμπορίου, της ενέργειας και της χρηματοδότησης από τις Δυτικές δυνάμεις. Γι ‘αυτό απαιτούν αναπόφευκτα την ανυπαρξία πολυπολισμού. Αυτό συνεπάγεται καταστροφή ή πρόληψη της εμφάνισης παραγόντων που αντιτίθενται στο κυριαρχικό καπιταλιστικό όραμα.

`

Για το σκοπό αυτό, η Δύση βρίσκει υποχρεωτικό στόχο-στάση, να καταστρέψει τα μεγάλα προγράμματα που  αρχίζουν να παίρνουν σάρκα και οστά με τις συμμαχία τους και με επιρροή ισχυρών κρατών, κυρίως δύο: τη Ρωσική Ομοσπονδία και τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Δύο σημαντικοί παράγοντες / στόχοι των ηγεμονικών χωρών είναι να σταματήσει η εξάπλωση αυτών των δύο νέων και απροσδόκητων δυνάμεων  στη γη, που θεωρείται αποκλειστικός-ιερός τομέας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους πιο πιστούς συμμάχους της.

`

Ο “Δρόμος του Μεταξιού”, το Petroyuan, η συμμαχία Ρωσίας-Κίνας για την παροχή τεράστιων ποσοτήτων αερίου στην ασιατική δύναμη. Η ενεργή παρουσία και των δύο χωρών στην αφρικανική ήπειρο και τη Λατινική Αμερική. Η επανεμφάνιση της Ρωσίας ως στρατιωτικής δύναμης. Η  εμφάνιση της Κίνας ως μιας μεγάλης οικονομικής δύναμης. Η ισχυρή απάντηση από την Κίνα προς τις ΗΠΑ στο εμπόριο και μια σειρά πρωτοβουλιών όλων των ειδών πέρα από τα σύνορα και την Δυτική κυριαρχία έχουν αρχίσει την εξισορρόπηση της κατάστασης, της παγκόσμιας γεωπολιτικής κατάστασης που αυτό αποπνέει, κατά μία έννοια, τη μείωση της μονοπολικής παρουσίας .

`

Για να καταστρέψει τις βάσεις της πολυπολικότητας, η Δύση πρότεινε στη Ρωσία, και στην Κίνα, «να σταματήσουν»,  συμπεριλαμβανομένων στο στόχο αυτό την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας. Υπό το φως της πραγματικότητας και του σπασμωδικού παγκόσμιου προπολεμικού κλίματος, η μόνη διαθέσιμη επιλογή είναι να πυροδοτήσει μια τρίτη μεγάλη παγκόσμια σύγκρουση. Για αυτό όμως χρειάζονται τρομερές ποσότητες πετρελαίου, οι οποίες σήμερα, σε αντίθεση με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν είναι διαθέσιμες.

`

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να εξασφαλίσουν την εσωτερική τους προσφορά και σε αυτόν τον στόχο, τα αποθέματα του Κόλπου του Μεξικού δεν φθάνουν. Αποθέματα  50 δισεκατομμύρια βαρέλια  στις ΗΠΑ και στις ακτές του Μεξικού είναι ένα ασήμαντο ποσό ενόψει μιας ανάγκης πολέμου άνω των 300 δισεκατομμυρίων.

Στο άλλο άκρο του Ατλαντικού, για μια παγκόσμια αντιπαράθεση, η Ευρώπη θα χρειαστεί ένα αποθεματικό άνω των 200 δισ βαρελιών  και γνωρίζουμε ότι τα αποθεματικά στη Βόρεια Θάλασσα έφθασαν στο ζενίθ της παραγωγής στις αρχές της δεκαετίας του ενενήντα και από τότε  υποχωρούν σταθερά.

`

Οι γεωπολιτικές δυσκολίες της Δύσης επέδρασαν επίσης στην διατήρηση των πλούσιων αποθεμάτων στη Μέση Ανατολή και στις χώρες του Μαγρέμπ (σ. Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία). Η καταστροφή των κρατών στο Ιράκ και στη Λιβύη αντίστοιχα, έγινε μπούμερανγκ που πλήττει τα συμφέροντα των δυνάμεων. Οι ρωσικοί δε, οι κινεζικοί και οι κορεατικοί πύραυλοι μπορούν να  σαρώσουν τα διυλιστήρια Ευρώπης και  Μέσης Ανατολής ικανότητας ένα τρις βαρελιών.

`

Με αυτό τον τρόπο, η μόνη μεγάλη περιοχή του πλανήτη που βρίσκεται έξω από την ταραγμένη μεσο-ανατολική ζώνη, από την οποία θα μπορούσε να εφοδιασθεί  η Ουάσινγκτον και οι σύμμαχοί της, βρίσκεται στη Βενεζουέλα.

`

Αλλά, ξέρουμε καλά, πως με την κυβέρνηση που υπάρχει  στη χώρα του Μπολίβαρ επικρατεί πνεύμα ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας, που δεν θα επιτρέψει στους  διαθέσιμους για  ενεργοποίηση εκεί «χασάπηδες», που ιστορικά ενθαρρύνονται από τη Συμμαχία ΗΠΑ/ Ευρώπης.

`

Έτσι για να αποκτήσουν πρόσβαση και πλήρη έλεγχο στα αποθέματα της Βενεζουέλας, οι δυτικές δυνάμεις απαιτούν την πτώση του Πρόεδρου Maduro και την εξάλειψη του πολιτικού σχεδίου του Ούγκο Τσάβες, καθιστώντας αδύνατη την συνέχιση  της σοσιαλιστικής επιλογής στην εξουσία και κατά συνέπεια την αδυναμία άσκησης των κυρίαρχων δικαιωμάτων τους επί των αποθεμάτων

`

Είναι επίσης γεγονός,  που επιβεβαιώνουμε, η συμφωνία για την παράδοση πετρελαίου της Βενεζουέλας στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη που έχει συμφωνηθεί με τους ανθρώπους που αποτελούν την εθνική ακροδεξιά.

Μόνο η αμηχανία  των νεοσυντηρητικών ηγετών και η πεισματική και αξιοπρεπής απάντηση του Nicolás Maduro και των λαϊκών τάξεων, εμποδίζει μια τέτοια εξέλιξη. Και όσο διατηρείται και κυριαρχεί μια σαφής εθνική συνείδηση, ότι το πετρέλαιο είναι δικό μας, θα είναι πολύ δύσκολο για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις ακολουθούσες δυνάμεις να πυροδοτήσουν  τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο.

`

*Arévalo Méndez Romero
(Πρέσβης της Βολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας στη Χιλή)

Πηγή.

 

 

Μπράβο παιδιά του «Ρουβίκωνα». Παραμονή ηλεκτρονικών πλειστηριασμών «έκλεψαν» τον ύπνο των «κορακιών»!

Standard

Εικόνες από το προσεχές μέλλον μας πρόσφερε σήμερα ο «Ρουβίκωνας» με την εισβολή μελών του σε «συμβολαιογραφείο – κοράκι πλειστηριασμών»

 Του Γ. Γ.

Βάσιμα μπορεί να εκτιμήσουμε ότι όσα παρακολουθούμε στο βίντεο που παραθέτουμε είναι λάιτ στιγμές από τα όσα θα ακολουθήσουν στην πορεία και θα έχουν αποδέκτες όσους/ες συνεργήσουν στο έγκλημα που προωθεί η κυβέρνηση με τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.

`

ΒΙΝΤΕΟ

`

Σήμερα ολιγάριθμη ομάδα μελών του «Ρουβίκωνα» έκαναν την απρόσκλητη «επίσκεψη τους» στο «συμβολαιογραφείο – κοράκι πλειστηριασμών» του Παπαθέου στην οδό Μαυροκορδάτου. συνέχεια

Πηγή: Βαθύ Κόκκινο

 

Δύο σε Ένα: 1.Ευχαριστημένος ο Τραμπ για Σούδα και ελληνικές αμυντικές δαπάνες / 2.Για ποιά δημοκρατία,για ποιό διαφωτισμό «πεθαίνουμε κάθε μέρα»;

Εικόνα

Τα νεά F16 έρχονται ΟΙ ΗΠΑ φτιάχνουν όπλα | Η Ελλάδα τα αγοράζει. (του JoDI)

Ευχαριστημένος ο Τραμπ για Σούδα και ελληνικές αμυντικές δαπάνες.

Την Ελλάδα ευχαρίστησε ο Αμερικανός Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την παραχώρηση της Σούδας σε ναυτικές δυνάμεις της χώρας, κατά τη διάρκεια κοινών δηλώσεων μαζί με τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ δεν παρέβλεψε να συγχαρεί την κυβέρνηση για τις αμυντικές της δαπάνες.

Συμφωνία για προμήθεια F-16 με κόστος που σύμφωνα με τον Τραμπ φτάνει τα 2,4 δισ. δολάρια

Foto Andrea Bonetti / PM Handout / SOOC   Πηγή : The Press Project

Τη συμφωνία για την αναβάθμιση των ελληνικών F-16, που μπορεί να φθάσει τα 2,4 δισ. δολ., ενέκρινε ήδη το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ στο θέμα αναφέρθηκε και ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Αλέξη Τσίπρα.

«Έχω ενημερωθεί ότι υπάρχει συμφωνία για την αναβάθμιση των ελληνικών F16 και αυτή η συμφωνία θα ενισχύσει τις θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ (σ.σ.!!!) και τις σχέσεις μας» δήλωσε ο Τραμπ στη συνέντευξη Τύπου.

«Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Έλληνα πρωθυπουργό και τους Έλληνες γιατί φιλοξενούν αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στη βάση της Σούδας. Και να τους συγχαρώ γιατί δαπανούν το 2% του προϋπολογισμού για τις αμυντικές τους δαπάνες» (σ.σ. !!!) είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.

Αναλυτικά

Πηγή : The Press Project

*************************************************************

2) Γιά ποιά δημοκρατία,για ποιά Ευρώπη,γιά ποιό διαφωτισμό «πεθαίνουμε κάθε μέρα»;

 

`

‘Oλα τα στοιχεία των ερευνητών δείχνουν ότι ο Πάμπλο Νερούντα είχε δηλητηριαστεί.

Standard

Το μυστήριο για το θάνατο του Πάμπλο Νερούντα σύντομα θα αποκαλυφθεί.

Eρευνητές: ‘Oλα τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Πάμπλο Νερούντα έχει δηλητηριαστεί.

Δημοσίευση 13 Οκτωβρίου 2017

Μέσα σε μια εβδομάδα αναμένεται δημόσια πρόοδος στα συμπεράσματα του φακέλου Πάμπλο Νερούντα.

Ο θάνατος του Χιλιανού συγγραφέα και κάτοχου του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Πάμπλο Νερούντα δεν θα είναι πλέον ένα μυστήριο, καθώς σύντομα διεθνής ομάδα εμπειρογνωμόνων θα δώσουν τα συμπεράσματά τους για το θάνατο του συγγραφέα μετά τη διεξαγωγή μιας ενδελεχούς έρευνας

Στο κέντρο της πρωτεύουσας της Χιλής θα πραγματοποιηθεί από τις 16 έως τις 20 Οκτωβρίου και εκδήλωση όπου  θα παραστεί ο δικαστής του Εφετείου του Σαντιάγκο, Μάριο Καρρόζα.

Τα συμπεράσματα για το θάνατο του Πάμπλο Νερούντα βασίζονται σε επιστημονικές αναλύσεις.  Φωτογραφία: EFE

H ανακινηση της ιστορίας, λόγω υποψιών δηλητηρίασης ως  πραγματικής αιτίας του θανάτου, για τους υπευθύνους, στην ιστορία Πάμπλο Νερούντα, έγινε  από το Κομμουνιστικό Κόμμα Χιλής και τους συγγενείς του ποιητή.

Τα τελευταία χρόνια, είχε μεγαλώσει η  πεποίθηση ότι Πάμπλο Νερούντα δεν πέθανε από καρκίνο του προστάτη, όπως πιστευόταν παλαιότερα, αλλά σκοτώθηκε από τη δικτατορία του Αουγκούστο Πινοτσέτ.

(10 φωτό) του Pablo Neruda, του ποιητή που ομολόγησε ότι είχε ζήσει *

`

Ο  οδηγός και προσωπικός βοηθός του Πάμπλο Νερούντα, ο Μανουέλ Araya, ήταν υπεύθυνος για την παροχή μαρτυρίας, στην οποία είχε πει ότι ο θάνατος του συγγραφέα ήταν από φυσικά αίτια.

Ο Araya διευκρίνισε  ότι παρόλο που ο συγγραφέας ήταν άρρωστος, αυτό δεν φαινόταν να βαραίνει σοβαρά τις μέρες που οδήγησαν στο θάνατό του στις 23 Σεπτεμβρίου 1973.

Aπό την πλευρά του, ο ανιψιός του Πάμπλο Νερούντα, Rodolfo Reyes Muños, δήλωσε ότι οι ειδικοί διερεύνησαν διεξοδικά τα δείγματα που συλλέχθηκαν από τα λείψανα του ποιητή και υπάρχει η υποψία ότι δηλητηριάστηκε με Staphylococcus aureu.

Εκτός από την υποψία ότι ο θείος μου δηλητηριάστηκε με Staphylococcus aureu, φαίνεται ότι υπάρχουν στοιχεία και άλλων βακτηριδίων που τον οδήγησαν στο θάνατο, με τη βοήθεια τρίτων (πράκτορες του Pinochet)», δήλωσε ο Reyes.

Ο ανιψιός του Πάμπλο Νερούντα περιμένει  να επιβεβαιωθεί σύντομα η δολοφονία του.*

*Η μετάφραση google από ισπανικά σε ελληνικά

Πηγή TeleSUR

 

«Επιστρέψτε τα χρήματα στους Έλληνες»

Standard

Read the rest of this entry

Είμαστε όλοι Βενεζουέλα!, από teleSUR, του Ángel Guerra (II και τέλος)

Standard

«Παράδειγμα αξιοπρέπειας, αντίστασης και σθένους ενός λαού στην υπερδύναμη, όταν άλλοι επιλέγουν την υποταγή, το ψέμα και τον «έρπητα» σε υποδεέστερες δυνάμεις.»
`

 

https://youtu.be/x_mX7nB_acA

Πρωτοβουλία Εργαζομενων και Συνταξιούχων ΕΥΔΑΠ

ΕΚΕΙ ΣΑΝ ΑΠΟΛΙΤΙΣΤΟΙ, ΒΓΑΖΟΥΝ ΟΠΛΑ & ΟΧΙ «ΕΡΠΗΤΑ»  ΣΤΟΥΣ ΙΣΧΥΡΟΥΣ.

Του Ángel Guerra

υτό δεν πρόκειται να παραμείνει έτσι. Εκείνοι που διέπραξαν προδοσία θα πρέπει να απαντήσουν ενώπιον της Επιτροπής Αλήθειας και Δικαιοσύνης της Εθνικής Συντακτικής Συνέλευσης (ΑΝC). Ήταν η ηχηρή δήλωση της Delcy Rodriguez, προέδρου του εν λόγω οργάνου, σχετικά με τη συμπεριφορά πολλών ηγετών της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, οι οποίοι κατ ‘επανάληψη κάλεσαν την αμερικανική παρέμβαση στη χώρα και υποστήριξαν θερμά τις τελευταίες κυρώσεις που εφαρμόζει ο Trump στη Βενεζουέλα.

Ο ρόλος του ANC δεν είναι μόνο η σύνταξη ενός νέου Συντάγματος, δεδομένου ότι πρόκειται για τη μέγιστη ισχύ του κράτους για τη διάρκεια των συζητήσεων του. Η διαδικασία σύνταξης, εξήγησε ο Delcy, είναι βαθιά δημοφιλής, επιδιώκει να προστατεύσει την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και τη δημοκρατία μας. Όχι μόνο να προστατεύει και να εδραιώνει αυτό που έχει ήδη επιτευχθεί με το μοντέλο του μπολιβαριανισμού του σοσιαλισμού, αλλά να…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 576 επιπλέον λέξεις

ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ Χάουαρντ Ζιν/Σε Word

Standard

 

«ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ » 

ΧΑΟΥΑΡΝΤ  ΖΙΝ    (1)

 

Το θαυμάσιο βιβλίο

του  μεγάλου διανοητή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑ :

Η ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ  ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

`


τις μέρες, που η παγκόσμια εργατική τάξη χτυπιέται ανελέητα, γυρίζοντας εκατονταετίες πίσω,

τις μέρες που στη χώρα μας κυριαρχεί η διάψευση, η απόγνωση, η έλλειψη οράματος, η οργή,

στις μέρες που η Αριστερά στέκεται ανήμπορη να ερμηνεύσει τα γεγονότα, να προτείνει και να  απαντήσει στο «τι κάνουμε;», βιβλία όπως αυτά νομίζουμε ότι αξίζουν.

*Χάουαρντ Ζιν Κορυφαίος διανοητής του 20-21 αιώνα , (1922-2010/01/28, από καρδιακή προσβολή ενώ ταξίδευε προς τη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας να δώσει διάλεξη).

Εγινε ευρύτερα γνωστός με το βιβλίο «Ιστορία του Λαού των ΗΠΑ», όπου ανέδειξε ως κεντρικούς ήρωες της ιστορίας της χώρας όχι τους ιδρυτές της, αλλά τους απλούς ανθρώπους, τους συνδικαλιστές, τις φεμινίστριες και τους μαχητές για διάφορους σκοπούς.

Εχουν εκδοθεί περισσότερα από 25 βιβλία του. Η «Ιστορία του Λαού των ΗΠΑ» κυκλοφόρησε το 1984 και εξελίχθηκε σε διαχρονικό μπεστ σέλερ, με πωλήσεις που μόνο στις ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Διδάσκεται σε εκατοντάδες πανεπιστήμια και κολέγια των ΗΠΑ και έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.

Οπως ο ίδιος είχε δηλώσει, πρόκειται για μία ιστορία της Αμερικής που έρχεται να φωτίσει, να τεκμηριώσει αλλά και να ανατρέψει τις μέχρι τώρα πληροφορίες μας γι’ αυτήν. Δεν παγιδεύεται στους εθνικούς μύθους της επίσημης ιστορίας, που γράφτηκε από την οπτική γωνία των κυβερνήσεων, των κατακτητών, των διπλωματών και των ηγετών. Ο Ζιν επιλέγει να αφηγηθεί την αμερικανική ιστορία όπως την έζησαν οι γυναίκες, οι εργάτες, οι μαύροι, οι Ινδιάνοι, οι φτωχοί, οι μετανάστες.

Για τον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα είχε δηλώσει ότι, στο εσωτερικό μέτωπο, ο πλανητάρχης είναι μια σκέτη απογοήτευση για τους ανθρώπους που τον ψήφισαν.

Το ελληνικό κοινό γνώρισε τον Ζιν ως θεατρικό συγγραφέα από τον εκπληκτικό μονόλογο «Ο Μαρξ στο Σόχο». Στο έργο ο Αμερικανός ακαδημαϊκός φέρνει σε πρώτο πρόσωπο απέναντι από τον θεατή τον Μαρξ να αναλύει με καθαρότητα τις βασικές γραμμές της ιδεολογίας του. Read the rest of this entry

Αλιέντε: «Αυτά είναι τα τελευταία λόγια μου» – του Νίκου Μπογιόπουλου

Standard

Με αυταπάρνηση και θυσίες προχωράει ο κόσμος!

Πρωτοβουλία Εργαζομενων και Συνταξιούχων ΕΥΔΑΠ

`

«Νίξον, Φρέι και Πινοτσέτ/ ως τώρα, ως τούτο τον πικρό/ μήνα Σεπτέμβρη του 1973,/ με τον Μπορνταμπέρι, τον Γκαρατσάτσου και τον Μπαντζέρ,/ ύαινες αχόρταγες, τρωκτικά,/ σιγοτρώνε τα λάβαρα,/ τα καταχτημένα με τόσο αίμα, με τόση φωτιά,/ στα τσιφλίκια ποδοπατημένα,/ διαβολικοί δραγουμιστές,/ σατράπες, μύριες φορές πουλημένοι,/ ξεπουλητάδες βαλτοί/ από τους λύκους της Νέας Υόρκης…/ πεινασμένες για δολάρια μηχανές,/ σημαδεμένοι από τα θύματα/ των λαών που θυσιάσατε,/ εκπορνευμένοι μικροπωλητές/ ψωμιού και αέρα αμερικάνικου,/ εγκληματικοί βούρκοι, συμμορίες/ από μαστρωπούς μπόσηδες/ δίχως άλλο νόμο απ’ τα βασανιστήρια/ και την πείνα που μαστιγώνει τους λαούς…»

(Πάμπλο Νερούδα – «Σατράπες»)

`

Σήμερα συμπληρώνονται 43 χρόνια (*) από την εκδήλωση ενός από τα πιο αιμοσταγή φασιστικά πραξικοπήματα στην Ιστορία. Το πραξικόπημα στη Χιλή στις 11 Σεπτέμβρη 1973. Ήταν η απαρχή της πολύχρονης υπαγωγής της χώρας σε ένα από τα στυγνότερα φασιστικά καθεστώτα που επέβαλαν μέσα στον 20ό αιώνα το κεφάλαιο και οι πολυεθνικές για τη διατήρηση…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.591 επιπλέον λέξεις

Ο Λαός της Βενεζουέλας δείχνει το δρόμο της Αξιοπρέπειας: ΣΤΑ ΟΠΛΑ! (Βίντεο).

Standard

Η Βενεζουέλα διενεργεί στρατιωτικές ασκήσεις μετά από την απειλή των ΗΠΑ

 

Οι ασκήσεις ετοιμότητας   σε όλη τη χώρα έρχονται σε απάντηση  των νέων κυρώσεων των ΗΠΑ και της προειδοποίησης του Trump για στρατιωτική δράση.

Η Βενεζουέλα ξεκίνησε πανεθνικές  στρατιωτικές ασκήσεις δύο ημερών που θεωρούνται αποτρεπτικές της στρατιωτικής παρέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα αεροπλάνα, τα τανκς και οι  200.000 στρατού των Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων της Βενεζουέλας (FANB)1 αναπτύχθηκαν μαζί με 700.000 μελών της λαϊκής πολιτοφυλακής και επιστρατευμένων ομάδων πολιτών, για τις ασκήσεις που ξεκίνησαν επίσημα το Σάββατο (26/8).

«Ο λαός και το FANB υπερασπίζονται την χώρα  και την κυριαρχία», έγραψε ο πρόεδρος Nicolas Maduro στο Twitter.

«Ενάντια στις απειλές εισβολής των Ηνωμένων Πολιτειών, όλοι οι Βενεζουελανοί ηλικίας μεταξύ 18 και 60 ετών πρέπει να συμβάλλουν στην ολοκληρωμένη άμυνα του έθνους», ανέφερε ανακοίνωση που μεταδόθηκε στην κρατική τηλεόραση.

 

  1. FuerzaArmadaNacionalBolivariana, (Μπολιβαριανές Εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις)

Πηγή ALZAZEERA

Πάμε Λατινική Αμερική;

Standard

Η Κούβα επιλέγει πρώην αντάρτες του FARC να εκπαιδεύσει ως γιατρούς.

 

Φοιτητές που αποφοίτησαν από την Ιατρική Σχολή της Κούβας στη Λατινική Αμερική.

20 Αυγούστου 2017

`

Για να παρακολουθήσουν την ιατρική σχολή στην Κούβα, οι φοιτητές πρέπει να δεσμευτούν με την υπόσχεση: ότι θα επιστρέψουν στις τοπικές κοινότητες για να ασκήσουντην  ιατρική εκεί.

υτή την εβδομάδα σηματοδοτήθηκε η πρώτη επιλογή 200, κυρίως πρώην ανταρτών του FARC , καθώς και νεαρών αγροτών στην Κολομβία, για να μελετήσουν την ιατρική στην Κούβα.

`

Μια επιτροπή επαγγελματιών της  ιατρικής από τη Ιατρική Σχολή της Κούβας  γα τη Λατινική Αμερικανική και αξιωματούχοι από την κουβανική πρεσβεία στην Κολομβία ολοκλήρωσαν τη διαδικασία επιλογής.

`

Μεταξύ 19 Ιουλίου και 16 Αυγούστου, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Κολομβίας, οι δικαιούχοι φοιτητών – που διαμένουν σε μεταβατικές ζώνες ομαλοποίησης ή στην ύπαιθρο – επιλέχθηκαν για να ξεκινήσουν ιατρική μελέτη τον Σεπτέμβριο.

`

Οι γιατροί-σπουδαστές θα εκπαιδευτούν σύμφωνα με το μοντέλο της κουβανικής οικογενειακής ιατρικής, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν στην Κολομβία μόλις αποφοιτήσουν για να βελτιώσουν και να ενισχύσουν την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας για τα άτομα που δεν έχουν την κατάλληλη φροντίδα.

`

«Σήμερα, στη χώρα μας, εργαζόμαστε για την οικοδόμηση της ειρήνης». Για να φτάσουμε σε αυτό, βρισκόμαστε σε συνεχή πόλεμο ενάντια στον πιο σκληρό εχθρό που ονομάζεται ανισότητα. Μεγάλη δουλειά «, δήλωσε ο Ignacio Cabrera, μέλος του Ιδρύματος ELAM.

`

Ο Ζουλάν Ποπ, επικεφαλής της Πρεσβείας της Κούβας στην Κολομβία, δήλωσε: «Αυτή είναι μια χειροπιαστή ενέργεια πως  η κουβανική κυβέρνηση συνεχίζει την ενίσχυση των διμερών σχέσεων με την Κολομβία και  εκφράζει την υποστήριξή της για την οικοδόμηση της ειρηνευτικής συμφωνίας».

`

ΣΧΕΤΙΚΟ:
Kολομβιανός κοινωνικός ηγέτης σκοτώθηκε στο Choco

`

Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας  αντιμετωπίζει συνεχιζόμενη βία κατά των αποστρατευθέντων, άοπλων μελών του FARC καθώς και των ακτιβιστών κοινωνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Από την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας τον Νοέμβριο, σκοτώθηκαν εννέα πρώην μέλη του FARC και από την αρχή του έτους δολοφονήθηκαν στην Κολομβία 52 ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικοί ηγέτες.

Η ELAM της Κούβας Ιδρύθηκε το 1999 για να εκπαιδεύσει νέους φοιτητές από φτωχές κοινότητες που ποτέ δεν θα είχαν την ευκαιρία να πάνε στο ιατρικό σχολείο, έχει δεσμευτεί να εκπαιδεύει 100 ιατρούς – δωρεάν – κάθε χρόνο από χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής και ακόμη και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Φοιτητές από διάφορες αφρικανικές χώρες αποτελούν επίσης το φοιτητικό σώμα.

`

Για να παρακολουθήσουν, οι επίδοξοι φοιτητές πρέπει να δεσμευτούν με την υπόσχεσή τους: ότι επιστρέφουν στις τοπικές κοινότητες για να ασκούν ιατρική εκεί.

Το Πρωτότυπο  ΕΔΩ  TeleSUR.net

 

Η Ναόμι Κλάιν και ο Τζέρεμι Κόρμπιν συζητούν το «πώς θα αποκτήσουμε τον κόσμο που θέλουμε»

Standard

Από το ThePressProject

καταξιωμένη δημοσιογράφος, Ναόμι Κλάιν συζητά με τον ηγέτη του βρετανικού Εργατικού Κόμματος, Τζέρεμι Κόρμπιν για την πολιτικοκοινωνική κατάσταση στη Βρετανία, «τι είδους κόσμο θα αφήσουμε στο μέλλον», αλλά και γενικότερα στον κόσμο, αλλά και τις απεριόριστες δυνατότητες όταν τα μυαλά των ανθρώπων είναι ανοικτά.

`

Ναόμι Κλάιν: Είμαι η Ναόμι Κλάιν, κάνω ρεπορτάζ για το The Intercept, και είμαι εδώ στο Λονδίνο, στο Κοινοβούλιο, με τον Τζέρεμι Κόρμπιν, ηγέτη του Εργατικού Κόμματος, τρεις εβδομάδες μετά τις ιστορικές εκλογές όπου το Εργατικό Κόμμα κέρδισε πολλές περισσότερες θέσεις από ό,τι προέβλεπαν όλοι- εκτός από μερικούς από τους ανθρώπους σε αυτό το δωμάτιο, που το είχαν δει να έρχεται. Και είναι μεγάλη μου χαρά να βρίσκομαι εδώ με τον Τζέρεμι για να μιλήσω για τη σημασία του να βλέπεις μακροπρόθεσμα, να έχεις ένα τολμηρό πρόγραμμα για να πολεμήσεις για το δίκαιο. Γεια σου Τζέρεμι.

Τζέρεμι Κόρμπιν: Χαίρομαι που σε βλέπω.

ΝΚ: Λοιπόν, Τζέρεμι Κόρμπιν, ήταν φοβερό να είμαι στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτήν την εβδομάδα και να βλέπω την πολιτική συζήτηση που έχει ανοίξει και το γεγονός ότι τώρα βλέπουμε τους Τόρις να προσπαθούν να πάρουν μερικές από τις πολιτικές σου και να αγωνίζονται για να προσελκύσουν τους νέους μιλώντας για την πιθανότητα να καταργηθούν τα δίδακτρα.

TK: Λοιπόν, η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι πνευματική ιδιοκτησία, αλλά αφορά μία ευρύτερη εικόνα από απλά μεμονωμένα θέματα.

ΝΚ: Θέλω να μιλήσω γι’ αυτήν την εκπληκτική στιγμή κατά την οποία το σχέδιο που ξεκίνησε με τη Θάτσερ σε αυτήν τη χώρα και με τον Ρίγκαν στις ΗΠΑ- όλη η λεγόμενη κοινή συναίνεση που ποτέ δεν ήταν μια πραγματική συναίνεση, ο πόλεμος στη συλλογικότητα, στην ιδέα ότι μπορούμε να κάνουμε καλά πράγματα όταν λειτουργούμε από κοινού- καταρρέει. Αλλά είναι επίσης μια κάπως επικίνδυνη στιγμή, όταν υπάρχει ένα ιδεολογικό κενό, γιατί αυξάνονται επίσης οι επικίνδυνες ιδέες. Ποιο είναι λοιπόν το σχέδιο για να βεβαιωθείτε ότι είναι προοδευτικές, ελπιδοφόρες οι ιδέες που εισέρχονται σε αυτό το κενό που έχει δημιουργηθεί;

TK: Είναι δύο πολύ ενδιαφέροντα χρόνια. Είχαμε δύο εκλογές ηγεσίας στο Εργατικό Κόμμα, οι οποίες κινητοποίησαν πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Δεν αφορά εμένα, αλλά έναν σκοπό, το δημόσιο συμφέρον. Και τότε είχαμε μόλις βγει από μια προεκλογική εκστρατεία στην οποία ξεκινήσαμε από μια πολύ δύσκολη πολιτική θέση και καταλήξαμε να κερδίζουμε τρία εκατομμύρια περισσότερες ψήφους από ότι το 2015 και τις περισσότερες ψήφους για το Εργατικό Κόμμα στην Αγγλία από ότι εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες.

Υπήρξε μια μεγάλη κίνηση στο Εργατικό Κόμμα, αλλά όχι αρκετή, δυστυχώς, για να μας δώσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και βρισκόμαστε τώρα λοιπόν σε μια κατάσταση όπου υπάρχει τεράστια σιγουριά μεταξύ εκείνων που προωθούν την κατάργηση του ανώτατου ορίου για τους μισθούς στον δημόσιο τομέα για επενδύσεις σε δημόσιες υπηρεσίες. Και ένας τεράστιος βαθμός αβεβαιότητας από τη δεξιά και από τους Συντηρητικούς.

ΝΚ: Μου φαίνεται πως αυτό που έκανε η εκστρατεία σας και η τολμηρότητα του Μανιφέστου του Εργατικού Κόμματος – και αυτή η προεκλογική εκστρατεία το απέδειξε αυτό, όταν προτείνατε ιδέες, όταν προωθήσατε το τολμηρό όραμα του κόσμου που πραγματικά θέλουμε – δεν ήταν μόνο μια αντίθεση στη λιτότητα, ξέρετε, όχι μόνο το «όχι», αλλά και μια εικόνα του κόσμου που θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερος από ό,τι τώρα, αυτά είναι για τα οποία ενθουσιάζεται ο κόσμος.

TK: Όντως, αυτό είναι το ισχυρότερο μήνυμα. Το είπα αυτό σε πολλές, πολλές συναντήσεις και εκδηλώσεις που πραγματοποιήσαμε: «Κοιτάξτε το πλήθος. Κοιτάξτε ο ένας τον άλλον. Όλοι είστε διαφορετικοί. Όλοι είστε μοναδικοί. Είστε όλοι ξεχωριστά άτομα. Έχετε διαφορετικό υπόβαθρο, γλώσσα. Διάφορες εθνοτικές κοινότητες. Όμως είστε όλοι ενωμένοι. Είστε ενωμένοι γι’ αυτό που θέλετε πραγματικά ως μια συλλογικότητα στην κοινωνία».

Και πιστεύω ότι η προεκλογική εκστρατεία ήταν μια στροφή, μακριά από τον υπέρτατο ατομικισμό

Read the rest of this entry

Για την αυριανή ευτυχία του κόσμου μας

Standard

…και λίγα έγραφα, γι’αυτούς!..

Standard
Ο κ. Παπαγγελόπουλος είπε πως ο Γιάννος Παπαντωνίου είχε καταδικαστεί τρεις φορές από τα ποινικά δικαστήρια, σε συνολική ποινή καθείρξεως 10 ετών για ψευδή δήλωση πόθεν έσχες, «χωρίς κανένας και ειδικά εισαγγελέας, να συγκινηθεί και να σκεφτεί ότι τα χρήματα αυτά τα οποία είχαν αποκρυβεί από τη δήλωσή του, αφού δεν ήταν ελεύθερος επαγγελματίας, γιατρός, ηλεκτρολόγος, μηχανικός, δεν μπορούσαν να είναι προϊόν φοροδιαφυγής, αλλά ήταν προϊόν δωροδοκίας».

Προοίμιο σύνταξης:Ευτυχώς που  διάβασα τον παρακάτω «εξάψαλμο», και μάλιστα στην Ναυτεμπορική, ναυαρχίδα του οικονομικού συστημικού τύπου,   ενός αναπληρωτή υπουργού της δικαιοσύνης, για τους πρώην συναδέλφους του, και μούφυγε και το τελευταίο μήπως  και υπερέβαλλα, όταν έγραφα για… διαπλεκόμενους, χούντα, εκτελεστές διατεταγμένης υπηρεσίας, ξεπουλημένους, πόρνες κ.α.

Δεν ξέρω, ούτε μ’ενδιαφέρει  τι παιχνίδια παίζονται, πάντως τέτοια εκ των «έσω» κείμενα δείχνουν ότι κάτι σάπιο μυρίζει  «στο βασίλειο της Δανιμαρκίας

`

Δριμύ «κατηγορώ» για τον ρόλο μερίδας των εισαγγελικών και δικαστικών αρχών, αλλά και του πολιτικού συστήματος, σε ό,τι αφορά την καθυστέρηση απονομή δικαιοσύνης αναφορικά με τις μίζες, όπως είπε, στα εξοπλιστικά προγράμματα, διατύπωσε ο αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης Δημήτρης Παπαγγελόπουλος στη Βουλή.

`

Κατά τη συζήτηση του πορίσματος της ειδικής επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης για τον Γιάννο Παπαντωνίου, ο κ. Παπαγγελόπουλος ανέφερε χαρακτηριστικά:

raining-smiley-emoticon

«Στα εξοπλιστικά υπήρξε περίοδος που οι μίζες έπεφταν βροχή – »

`…« Τι βροχή; Καλύτερα θα ήταν να πω καταιγίδα, και μάλιστα τροπική, ή ακόμη καλύτερα ή χειρότερα, κατακλυσμός. Το δυστύχημα είναι ότι μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος, αλλά δυστυχώς και κάποιοι εισαγγελείς και δικαστές, έκαναν πως δεν καταλαβαίνουν. Η δικαιοσύνη, εκτός από τυφλή, πρόσθεσε στα αυτιά της και ωτοασπίδες. Όχι μόνο για να μην βλέπει, αλλά