2o Μέρος/ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΓΙΑΝΗ: «ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ»* ( Ή ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΔΡΑΣΑ ΕΓΚΑΙΡΩΣ); (Εκτενές απόσπασμα)

Standard

Μέρος 2/3

ΓΙΑΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ ΕΞΩΦΥΛΛΟ 001

Επιμύθιο σύνταξης: «Μπορεί να έχουμε όλοι τις απόψεις μας. Γιά τον συγγραφέα και το έργο του. Όμως, παραμένει γεγονός, το ότ,ι τόσο καιρό -αρκετό νομίζω- δεν τόλμησε ΚΑΝΕΙΣ, απολύτως ΚΑΝΕΙΣ, εδώ ή έξω, να βγεί και να διαψεύσει, κάτι, (όμως συγκεκριμένο και όχι γενικό και αόριστο), από τα τόσα «συγκλονιστικά»  που αναφέρονται. Συμπέρασμα:

Πρώτον, ότι πρόκειται για ένα βιβλίο ντοκουμέντο για το ποιοί και πως μας κυβερνούν, που φρονώ πως πρέπει να διαβαστεί. Δεύτερον, ο συγγραφέας «κρατά κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα «για όλα και για όλους, που έχοντας «λερωμένη τη φωλιά» τους, σιωπούν βροντερά…»

Τρίτον, τόσο αναλυτικές και αποκαλυπτικές συζητήσεις από το «άντρο» των «επικυρίαρχων» της Ευρώπης χωρίς διάψευση,** δεν νομίζω ότι έχουν ξαναδημοσιευθεί, εξ’ου και η αξία  τους

-.-

Μέρος πρώτο ΕΔΩ  Μέρος δεύτερο ΕΔΩ

`

Σύνδεση με 1ο μέρος

[Μετά  το πρώτο ξάφνιασμα, είδα αµέσως τι είχε γίνει: ο Βόλφγκανγκ  Σόιµπλε, µετά την ταπείνωση του τρεις  µέρες νωρίτερα, είχε σηκωθεί ξανά από το αλληγορικό πάτωµα κι είχε ανακτήσει πλήρως τον έλεγχο του Eurogroup, πιθανώς (αλλά όχι σίγουρα) πίσω από την πλάτη της Μέρκελ. Στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, όσο προσπαθούσα να συντάξω το υποκατάστατο  του  µνημονίου, ο Γερµανός υπουργός Οικονοµικών είχε, φαίνεται, καταφέρει να πείσει τους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής επιτροπής να καταστρατηγήσουν το γράµµα και το πνεύµα της συµφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου που αναφερόταν αποκλειστικά στον κατάλογο µεταρρυθµίσεων τον οποίο τελικό κατέθεσα, παραγκωνίζοντας συνειδητά, και ως πολιτική επιλογή, το µνημόνιο. Δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι ο κατάλογος µου δεν υποκαθιστούσε το µνημόνιο, ο Ντοµπρόφσκις έκανε τη δουλειά του Σόιµπλε γι’ αυτόν. (….)

 (….) Διότι αν ο νέος κατάλογος δεν υποκαθιστούσε το µνημόνιο, ποιός ο λόγος ύπαρξης του; Γιατί είχαµε περάσει το Σαββατοκύριακο να διαπραγµατευόµαστε στο  παρασκήνιο µε την τρόικα; Για να επιστρέψουµε στο μνημόνιο και στο αδιέξοδο των πρώτων δύο Eurogroup;

Το ερώτημα που ορθώθηκε γιγάντιο µπροστά µου ήταν: Η επιτυχία του Σόιµπλε εξαντλούνταν µε τον Ντομπρόβσκις; Ή είχε επεκταθεί το κακό στον Μάριο Ντράγκι και στην Κριστίν  Λαγκάρντ; Μόνος του πάσχιζε ο Λετονός να νεκραναστήσει το µνημόνιο, εκ µέρους του Σόιµπλε, ή θα δρούσαν συντονισμένα οι εκπρόσωποι και των τριών δανειστών; Σε λίγα λεπτά της ώρας θα είχα την απάντηση µου.

Μιλώντας πρώτος εκ των δύο, ο Μάριο είπε τη µαγική φράση: «Αντιλαμβανόμαστε, σύµφωνα µε την απόφαση του Eurogroup της περασµέvης Παρασκευής, οτι ο κατάλογος αυτός δεν αμφισβητεί τις  τρέχουσες ρυθµίσεις και συνεπώς τις  υπάρχουσες δεσµεύσεις στο πλαίσιο  του  µνημονίου οι οποίες συνιστούν τη βάση της αξιολόγησης». Σάστισα. Τέτοιος κυνισµός; Πώς δεν κοκκίνιζε να λέει τη φράση «σύµφωνα µε την απόφαση του Eurogroup της περασµένης Παρασκευής»(σ.σ. bold δικά μας): Δε θα µπορούσε να υπάρξει καλύτερο παράδειγµα οργουελιανής διγλωσσίας από το λόγια του προέδρου της κεντρικής µας τράπεζας τα οποία είπε εν πλήρει γνώσει ότι η αποκατάσταση της πρωτοκαθεδρίας  του  µνημονίου βρισκόταν σε απόλυτη και άµεση αντίθεση µε το πνεύµα και το γράµµα της συµφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου.

`

Το ψεύδος ολκής του Μάριο Ντράγκι έσπευσε να το επιβεβαιώσει η Κριστίν  Λαγκάρντ: «Προσυπογράφω κατά γράµµα και υιοθετώ πλήρως ό,τι επισήµανε ο Μάριο», ήταν η πρώτη της πρόταση. «Η συζήτηση για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης … δεν µπορεί να περιοριστεί στον κατάλογο που παρουσίασε η ελληνική κυβέρνηση και θεωρώ ότι η αναφορά του Μάριο στο µνημόνιο είναι εξόχως σχετική … Τέλος, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιµο αν ο Γιάνης µας εξηγούσε την κατάσταση ρευστότητας που αντιμετωπίζει  η κυβέρνησή του έτσι ώστε να ξεκινήσει n αξιολόγηση».

Αυτό ήταν. Μια προσεκτικά σχεδιασμένη ενέδρα ξεκίνησε µε συντονισμένη στροφή 180 µοιρών εναντίον του πνεύµατος και του γράµµατος της συµφωνίας που είχαµε κάνει µόλις τέσσερις µέρες νωρίτερα. Και ολοκληρώθηκε µε µια ελάχιστα κεκαλυµµένη απειλή-εκείνη της ρευστότητας που φρόντισαν να µην έχουµε και για την οποία µε … ρωτούσαν να µάθουν πώς εξελίσσεται!

 «Ο Γιάνης τώρα πρέπει: να απαντήσει σε κάποια θέματα που εγείρονται στο πλαίσιο της ανάγκης να συµφωνήσουμε όλα τα µέτρα µε τους θεσµούς», ήρθε η συµβουλή του Γερούν. «Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία εργαζόμαστε», ολοκλήρωσε δίνοντας µου τη σκυτάλη.

Καθώς πάταγα το κουμπί που ενεργοποιούσε το µικρόφωνό µου, η ένταση για το τι θα έλεγα ανέβαινε. Ποια θα έπρεπε να είναι η αντίδραση µου στη  συγκλονιστική παραβίαση της συµφωνίας µας από τους πιστωτές; Πώς θα σήκωνα το γάντι; Προκειμένου να κερδίσω λίγο χρόνο για να σκεφθώ, ξεκίνησα αντιμετωπίζοντας όλα το σχετικά ήσσονος σηµασίας θέµατα που ανέφεραν οι Ντοµπρόφσκις, Μοσκοβισί, Ντράγκι και Λαγκάρντ. Με κάθε λέξη µου όµως ερχόταν κοντύτερα η στιγµή της κρίσης, της αλήθειας.

Αν αποδεχόμουν την ανάξια λόγου θέση ότι η συµφωνία της 20ης Φεβρουαρίου διατηρούσε ανέπαφο το µνημόνιο, και απλώς πρόσθετε σε αυτό τον δικό µου κατάλογο, θα ήταν σαν να αποδέχοµαι την πλήρη παλινόρθωση του µνημονίου. Θα ακύρωνα, επί της ουσίας, όλα αυτά που υποστηρίζαμε και για τα οποία αγωνιστήκαμε θα ήταν σαν να δεχόμαστε όλα όσα απαιτούσε ο Βόλφγκανγκ Σόιµπλε στην πρώτη συνάντηση του Eurogroup και όλα όσα ο Γερούν Ντάισελµπλουµ προσπαθούσε να µου επιβάλει µε το ζόρι στην πρώτη µας συνάvτηση στην Αθήνα που είχε προηγηθεί. Πάνω απ’ όλα θα αποτελούσε µια ασυγχώρητη προδοσία του λαού µας: εκείνων που µας εμπιστεύθηκαν πρόσφατα, καθώς και ενός  Γλέζου ή ενός  Θεοδωράκη, που είχαν ήδη σπεύσει να µε καταγγείλουν για τη συνθηκολόγηση που τώρα µε κοίταζε κατάµουτρα.

Κ γραμμα ροζαθώς µίλαγα για τις ιδιωτικοποιήσεις  και τους δηµοσιονομικούς στόχους, δύο επιλογές πάλευαν στο µυαλό µου. Η πρώτη επιλογή ήταν να τερματίσω την τηλεδιάσκεψη µε το δέον σέβας, δηλώνοντας παράλληλα ότι η ελληνική κυβέρνηση αποσύρεται από τις   διαπραγµατεύσεις  στο επίπεδο  του  Eurogroup επειδή οι επικεφαλής των θεσµών τις κατέστησαν άνευ σηµασίας µε την απόπειρά τους να επαναφέρουν το πλήρες µνημόνιο από την πίσω πόρτα. Η δεύτερη επιλογή ήταν

να µην αποσυρθώ µεν από τη διαδικασία, αλλά να αµφισβητήσω την ερμηνεία των θεσµών για τη συµφωνία του Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου και να ζητήσω να καταγραφεί η δήλωσή µου ότι  η ελληνική κυβέρνηση απέρριπτε πλήρως και κατηγορηματικά την επαναφορά του µνημονίου σύµφωνα µε το πνεύμα και το γράµµα εκείνης της συµφωνίας.

Η ώρα της αλήθειας πλησίαζε. Ήταν µια επιλογή που έπρεπε να κάνω επιτόκου, µε µόνο τον Χουλιαράκη να µε κοιτάζει Ήταν η πιο δύσκολη απόφαση που πήρα ποτέ µου. Και πιθανόν η χειρότερη …

Mea maxima culpa

Ήταν  σαφές ότι, αν αποσυρόµουν από την τηλεδιάσκεψη , οι τράπεζες  θα έκλειναν το επόμενο πρωί, την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2015 έναν μήνα ακριβώς µετά την εκλογική µας νίκη. Αµέσως µετά το τέλος της τηλεδιάσκεψης θα έπρεπε να σπεύσω στο Μαξίµου για να αναγγείλω τα ζοφερά νέα και µε µια σθεναρή υπόδειξη να τεθεί αμέσως σε λειτουργία το σχέδιο αποτροπή. Αυτό θα σήμαινε  την ανακοίνωση της ημεροµηνίας κατά την οποία το οµόλογα SMP θα κουρεύονταν, την ενεργοποίηση του παραλλήλου συστήματος πληρωμών και την τροποποίηση του νόμου που διέπει τη λειτουργία της Τράπεζας της Ελλάδος. Ήταν  κάτι  παραπάνω από µια δύσκολη απόφαση. Αλλά θα έπρεπε να την είχα πάρει.

Αντ’ αυτού, καταστροφικά, επέλεξα την πιο ήπια εναλλακτική λύση. Όταν έφτασε n κρίσιμη στιγμή κατά τη διάρκεια της ομιλίας μου, είπα το εξής:

Άκουσα από τους εκπροσώπους των τριών θεσµών ότι ο κατάλογός µας δεν αντικαθιστά το µνημόνιο και ότι απλώς θα προστεθεί στο µνημόνιο … Όµως, όπως γνωρίζετε , ξοδέψαµε τρεις  συνεδριάσεις του Eurogroup συζητώντας την επιτακτική ανάγκη να συνδυάσουµε το πρόγραµµα µε τις επιταγές της κυβέρνησης  µας. Και είχα, αυτή η κυβέρνηση είχε, την εντύπωση ότι κάναµε ένα νέο ξεκίνημα … θα επιµείνουµε … ότι η αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί υπό την προϋπόθεση ότι ο κατάλογος των μεταρρυθμίσεων αυτής της κυβέρνησης αποτελεί το σημείο εκκίvησης.

Ακούγοντας τώρα, που γράφω αυτές τις γραμμές, την απομαγνητοφώνηση εκείνης της δήλωσής μου συνειδητοποιώ πόσο ανυπόφορα άτολμη ήταν. Τι δε θα έδινα για να είχα την ευκαιρία να γυρίσω πίσω τον χρόνο και να δηλώσω  κάτι  εντελώς διαφορετικό: τo πέρας της τηλεδιάσκεψης λόγω παραβίασης από τους δανειστές της συμφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου, η οποία ξεκάθαρα έθετε τον δικό μας κατάλογο μεταρρυθμίσεων, όχι το μνημόνιο, ως τη βάση της αξιολόγησης που θα γινόταν τον επόμενο Απρίλη.

Ασφαλώς, αν αποσυρόμουν από τον τηλεδιάσκεψη, ο κίνδυνος της ρήξης πριν παρέλθει ο Φλεβάρης θα  ήταν  μεγάλος. Άξιζε όμως τον κόπο. Όπως έλεγα συχνά στο πολεμικό μας συμβούλιο, αν ήταν να γίνει η ρήξη με ευθύνη της τρόικας, θα ήταν προτιμότερο να γίνει νωρίς παρά στο τέλη lουνίου, όταν η κόπωση του λαού και της κυβέρνησης θα ήταν μεγαλύτερη. Ακόμα και με τις πληροφορίες που είχα τότε, χωρίς τη γνώση που έχω σήμερα, είχα καθήκον να αποσύρω τον κατάλογο των μεταρρυθμίσεων από το τραπέζι της τηλεδιάσκεψης, να διακόψω την τηλεδιάσκεψη και να κατευθυνθώ στο Μαξίμου αμέσως, ώστε να οργανώσουμε την άμεση εφαρμογή του σχεδίου αποτροπής. Ο, μη ικανοποιητικός, λόγος που δεν το έκανα, αλλά, αντί αυτού, προέβην στην πιο πάνω δήλωση, βασίζονταν σε τρεις  σκέψεις:

ρώτον, η«επιστροφή του μνημονίου», από την πλευρά των εκπροσώπων των δανειστών, ήταν προφορική. είχε ακουσθεί στο πλαίσιο μιας τηλεδιάσκεψης του Eurogroup η οποία δεν επρόκειτο να εκδώσει κάποιο ανακοινωθέν και της οποίας το µοναδικό αντικείμενο  συζήτησης ήταν η έγκριση του καταλόγου µου. Η µοναδική γραπτή συµφωνία παρέµενε εκείνο του Eurogroup της 20ης  Φεβρουαρίου, που αναφερόνταν αποκλειστικά στον κατάλογο των µεταρρυθµίσεων µου, δεν έκανε µνεία του µνημονίου και άφηνε χώρο για µια διαπραγμάτευση που θα καταπολεµούσε την ανθρωπιστική κρίση, θα έθετε τέλος στη  λιτότητα και θα επέτρεπε την αναδιάρθρωση του χρέους. Η µη απόσυρσή µου από την τηλεδιάσκεψη δε σήμαινε ούτε κατά διάνοια, σκέφτηκα, ότι αποδεχόμουν την «επιστροφή του µνημονίου».

Δεύτερον, η κυβέρνησή µας είχε ζωή µόλις είκοσι επτά ημερών. Το στήσιμο ενός συστήματος παράλληλων πληρωμών που θα ήταν απαραίτητο για να αντιμετωπίσει το κλείσιµο των τραπεζών και η προετοιμασία για τις δυσκολίες που θα δημιουργούσαν οι κλειστές τράπεζες χρειάζονταν απλώς περισσότερο χρόνο.

Τρίτον, δεν ήταν ανάγκη να τερµατίσω τη διαδικασία σε εκείνη την τηλεδιάσκεψη, µόνο µε την εξουσία που είχα ως υπουργός Οικονοµικών και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του πρωθυπουργού ή του υπουργικού συμβουλίου. Η δήλωση µου ότι απορρίπτουµε την απόπειρα των θεσµών να επαναφέρουν το µνημόνιο αρκούσε για την ώρα, ήθελα να πιστεύω. Η κυβέρνηση, ενωμένη και χαλυβδωμένη από τη συµπαιγνία, των δανειστών, µπορούσε, και έπρεπε, να αναλάβει τη συλλογική ευθύνη για την επιλογή της ακριβούς στιγμής που θα αποσυρόµασταν από τις διαπραγµατεύσεις.

Οι δύο πρώτες σκέψεις είχαν κάποια βάση. Η τρίτη δεν είχε. Αν είχε, η απόφαση µου να µην αποσυρθώ από εκείνη την τηλεδιάσκεψη θα είχε σήμερα δικαιωθεί. Πράγματι, αν η πλευρά µας παρέµενε ακλόνητη, όπως υπέθετα ότι θα έκανε, και επέλεγε µε ηρεµία τη ύστατη στιγµή για να αντεπιτεθεί , δε θα έγραφα τούτες τις γραµµές γεµάτος από τύψεις. Αλίµονο, δε σταθήκαμε ενωµένοι τις εβδοµάδες που ακολούθησαν µετά την απόπειρα της τρόικας της 24ης  Φεβρουαρίου να επιβάλει εκ νέου το µνημόνιο. Διαιρεθήκαµε, µε αποτέλεσμα τον θρίαµβο των δανειστών μήνες αργότερα.

Είχα εκείνες τις ώρες επαρκή πληροφόρηση για να προβλέψω τις επιπτώσεις   της απόφασής μου να μην αποσυρθώ από την τηλεδιάσκεψη; Δεν είχα πολλές ενδείξεις. Κοιτώντας όμως τα πράγματα εκ των υστέρων διαπιστώνω ότι είχα αρκετές. Η κολεγιά μεταξύ του Χουλιαράκη και του Κοστέλλο, την οποία πρωτοαποκάλυψε εκείνο το έγγραφο του Word, έπρεπε να είχε κρούσει μέσα μου τον κώδωνα του κινδύνου. Τυφλωμέvoς από την απροθυμία μου να κάνω αρνητικές σκέψεις  για τον συνεργάτη μου, αποδείχθηκα ανίκανος να φαντασθώ ότι οι ενέργειες του οφείλονταν σε κάτι παραπάνω από σφάλμα, ολιγωρία, αστοχία. Με βόλευε να τις αποδώσω στην απάθεια και στην εσωστρέφεια του. Ίσως βολευόμουν με αυτή την ερμηνεία επειδή κατά βάθος … φοβήθηκα.

Τι φοβόμουν; Στη συνέντευξη Τύπου το βράδυ της 20ης  Φεβρουαρίου, μετά το Eurogroup, είχα παρουσιάσει τη συμφωνία στην κοινή γνώμη ως μείζον επίτευγμα. Δεν είχα λάθος. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε ηττηθεί εντός έδρας, αν και προσωρινά, σ’ έναν τίμιο αγώνα. Όπως επισήμαναν ο Λουίς ντε Γκίντος εντός του Eurogroup και ο Τζεφ Σακς εκτός, ήταν μια επιτυχία που άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού. Η κυβέρνηση και n πλειοψηφία των πολιτών τη θεώρησαν θεόσταλτη είχαμε κερδίσει 120 ημέρες σχετικής κανονικότητας και το δικαίωμα να διαπραγματευτούμε μια ουσιαστικά διαφορετική ατζέντα μεταρρυθμίσεων, νέους δημοσιονομικούς στόχους και αναδιάρθρωση του χρέους.

Αν όμως, τέσσερις μόλις μέρες μετά, έβγαινα από την τηλεδιάσκεψη λέγοντας ότι τίποτε από  αυτά δεν ίσχυε, ότι το όνειρο ενός  έντιμου συμβιβασμού είχε εξανεμισθεί και ότι οι τράπεζες θα έκλειναν την επόμενη στιγμή η απογοήτευση θα ήταν αφόρητη. Ομολογώ ότι ψυχολογικά απέτυχα να αρθώ στο ύψος  της πρόκλησης και να σηκώσω μόνος εκείνο το βάρος. Το πρόβλημα με τα λάθη, όπως και με τα εγκλήματα, είναι ότι το ένα φέρνει το άλλο. Η αποτυχία μου να διακόψω την τηλεδιάσκεψη του Eurogroup  της 24ης  Φεβρουαρίου επιδεινώθηκε λίγες μέρες αργότερα με την επισώρευση ενός  λάθους επιπλέον, ίσως ακόμα χειρότερου.

Με την πλάτη στον τοίχο

Το πρώτο μου μέλλημα ήταν να ενημερώσω τον Αλέξη για τη μεταστροφή της τρόικας και για την απόφασή που πήρα. Συναντηθήκαμε στο γραφείο του πρωθυπουργού στο κοινοβούλιο, όπου του εξήγησα τι συνέβη. Οι πιστωτές µας εξαπάτησαν, του είπα. Προσπάθησαν να επαναφέρουν το µνηµόνιο στο τραπέζι και θα χρειαστεί να καταβάλουμε συντονισµένες προσπάθειες για να το αποτρέψουμε. «Αν δεν είµαστε έτοιμοι να θέσουμε σε λειτουργία το σχέδιο αποτροπής κηρύσσοντας στάση πληρωμών πρoς το ΔΝΤ και την ΕΚΤ, θα µας σύρουν πίσω στην τροϊκανική διαδικασία τους, θα µας ξεδοντιάσουν, θα µας εξαντλήσουν και µέχρι το τέλος Ιουνίου θα µας αποτελειώσουν», του είπα ευθέως.

Ο Αλέξης µε άκουσε προσεκτικά πριν µου πει να µην ανησυχώ. Αν ήθελαν να οδηγήσουν το πράγµατα εκεί, σύντομα θα αναγκάζονταν να το ξανασκεφτούν, επέµεινε. Ήταν ακριβώς αυτό που άθελα να ακούσω. Έτσι συνέχισα τις   προσπάθειες µου να διατηρήσω τη διαδικασία ενεργή

Τώρα που n τηλεδιάσκεψη του Eurogroup είχε εγκρίνει επισήμως τον κατάλογο των μεταρρυθµίσεων, n κυβέρνησή µας ήταν υποχρεωμένη να απευθύνει επίσηµn αίτηση στους πιστωτές της για την παράταση της δανειακής συµφωνίας ως την 30η   Ιουνίου, όπως είχε συµφωνnθεί. Η υποχρέωση αποστολής του αιτήματος στους πιστωτές βάραινε εµένα. Το πρόβληµα βρισκόταν στη φρασεολογία την οποία θα έπρεπε να υιοθετήσει το αίτnµα. Tηv επόµενn µέρα, Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, ο Γιώργος Κουτσούκος, διευθυντής του υπουργικού µου γραφείου, µου παρουσίασε σχέδιο της επιστολής που έπρεπε να στείλω στον ευρωπαϊκή επιτροπή, τnv ΕΚΤ και το ΔΝΤ, για να ζητήσω την παράταση.

«Από πού µας ήρθε αυτό;» ρώτησα. «Από το γραφείο του Ντάισελµπλουµ, µέσω Τόμας Βίζερ», απάντησε ο Κουτσούκος.

Το διάβασα στα γρήγορα. Ήταν απαράδεκτο. Ενώ δεν είχα πρόβληµα να χρησιμοποιώ κάποιες βασικές εκφράσεις  που ζητούσαν οι πιστωτές, δεν ήµουν διατεθειμένος απλώς να υπογράψω επιστολή υπαγορευµέvn εξ ’ολοκλήρου από αυτούς. Είχαµε δεσμευτεί στο εκλογικό σώµα, ως κυβέρνηση, να ανακτήσουμε την απολεσθείσα κυριαρχία του ελληνικού κράτους. Σ ‘ένα κυρίαρχο κράτος οι επιστολές που υπογράφει ο υπουργός Οικονομικών γράφονται από τον ίδιο και τις υπηρεσίες του, όχι από ξένα κέντρα. ‘Eπρεπε όχι μόνο να συγγράψω ο ίδιος την επιστολή, αλλά και να αντικατοπτρίζει τους δικούς μας λόγους, και το σκεπτικό, που μας οδήγησαν στην αίτηση παράτασης της δανειακής συμφωνίας.

Ο Κουτσούκος συμφώνησε απολύτως, αλλά με προειδοποίησε οτι οι Βρυξέλλες κατέστησαν σαφές ότι δε θα ανεχτούν καμία τροποποίηση του δικού τους σχεδίου επιστολής. Με την επιστολή ανά χείρας πετάχτηκα μέχρι το Μαξίμου για μια συνάντηση με τον Σπύρο Σαγιά, γραμματέα της κυβέρνησης. Ήταν  τόσο συγκλονισμένος και εξοργισμένος από τη στάση των πιστωτών όσο και εγώ. Μιλήσαμε με τον Αλέξη, ο οποίος συμφώνησε η επιστολή προς τους πιστωτές μας δεν μπορούσε να συνταχθεί από τους ίδιους τους πιστωτές. Δεν ήταν θέμα συμβολισμού, αλλά ουσίας και κυριαρχίας.

Τις επόμενες δύο ώρες ο Σαγιάς κι εγώ καθίσαμε σ’ ένα γραφείο δίπλα στο πρωθυπουργικό και συντάξαμε μια νέα, δική μας, επιστολή.  Στη συνέχεια επέστρεψα στο υπουργείο για να τη στείλω σε Βρυξέλλες, αναμένοντας την αντίδραση τους. Καθώς όλη η επίσημη αλληλογραφία μεταξύ του υπουργού Οικονομικών και του προέδρου του Eurogroup περνάει μέσω των εκπροσώπων τους στο Eurogroup Working Group, δηλαδή του Χουλιαράκη και του Βίζερ (ο οποίος με εκπροσωπούσε στο Eurogroup Working Group), ζήτησα από τον Χουλιαράκη να τη μεταβιβάσει Μετά πήγα στο σπίτι  για να φρεσκαριστώ, να πάρω τη Δανάη και να πάμε στην οικία του Κινέζου πρέσβη για δείπνο, σκοπός του οποίου ήταν n εξομάλυνση των σχέσεων της κυβέρνησης μας με το Πεκίνο

Νωρίς το πρωί της επόμενης ημέρας, Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου, ένα μήνυμα από τον Τόμας Βίζερ με περίμενε στο υπουργείο: n προθεσμία για την τροποποίηση της επιστολής που ζητούσε την παράταση της δανειακής σύμβασης είχε εκπνεύσει. Είτε θα υπέγραφα την επιστολή όπως μου στάλθηκε είτε δε θα τη λάμβαναν υπόψη. «Εληξε n προθεσμία;» ρώτησα τον Κουτσούκο θυμωμένα. «Πότε έληξε;» Ο Κουτσούκος δε γνώριζε. «Μάθετε πριν το μεσημέρι», του είπα.

Ενόσω ο Κουτσούκος ερευνούσε το θέμα, πήγα με το πόδια μέχρι την Τράπεζα της Ελλάδος, όπου ο Στουρνάρας, τέως καρδιακός µου φίλος και νυν διοικητής της ΤτΕ, έδινε τον καθιερωµένη οµιλία µε την ευκαιρία της ετήσιας συνέλευσης των µετόχων της Τράπεζας. θέλοντας να δείξω τον σεβασμό µου πρoς τον θεσµό, θεώρησα ότι ήταν σημαντικό να παραστώ. Οι ελπίδες που έτρεφα ότι θα µπορούσε από την πλευρά του να επιδειχθεί ανάλογος σεβασµός στην κυβέρνηση µας σύντοµα εξανεμίστηκαν. Ακούγοντας τον Στουρνάρα συνειδητοποίησα ότι άκουγα τον λόγο που ο Αντώνης Σαμαράς, ο τέως πρωθυπουργός, θα είχε βγάλει εάν είχε κερδίσει τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου. Ήταν, έvας ύµνος στις πολιτικές της προηγούµενης κυβέρνησης, µια επανάληψη του ψέµατος ότι n Ελλάδα είχε ανακάµψει πριν από την εκλογή µας, ένα κάλεσµα να υιοθετήσουμε συλλήβδην την ατζέντα της τρόικας και µια σειρά συγκεκαλυµµένων απειλών κατά της κυβέρνησης. Καθώς τον άκουγα, σκέφτηκα ότι ο Στουρνάρας επέλεξε να µιλήσει σαν να έδινε εξετάσεις μπροστά σε πάνελ που απαρτιζόταν από τον Σόιµπλε, τον Ντάισελµπλουµ και τον Ντράγκι. Μια θλιβερή µέρα για την έννοια της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας, σκέφθηκα καθώς έφευγα, µμετανιωμένος που είχα χάσει δύο πολύτιμες ώρες.

Επιστέφοντας στο υπουργείο, κάλεσα τον Κουτσούκο και τον Βασίλη στο γραφείο µου για να αποφανθούμε ως προς τη λήξη της προθεσµίας για αλλαγές στο σχέδιο επιστολής που ανέφερε ο Βίζερ. Οι έρευνες που έκαναν όσο εγώ άκουγα τον λόγο του Στουρνάρα ανακάλυψαν ότι n προθεσµία για την τροποποίηση της επιστολής είχε λήξει πριν από τρεις µέρες την 23η  Φεβρουαρίου, τον ίδια µέρα που έπρεπε να υποβάλω τον κατάλογο των μεταρρυθµίσεων! Μετά  από λίγα λεπτά βρισκόµουν πίσω στο Μαξίµου µε τον Αλέξη, τον Σαγιά και τον Παππά. «Αυτή τη φορά το παρακάνανε», είπα. «Το να µου λένε στις 25 Φεβρουαρίου ότι θα µπορούσα να τροπoπoιήσω το περιεχόµενο της επιστολής, αλλά ότι n προθεσµία για να το κάνω είχε λήξει δύο nµέρες νωρίτερα, στις 23 Φεβρουαρίου, ισοδυναµούσε µε κήρυξη πολέµου. Δεν µπορώ να υπογράψω αυτή την επιστολή, αφού µου την είχαν στήσει µε τέτοιον τρόπο», Συμφώνησαν όλοι µαζί µου.  

Ο Αλέξης πρότεινε να επικοινωνήσω µε τον Βίζερ για να του ξεκαθαρίσω ότι, δεδοµένης της συµπεριφοράς του, δε θα υπέγραφα την επιστολή και οτι θα αποκάλυπτα τα βρόμικα κόλπα τούς σε όλο τον κόσµο. Πίσω στο υπουργείο συνέταξα το ακόλουθο µήνυµα για τον Βίζερ: «Στις 25 Φεβρουαρίου µε πληροφορήσατε οτι είχα την ευκαιρία να τροποποιήσω την επιστολή µε το αίτημα για την παράταση της δανειακής σύμβασης, ενώ είχατε  εξασφαλίσει οτι n προθεσµία για  κάτι  τέτοιο είχε λήξει δύο ηµέρες νωρίτερά. Φυσικά, δεν µπορούµε να προχωρήσουµε σε αυτήν τη βάση». Ο Κουτσούκος το έστειλε στις Βρυξέλλες απευθείας, άνευ της διαμεσολάβησης του Χουλιαράκn. Δύο ώρες αργότερα µου έφερε την απάντηση του Βίζερ: Η επιστολή που µε πληροφορούσε για την προθεσµία της 23ης Φεβρουαρίου είχε σταλεί στις 21 Φεβρουαρίου.  

«Λάβαµε ποτέ τέτοια επιστολή:» ρώτησα τον Κουτσούκο, τον Βασίλη και τις γραµµατείς µου. Κανείς τους δεν την είχε δει. «Κάλεσε το γραφείο του Βίζερ τώρα», τούς είπα. «ενημέρωσέ τους ότι δε λάβαµε την επιστολή της 21ης Φεβρουαρίου και συνεπώς απαιτούµε ένα αντίγραφο που να δείχνει ποιοι ήταν οι παραληπτες στην Αθήνα».

….του Αλέξη Τσίπρα,

Ήταν αργά το απόγευµα ήταν ήρθε η απάντηση. Το γραφείο του Βίζερ προώθησε το µέιλ της 21ης Φεβρουαρίου που το είχαν, πράγµατι, στείλει (µε όλες τις πληροφορίες σχετικά µε τη διαδικασία του αιτήματος παράτασης). Το κουτάκι µε τους παραλήπτες περιείχε πέντε ονόματα Eλλήνων αξιωματούχων: Πρώτος  πρώτος  ήταν ο Γιώργος Χουλιαράκης, ο οποίος, υπό την ιδιότητα του εκπροσώπου µου στο Eurogroup Working Group, είχε ιερή υποχρέωση να λειτουργεί (και) ως ταχυδρόμος μεταξύ του προεδρείου του Eurogroup/Eurogroup Working Group και εµού. Δευτέρος ήταν ο Γιάννης Δραγασάκης, αντιπρόεδρος της κυβέρνnσης. Τρίτος ο Γιάνης Στουρνάρας, διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. Τέταρτος ο επικεφαλης του Οργανισµού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) του υπουργείου µου. Και πέµπτη n επικεφαλής του Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας  (ΤΧΣ). Διάβασα το µέιλ άλλη µία φορά. Πράγματι είχε σταλεί την 21η Φεβρουαρίου σε αυτούς τους πέντε παραλήπτες. ‘Ηµουν συvτετριµµένος. Η κατηγορία µου ότι οι Βρυξέλλες όρισαν την προθεσµία αναδροµικά για να µου στήσουν παγίδα κατερρίφθη οριστικά.

Από τους πέντε αποδέκτες του µnνύµατος του Βίζερ, δύο δεν µπορούσαν να θεωρηθούν υπεύθυνοι να µε ενημερώσουν: οι επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ και του ΤΧΣ, οι οποίοι δεν είχαν κύρια εµπλοκή και απλώς τους κοινοποιούνταν n επιστολή Βίζερ. Όσο για τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, αν βασιζόµουν πάνω του για να µε βοηθήσει στον αγώνα µου κατά των πιστωτών, θα ήµουν άξιος της τύχης µoυ. ‘Eµεvαν δύο σύντροφοι οι οποίοι είχαν υποχρέωση και πολιτική ευθύνη να µου διαβιβάσουν το µήνυµα: ο Χουλιαράκης κι ο Δραγασάκης.

Τηλεφώνησα πρώτα στον Δραγασάκη. Eίχε λάβει το µέιλ; Δεν μπορούσε να θυµηθεί. «Στο γραφείο µου κοινοποιούνται τόσα µέιλ που έχουµε χάσει τον λογαριασµό», ήταν η απάντησή του. Δε µε έπεισε. Το προσωπικό του γραφείου του θα έπρεπε να έχει  αντιληφθεί με µια µατιά  τη σημασία της επιστολής Βίζερ. «Δε σ’ το ‘λεγα εδώ και βδοµάδες;» µου είπε ο Βασίλης Καφούρος κουνώντας το κεφάλι. «Ο Δραγασάκης σ’την έχει στηµένη σε κάθε γωνία. Ακόµα και σήµερα το πρωί οι άνθρωποί του ενημέρωναν τους δnµοσιογράφους οτι είσαι πιασµένος στο δόκανο της τρόικας».  Δεν ήµουν σίγουρος, καθώς δεν ήταν απίθανο όντως το µέιλ Βίζερ να χάθηκε στο δάσος µηνυµάτων που λάµβανε n αντιπροεδρία. Ακόµα και αλήθεια να ήταν όµως, δεν είχα αποδείξεις για να κατηγορήσω τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης για συνειδητή υπονόμευση.

Με τον Χουλιαράκη τα πράγµατα ήταν διαφορετικά. Δουλειά του ως αναπληρωτής µου στο Eurogroup ήταν να αποτελεί τον δίαυλο επικοινωνίας µε τον Τόµας Βίζερ και την υπόλοιπη τρόικα Ήταν µεταξύ των σαφώς προσδιορισµένων καθηκόντων του να µου διαβιβάζει ακόµα και τα πλέον ασήµαντα µηνύµατα από τους πιστωτές, πολλώ δε µάλλον ένα µέιλ τέτοιας  κολοσσιαίας σnµασίας. Όταν τον προκάλεσα να µου απαντήσει, ισχυρίστηκε και αυτός οτι το µέιλ είχε «χαθεί» στα εισερχόμενα του.

«Πώς µπορεί να χαθεί ένα τέτοιο µέιλ στα εισερχόµενα σου, Γιώργο;» ρώτησα, σχεδόν µην μπορώντας να πιστέψω αυτό που είχα µόλις ακούσει. Όπως και πριν από δύο nµέρες, όταν του είχα ζητήσει εξηγήσεις για τη δημιουργία του αρχείου του Word από τον Κοστέλλο, ο Χουλιαράκης αντέδρασε σαν να µην είχε κανέναν λόγο να ζητήσει συγνώμη, σαν να µην είχε συµβεί τίποτε. «Αυτό δε θα περάσει έτσι, Γιώργο», είπα με τη μεγαλύτερη δυνατή αυτοσυγκράτηση προτού τρέξω ξανά στο Μαξίμου για να ασχοληθώ με την κρίση που είχε προκαλέσει n «αμέλεια» του Χουλιαράκn.

`

Τούτο το πράγμα του σκότους το αναγνωρίζω για δικό μου

(Ουίλιαμ Σαίξπηρ, Τρικυμία, Πράξη 5, Σκηνή 1)

Στο Μέγαρο Μαξίμου ο Σαγιάς και ο Αλέξης ήταν, όπως κι εγώ, έξαλλοι. Κατάλαβαν το πολιτικό κόστος της παγίδας στην οποία μας είχε ρίξει ο Χουλιαράκης. Το να υιοθετήσουμε πλήρως τη φρασεολογία των πιστωτών, χωρίς καμία τροποποίηση για ένα αίτηµα αυτού του τύπου, ήταν καθαρή καταστροφή: θα σήμαινε ότι δεν είχαμε κερδίσει την παράταση από αυτούς με τους δικούς μας όρους, αλλά ότι η τρόικα επέλεξε να μας την επιβάλει με τους δικούς της, θα δικαίωνε όσους έλεγαν ότι η τρόικα κάνει κουμάντο και ότι οι προσπάθειές μας να κερδίσουμε ξανά την κυριαρχία μας ισοδυναμούσαν με αξιοθρήνητη πλάνη.

Αργότερα, όταν είπα στον Σαγιά πώς αντέδρασαν ο Δραγασάκης και ο Χουλιαράκης όταν τους ζήτησα εξηγήσεις, χαμογέλασε πικρά, ακουμπώντας τον δείκτη του δεξιού του χεριού στον κρόταφό του σαν να μου έλεγε «σ’τα είχα πει!» και μου θύμισε την πρόβλεψή του, τις πρώτες nμέρες της διακυβέρνησής μας, ότι ο Δραγασάκης είχε σκοπό τελικά να υπονομεύσει τον Αλέξη και, βεβαίως, εμένα. Όσον αφορά τη βασική του συμβουλή, αυτή ήταν μία: Να απολύσω τον Χουλιαράκn! «Ξεφορτώσου τον αμέσως», μου είπε κατηγορηµατικά, πρoσθέτοντας διάφορα κοσμητικά για τον Χουλιαράκη που δεν μπορώ να τα δημοσιεύσω. Ημουν αποφασισμένος να το κάνω. Πρώτα όμως έπρεπε να λύσουμε το πρόβλημα.(…..)

ΤΕΛΟΣ 2ου  Μέρους από 3. Συνέχεια σε λίγες μέρες

 

* Ζητάμε την κατανόηση και τη συγνώμη του Γιάνη Βαρουφάκη, για τις μικρές τεχνικές παρεμβάσεις μας και για την δημοσίευση του αποσπάσματος του βιβλίου, που έγιναν μόνο για την γνώση και προώθηση των όσων σημαντικών αναφέρονται, από ένα παντελώς άγνωστο μέσο.

** Και πως να τολμήσουν διάψευση, σε κάτι που γράφεται εδώ, όταν ξέρουν ότι είναι αλήθεια, που ευκόλως αποδεικνύεται…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.